YARGITAY 12. CEZA DAİRESİ

12. Ceza Dairesi         2022/4171 E.  ,  2023/5335 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ :Ceza Dairesi
SAYISI : 2019/4347 E., 2021/731 K.
DAVA : Koruma tedbirleri nedeniyle tazminat
HÜKÜM : Düzeltilerek istinaf başvurusunun esastan reddi
TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Onama

İlk Derece Mahkemesi kararına yönelik istinaf incelemesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen kararın; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 361 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz edilebilir olduğu, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 142 nci maddesinin sekizinci fıkrası gereği temyiz edenin hükmü temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, 291 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz isteminin süresinde olduğu, 294 üncü maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz dilekçesinde temyiz sebeplerine yer verildiği, 298 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz isteminin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle, gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ
1. Davacı vekili 07.08.2018 tarihli dava dilekçesinde özetle; " müvekkilinin FETÖ/PDY Silahlı Terör Örgütüne Üye Olma suçundan 19.10.2016 tarihinde gözaltına alındığını, 21.10.2016 tarihinde tutuklandığını, 25.08.2017 tarihinde tahliye edildiğini ve yapılan yargılama ile beraat ettiğini, haksız olarak gözaltında ve tutuklulukta geçirdiği süreler dikkate alınarak 10.000 TL maddi tazminat ve 1.000.000 TL manevi manevi tazminatın 19.10.2016 tarihinden işleyecek yasal faizi ile davalıdan tahsilini" talep etmiştir.

2. Davalı vekili 15.10.2018 tarihli cevap dilekçesinde özetle; " davalı tarafın haklarında açmış olduğu tazminat davasının haksız ve yersiz olduğunu, sanığın tutuklanmasının üzerine atılı suçun yasada yazılı ceza miktarına göre ve tamamen kanunlar çerçevesinde yasadan kaynaklanan bir tedbir olduğunu, davacı tarafın talep ettiği maddi ve manevi tazminat miktarlarının da fahiş olduğunu ve davanın yasal sürelerin geçmiş olması nedeni ile reddini, işin esasa girilmesi halinde ise esas yönünden reddi gerektiğini" beyan etmiştir.

3. Mersin 6. Ağır Ceza Mahkemesinin, 08.08.2018 tarihli ve 2018/384 Esas 2018/31 Karar sayılı kararı ile yetkisizlik kararı verilmiştir.

4. Adıyaman 1. Ağır Ceza Mahkemesinin, 09.10.2019 tarihli ve 2018/476 Esas 2019/422 Karar sayılı kararı ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

4. Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 16. Ceza Dairesinin, 19.03.2021 tarihli ve 2019/4347 Esas 2021/731 Karar sayılı kararı ile İlk Derece Mahkemesince kurulan hükme yönelik davacı ve davalı vekilinin istinaf başvurusunun düzeltilerek esastan reddine karar verilmiştir.

5. Dava dosyası, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca tanzim olunan, 05.06.2022 tarihli, davacı vekilinin temyiz isteminin esastan reddi ile hükmün onanması görüşünü içerir tebliğname ile Daireye tevdi olunmuştur.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ
Davacı vekilinin temyiz istemi; davacının ailesinin ziyaret sebebiyle yaptığı masraflar ile aracını ucuza satmak zorunda kalmasından dolayı meydana gelen zararının maddi tazminata dahil edilmesi gerektiğine, davacının ihraç tarihine kadar olan zararına ilişkin talebinin idari yoldan hakkını araması gerektiği gerekçesiyle reddine karar verilmesinin hatalı olduğuna, hükmedilen manevi tazminat miktarının düşük olduğuna,İlişkindir.

