YARGITAY 12. CEZA DAİRESİ

12. Ceza Dairesi         2022/5326 E.  ,  2024/280 K.
"İçtihat Metni"

İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ :Ceza Dairesi
DAVA : Koruma tedbirleri nedeniyle tazminat
DAVA TARİHİ : 02.05.2019
HÜKÜM : Düzeltilerek istinaf başvurusunun esastan reddi kararı
TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Onama

İlk Derece Mahkemesi kararına yönelik istinaf incelemesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen kararın; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 361 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz edilebilir olduğu, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 142 nci maddesinin sekizinci fıkrası gereği temyiz edenlerin hükmü temyize hak ve yetkilerinin bulunduğu, 291 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz istemlerinin süresinde olduğu, 294 üncü maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz dilekçelerinde temyiz sebeplerine yer verildiği, 298 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz istemlerinin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle, gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ
1.Davacılar vekili 02.05.2019 havale tarihli dava dilekçesinde özetle; davacılar ... ve ... hakkında müvekkillerinin haksız olarak gözaltı ve tutukluluk altında kalması nedeniyle her biri için ayrı ayrı 1.000 TL maddi tazminat, 250.000 TL manevi tazminatın gözaltı tarihinden itibaren işleyecek faizi le davalıdan alınarak davacılara verilmesini, talep etmiştir.
Davacılar vekili 31.10.2019 tarihinde ıslah dilekçesi sunduğu ve davacı ... için 10.100,09 TL maddi, davacı ... için 10.192,32 TL maddi tazminat talebinde bulunduğu anlaşılmıştır.

2.Davalı vekili 01.07.2019 havale tarihli cevap dilekçesinde özetle; açılan davanın usul ve yasaya aykırı olup hukuki dayanaktan yoksun davayı kabul etmediğini, davanın reddi gerektiğini, dosyada zamanaşımı söz konusu olduğunu, bu açıdan davanın reddi gerektiğini, belirtmiştir.

3.Elbistan Ağır Ceza Mahkemesinin, 28.11.2019 tarihli ve 2019/135 Esas, 2019/282 Karar sayılı kararı ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

4.Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 16. Ceza Dairesinin, 25.06.2021 tarihli ve 2020/852 Esas, 2021/1420 Karar sayılı kararı ile İlk Derece Mahkemesince kurulan hükme yönelik davalı vekilinin ve davacı vekilinin istinaf başvurusunun 5271 sayılı Kanun’un 280 inci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi uyarınca düzeltilerek esastan reddine karar verilmiştir.

5.Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı 03.07.2022 tarihli tebliğnamesi ile davacılar vekilinin temyiz isteminin esastan reddi ile hükmün onanması talep edilmiştir.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ
Davacılar vekilinin temyiz istemi; İstinaf merci kararının usul ve yasaya aykırı olduğundan bozulması gerektiğini, ilk derece mahkemesi her iki davacı bakımından ayrı ayrı tazminata hükmetmesine rağmen istinaf merciinin tek davacı bakımından karar verildiği belirtilerek ve buna göre karar vermesinin hatalı olduğunu, müvekkillerinin mesnetsiz bir iddia ile 386 gün katil zannıyla özgürlüklerinden, ailelerinden ve işlerinden uzak kaldıklarını, olayın hala faili meçhul kaldığını ve maktül yakınlarının televizyon programına çıktıklarını, olayla alakalı yapılan her çalışmada hukuka aykırı tutuklama nedeniyle davacılar üzerine tekrar şüphe oluşturduğunu, hükmedilen manevi tazminatın eksik olduğunu, her bir davacı bakımından ayrı ayrı vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiğini belirtmiştir.

III. DAVA KONUSU
Temyizin kapsamına göre;

A. İlk Derece Mahkemesinin Kabulü
Davacıların tazminata esas Elbistan Cumhuriyet Başsavcılığının 2012/1331 Soruşturma sayılı soruşturma dosyasında kasten öldürme suçundan 11.04.2012 - 02.05.2013 tarihleri arasında 386 gün gözaltı ve tutuklu kaldıkları, yapılan soruşturma sonunda ek kovuşturmaya yer olmadığına karar verildiği, kararın 27.03.2019 tarihinde verildiği ve kesinleştiği ve davanın 5271 sayılı Kanunun 142 inci maddesinin birinci fıkrasında belirlenen süre içerisinde yetkili ve görevli mahkemede açıldığı, davacıların sosyal ekonomik durumu gözetilerek asgari ücret üzerinden maddi tazminat hesap edilmiş, bilirkişi raporunda da belirtildiği gibi davacı ... evli, dört çocuklu olduğunu, davacı ... ise evli beş çocuklu olduğu da göz önüne alınarak davacı ... hakkında 10.192,32 TL maddi tazminat hesaplanmış, davacı ... hakkında 10.100,09 TL. maddi tazminat hesaplanmış, bu maddi tazminatın da davacıların gözaltına alındığı 11.04.2012 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacılara ayrı ayrı verilmesine, davacılar ... ve ...'ün 386 gün gözaltı ve tutuklu kaldıkları anlaşıldığından, davacıların gözaltında ve tutuklukta kaldığı toplam sürelerin, davacıların sosyal ve ekonomik durumu, üzerlerine atılı suçların niteliği, duydukları üzüntü ve elem dikkate alınarak takdiren 40.000'er TL manevi tazminatın gözaltı tarihi olan 11.04.2012 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacılara verilmesine karar verilmiştir.

