YARGITAY 12. CEZA DAİRESİ

12. Ceza Dairesi         2022/7533 E.  ,  2023/1516 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ:Ceza Dairesi

İlk Derece Mahkemesi kararına yönelik istinaf incelemesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen kararın; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 361 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz edilebilir olduğu, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 142 nci maddesinin sekizinci fıkrası gereği temyiz edenin hükmü temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, aynı Kanun’un 291 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz isteminin süresinde olduğu, 294 üncü maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz dilekçesinde temyiz sebeplerine yer verildiği, 298 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz isteminin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle, gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ
1. Davacı vekili 07.01.2020 tarihli dava dilekçesinde özetle; "Müvekkilin beraatine karar verilen ceza dava dosyası kapsamında uyuşturucu madde ticareti suçundan 29.11.2016 - 05.09.2019 tarihleri arasında haksız olarak gözaltında ve tutuklu kalması sebebiyle çalışamamasından doğan zararın, cezaevinde kaldığı süre boyunca ailesi tarafından gönderilen paranın, ailesinin cezaevi ziyaretleri sebebiyle yaptığı harcamaların, avukatlık ücreti olarak yapılan ödemelerin karşılığı olarak 150.000,00 TL maddi tazminat ile haksız tutuklama ve yargılama sebebiyle müvekkilin uğradığı manevi zararın karşılığı olarak 100.000,00 TL manevi tazminatın tutuklama tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte ödenmesine, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davalı üzerine bırakılmasına karar verilmesini vekâleten arz ve talep ederim." şeklinde beyanda bulunmuştur.

2. Davalı vekili 28.01.2020 tarihli cevap dilekçesinde özetle; "Aynı konu ve nedene dayalı başka bir dava açılıp açılmadığı, davacının tazminat isteyemeyecek kişilerden olup olmadığı araştırılmalıdır. Davanın kanunda öngörülen koşullar oluşmadığından ve hak düşürücü süre yönünden reddine karar verilmesi gerekmektedir. Davacının maddi ve manevi zarara uğradığına ilişkin dosya kapsamında delil bulunmadığından tazminat talebinin reddi gerekmektedir. Talep edilen manevi tazminat miktarı fahiştir. Reddedilen kısım üzerinden tarafımıza vekalet ücretine hükmedilmelidir." şeklinde beyanda bulunmuştur.

3. ... 4. Ağır Ceza Mahkemesinin, 02.04.2021 tarihli ve 2020/11 Esas, 2021/158 Karar sayılı kararı ile tazminat talebinin kısmen kabulü ile 33.626,39 TL maddi, 50.000,00 TL manevi tazminatın tutuklama tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

4. ... Bölge Adliye Mahkemesi 2. Ceza Dairesinin, 09.07.2021 tarihli ve 2021/1156 Esas, 2021/1166 Karar sayılı kararı ile İlk Derece Mahkemesince kurulan hükme yönelik davacı vekili ve davalı vekilinin istinaf başvuruları yerinde görülerek; davacının 29.11.2016 - 05.09.2019 tarihleri arasında gözaltında ve tutuklu kalmış olmasına göre, tutuklulukta geçirilen sürenin başka bir suç nedeni ile mahsup edilip edilmediği araştırılmaksızın hüküm kurulması, kabule göre de; maddi tazminatın gözaltı tarihi olan 29.11.2016 ile 05.09.2019 tahliye tarihleri arasında asgari ücret üzerinden hesaplanması gerekirken tahliye tarihinin 19.10.2018 tarihi esas alınarak eksik tayini, manevi tazminat miktarı belirlenirken, objektif bir kriter olmamakla birlikte hükmedilecek manevi tazminatın davacının sosyal ve ekonomik durumu, üzerine atılı suçun niteliği, tutuklanmasına neden olan olayın cereyan tarzı, tutuklu kaldığı süre, tazminat davasının kesinleştiği tarihe kadar davacının elde edeceği parasal değer ve benzeri hususlar da gözetilmek sureti ile hakkaniyet ölçüsünü aşmayacak, zenginleşme sonucunu doğurmayacak bir şekilde hak ve nefaset kurallarına uygun makul bir miktar olarak tayin ve tespiti gerekirken, davacı için hükmedilen manevi tazminat miktarının bu ölçütlere uymayıp, eksik tayini, nedenleriyle hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

5. ... 4. Ağır Ceza Mahkemesinin, 07.01.2022 tarihli ve 2021/259 Esas, 2022/15 Karar sayılı kararı ile tazminat talebinin kısmen kabulü ile 53.908,01 TL maddi, 70.000,00 TL manevi tazminatın tutuklama tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

6. ... Bölge Adliye Mahkemesi 2. Ceza Dairesinin, 02.03.2022 tarihli ve 2022/262 Esas, 2022/338 Karar sayılı kararı ile İlk Derece Mahkemesince kurulan hükme yönelik davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

7. Dava dosyası, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca tanzim olunan 23.09.2022 tarihli ve 2022/40275 sayılı, onama görüşlü Tebliğname ile Daireye tevdi edilmiştir.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ
Davalı vekilinin temyiz istemi; davacı hakkında uygulanan koruma tedbiri usul ve yasaya uygun olduğundan tazminat talebinin reddedilmesi gerektiğine, davacının tazminat isteyemeyecek kişilerden olup olmadığının araştırılmadığına, reddedilen kısım üzerinden davalı lehine vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiğine, ilişkindir.

III. DAVA KONUSU
Temyizin kapsamına göre;

A. İlk Derece Mahkemesinin Kabulü
Tüm dosya kapsamı göz önünde bulundurulduğunda; davacının beraatine karar verilen dosyadaki suç nedeniyle 29.11.2016 tarihinde gözaltına alındığı, 30.11.2016 tarihinde tutuklandığı, 05.09.2019 tarihinde tahliye edildiği, bu şekilde davacının haksız olarak hem gözaltında hem de tutuklu olarak cezaevinde kaldığı davacının bu süreçte maddi olarak zarara uğradığı, maddi zararı için herhangi bir belge sunamadığı, bu nedenle maddi zararının asgari ücret üzerinden hesaplanmasının uygun olacağı; yine davacının uzun süre tutuklu kalması nedeniyle manevi olarak da yıprandığı ve zarara uğradığı, haksız gözaltına alınma ve tutuklanma nedeniyle üzüntü ve eylem duyduğu, toplum içeresinde zor durumda kaldığı bu nedenle manevi yönden de zarara uğradığı anlaşıldığından davacının bu manevi olarak uğradığı zararının da giderilmesi açısından davacıya manevi tazminat verilmesi gerektiği kanaatine varıldığı, bu itibarla davacının davasının hem maddi hem da manevi tazminat yönünden kısmen kabulüne karar verilerek gözaltında ve tutuklulukta kaldığı süre dikkate alınarak asgari ücret oranında belirlenen 53.908,01 TL maddi tazminata hükmedilmesi gerektiği ve yine gözaltında ve tutuklulukta kaldığı süre verilen maddi tazminat miktarı da dikkate alınarak davacının manen de zararının giderilmesi açısından takdiren 70.000,00 TL manevi tazminata hükmedilmesi, davacının dava dilekçesinde tutuklama tarihinden itibaren yasal faiz isteminde bulunduğu da dikkate alınarak hem maddi hem de manevi tazminatın talep gibi tutuklama tarihi olan 30.11.2016 tarihinden itibaren işleyecek olan yasal faizi davalı hazineden alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

B. Bölge Adliye Mahkemesinin Kabulü
İlk Derece Mahkemesince verilen kararla ilgili olarak, Bölge Adliye Mahkemesi tarafından bir isabetsizlik bulunmamıştır.