B. Bölge Adliye Mahkemesinin Kabulü
İlk Derece Mahkemesince kurulan hükme yönelik davalı vekilinin ve davacı vekilinin istinaf başvurusu üzerine, istinaf merci, manevi tazminat miktarının güncel koşullara göre fazla miktarda tespit edilmesi ve her iki davacı için ayrı ayrı manevi tazminata hükmedilmesi gerekirken sehven tek bir davacının talebi varmış gibi hüküm kurulması kanuna aykırı olup,Hükmün B. Bendinin kaldırılarak yerine; "davacıların manevi tazminat taleplerinin kısmen kabulü ile, davacılar ... ve ... için ayrı ayrı 30.000'er TL manevi tazminatın gözaltı tarihi olan 11.04.2012 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı hazineden alınarak davacılar ... ve ...'e verilmesine, fazlaya ilişkin manevi tazminat taleplerinin reddine", ibareleri yazılmak suretiyle ve değişen manevi tazminat miktarına bağlı olarak vekalet ücreti de değişeceğinden hüküm fıkrasında yer alan "5.450 TL" vekalet ücretinin " 4.823 TL" vekalet ücreti olarak değiştirilmesi suretiyle, istinaf başvurusunun 5271 sayılı Kanun’un 280 inci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi uyarınca düzeltilerek esastan reddine karar verilmiştir.

IV. GEREKÇE
Koruma tedbirleri nedeniyle tazminat davalarının temyiz incelemeleri sırasında temyiz kesinlik sınırlarının davacılar açısından ise reddedilen maddi ve manevi tazminat miktarlarının toplamı üzerinden hesap edilmesi nedeniyle, hükmedilen maddi tazminat miktarının davacılar açısından kesin olduğu gerekçesi ile yapılan kesinleştirme işleminin yok hükmünde olduğu belirlenerek yapılan incelemede;

Tazminat talebinin dayanağı olan Elbistan Cumhuriyet Başsavcılığının 2012/1331 Soruşturma sayılı soruşturma dosyasında kasten öldürme suçundan 11.04.2012 - 02.05.2013 tarihleri arasında 386 gün gözaltı ve tutuklu kaldıkları, yapılan soruşturma sonunda ek kovuşturmaya yer olmadığına karar verildiği, kararın 27.03.2019 tarihinde verildiği ve kesinleştiği ve davanın 5271 sayılı Kanunun 142 inci maddesinin birinci fıkrasında belirlenen süre içerisinde yetkili ve görevli mahkemede açıldığı ve kanunda öngörülen yasal şartların oluştuğu anlaşılmıştır.

Maddi tazminatın, davacıların gözaltı ve tutuklu kaldığı döneme ilişkin net asgari ücret üzerinden hesaplanan "9.425,40" TL yerine, bu miktarın üzerinde kalacak şekilde davacı ... bakımından "10.192,32" TL, davacı ... bakımından ise "10.100,09" TL olarak tayin edilmesi suretiyle, davacılar lehine fazla maddi tazminata hükmolunması, temyiz eden sıfatına göre bozma nedeni yapılmamıştır.

A.Davacılar vekilinin temyiz talebi yönünden;
1.Nesnel bir ölçüt olmamakla birlikte, davacılar lehine hükmedilecek manevi tazminatın davacıların sosyal ve ekonomik durumları, üzerilerine atılı suçun niteliği, tutuklanmalarına neden olan olayın cereyan tarzı, tutuklu kaldıkları süre ve benzeri hususlar dikkate alınıp, hak ve nesafet ilkelerine uygun, makul bir miktar olarak tayin ve tespiti gerekirken, belirlenen ölçütlere uymayacak miktarda eksik manevi tazminata hükmolunması, hukuka aykırı bulunmuş ve tebliğnamede esastan ret isteyen görüşe iştirak edilmemiştir.

2.Yargılama sırasında kendisini vekille temsil ettiren her bir davacı lehine ayrı ayrı vekalet ücreti takdir edilmesi gerektiğinin gözetilmemesi, hukuka aykırı bulunmuştur.

V. KARAR
Gerekçe bölümünde (A-1 ve A-2) bendinde açıklanan nedenle davacılar vekilinin temyiz istemi yerinde görüldüğünden Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 16. Ceza Dairesinin, 25.06.2021 tarihli ve 2020/852 Esas, 2021/1420 Karar sayılı kararının, 5271 sayılı Kanun’un 302 nci maddesinin ikinci fıkrası gereği, Tebliğname’ye aykırı olarak, oy birliğiyle BOZULMASINA,

Dava dosyasının, 5271 sayılı Kanun’un 304 üncü maddesinin ikinci fıkrasının (a) bendi uyarınca Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 16. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

22.01.2024 tarihinde karar verildi.