IV. GEREKÇE
Tazminat talebinin dayanağı olan ... Bölge Adliye Mahkemesi 3. Ceza Dairesinin 2019/2250 E., 2019/2120 K. sayılı ceza dosyası kapsamında, davacının uyuşturucu veya uyarıcı madde ticareti yapma veya sağlama suçundan 29.11.2016 - 05.09.2019 tarihleri arasında 1010 gün gözaltında ve tutuklu kaldığı, yapılan yargılama sonunda beraatine karar verildiği, beraat hükmünün 15.10.2019 tarihinde kesinleştiği, gözaltında alınma tarihi itibariyle yürürlükte bulunan 5271 sayılı Kanun'un 142 nci maddesinde öngörülen süre içinde yetkili ve görevli mahkemeye dava açıldığı ve kanunda öngörülen yasal şartların oluştuğu anlaşılmıştır.

Nesnel bir ölçüt olmamakla birlikte, hükmedilecek manevi tazminatın davacının sosyal ve ekonomik durumu, üzerine atılı suçun niteliği, tutuklanmasına neden olan olayın cereyan tarzı, tutuklu kaldığı süre ve benzeri hususlar ile tazminat davasının kesinleşeceği tarihe kadar faizi ile birlikte elde edeceği parasal değer gözetilmek suretiyle, hak ve nefaset ilkelerine uygun, makul bir miktar olarak tayin ve tespiti gerekirken, belirlenen ölçütlere uymayacak ve emsal uygulamaların da altında olacak şekilde eksik manevi tazminata hükmolunması, temyiz edenin sıfatına göre bozma nedeni yapılmamıştır.
Davalı vekilinin temyiz isteği yönünden;
Tazminat talebinin dayanağı olan ... Bölge Adliye Mahkemesi 3. Ceza Dairesinin 2019/2250 E., 2019/2120 K. sayılı ceza dosyası kapsamında, davacının uyuşturucu veya uyarıcı madde ticareti yapma veya sağlama suçundan 29.11.2016 - 05.09.2019 tarihleri arasında 1010 gün gözaltında ve tutuklu kaldığı, yapılan yargılama sonunda beraatine karar verildiği, beraat hükmünün 15.10.2019 tarihinde kesinleştiği, gözaltında alınma tarihi itibariyle yürürlükte bulunan 5271 sayılı Kanun'un 142 nci maddesinde öngörülen süre içinde yetkili ve görevli mahkemeye dava açıldığı ve kanunda öngörülen yasal şartların oluştuğu anlaşılmakla, davanın kısmen kabulüne ilişkin kararda bu yönüyle hukuka aykırılık bulunmamıştır.

Kendisini vekil ile temsil ettiren davalı lehine ancak davacı yönünden davanın tümüyle reddedilmesi halinde vekalet ücretine hükmedilebileceği göz önünde bulundurularak, davalı lehine vekalet ücretine hükmedilmemesinde hukuka aykırılık bulunmamıştır.

V. KARAR
Gerekçe bölümünde açıklanan nedenle ... Bölge Adliye Mahkemesi 2. Ceza Dairesinin, 02.03.2022 tarihli ve 2022/262 Esas, 2022/338 Karar sayılı kararında davalı vekili tarafından öne sürülen temyiz sebepleri ve 5271 sayılı Kanun’un 289 uncu maddesinin birinci fıkrası ile sınırlı olarak yapılan temyiz incelemesi sonucunda hukuka aykırılık görülmediğinden aynı Kanun’un 302 nci maddesinin birinci fıkrası gereği, Tebliğname’ye uygun olarak, oy birliğiyle TEMYİZ İSTEMİNİN ESASTAN REDDİ İLE HÜKMÜN ONANMASINA,

Dava dosyasının, 5271 sayılı Kanun’un 304 üncü maddesinin birinci fıkrası uyarınca ... 4. Ağır Ceza Mahkemesine, Yargıtay ilâmının bir örneğinin ise ... Bölge Adliye Mahkemesi 2. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

08.05.2023 tarihinde karar verildi.