III. DAVA KONUSU
Temyizin kapsamına göre;

A. İlk Derece Mahkemesinin Kabulü;
İlk Derece Mahkemesince; davacının Mersin 7. Ağır Ceza Mahkemesinin 2018/113 Esas numaralı dosyası kapsamında Anayasal Düzeni Ortadan Kaldırmaya Teşebbüs Etme Ve Silahlı Terör Örgütüne Üye Olma suçlarından yargılanması kapsamında davacının 19.10.2016 tarihinde gözaltına alındığı, 21.10.2016 tarihinde tutuklandığı, 25.08.2017 tarihinde tahliye edildiği, davacı hakkında Mersin 7. Ağır Ceza Mahkemesinin 29.05.2018 tarihli 2018/113 esas 2018/323 karar sayılı kararı ile beraatine karar verildiği,Mersin İl Emniyet Müdürlüğünün 04.07.2019 tarihli cevabi yazısında davacının 18.07.2016 tarihinde açığa alındığı, açıkta iken 692 sayılı KHK ile ihraç edildiği, açığa alındığı tarih ile ihraç edildiği tarihler arasında 2/3 oranında maaş ödemesinin yapıldığını, ihraç olduktan sonra herhangi bir ödemenin yapılmadığı, davacının soruşturma ve kovuşturma kapsamında gözaltında ve tutuklu kaldığı 19.10.2016 - 14.07.2017 tarihleri arasındaki taleplerinin ihraç öncesine dair talepler olması nedeni ile idari yargı yoluna başvurarak talep edebileceği, davacının ihraç sonrası maddi tazminat talebi yönünden ise net asgari ücret üzerinden mahkememizce yapılan değerlendirme yapıldığı gerekçesiyle; davanın kısmen kabulü ile 1.965,68 TL maddi tazminatın haksız fiil tarihi (meslekten çıkarma tarihi) olan 14.07.2017 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte ve 60.450 TL manevi tazminatın haksız fiil tarihi olan 19.10.2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınıp davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin taleplerin reddine karar verilmiştir.

B. Bölge Adliye Mahkemesinin Kabulü;
Bölge Adliye Mahkemesince; vicdani kanının oluştuğu duruşma sürecini yansıtan tutanaklar, belgeler ve gerekçe içeriğine göre yapılan incelemede; manevi tazminat miktarının güncel koşullara göre fazla miktarda tespit edilmesi kanuna aykırı olduğu gerekçesiyle hükmün 3. bendinde yer alan " 60.450 TL" manevi tazminat miktarının "35.000 TL'ye" indirilmesi ve manevi tazminat miktarının değişmesine bağlı olarak vekalet ücreti de değişeceğinden hükmün 3. bendinde yer alan " 5.450 TL" vekalet ücretinin "‭‭‭ 4.416,20‬ TL" olarak değiştirilmesi suretiyle düzeltilerek istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

IV. GEREKÇE
Tazminat talebinin dayanağı olan Mersin 7. Ağır Ceza Mahkemesinin 2018/113 Esas, 2018/323 Karar sayılı ceza dosyası kapsamında, davacının Silahlı Terör Örgütüne Üye Olma suçundan 19.10.2016-25.08.2017 tarihleri arasında 10 ay 6 gün gözaltı ve tutuklu kaldığı, yapılan yargılama sonunda beraatine hükmedildiği, beraat hükmünün 06.06.2018 tarihinde kesinleştiği, gözaltı ve tutuklama tarihi itibariyle yürürlükte bulunan 5271 sayılı CMK'nın 142. maddesinde öngörülen süre içinde yetkili ve görevli mahkemeye davanın açıldığı ve kanunda öngörülen yasal şartların oluştuğu anlaşılmıştır.

Gerekçeli karar başlığında ''09.10.2019'' olan karar tarihinin ''09.09.2019''' olarak yazılması mahallinde düzeltilebilir maddi hata olarak görülmüştür.

Davacı Vekilinin Temyiz İstemi Yönünden;
1. 5271 sayılı Kanun'un 141 inci maddesine göre ''suç soruşturması veya kovuşturması sırasında'' uygulanan koruma tedbirlerine karşı devlet aleyhine tazminat davasının açılabileceği belirtilmiş olup, davacının kamu görevlisi olduğu, tutuklanmadan önce 18.07.2016 tarihinde açığa alındığı, bu işlemin idari işlem niteliğinde olduğu, davacının 14.07.2017 tarihinde ihraç edildiği, davacının ihraç sebebiyle uğradığı zararın idari işlem niteliğinde olduğu anlaşıldığından ihraç tarihi ile tahliye tarihi arasındaki tutukluluk dönemi için maddi zararını ücret bordrosu, vergi kaydı, gelir vergisi beyannamesi gibi itibar edilebilecek bir belgeyle ispatlayamayan davacıya tutuklu kaldığı dönemde 16 yaşından büyükler için geçerli net asgari ücret üzerinden hesaplanacak miktarın maddi tazminat kapsamında davacıya ödenmesinde ve davacının arabasını satmak zorunda kalmasından dolayı meydana gelen zarar ile ailesinin ziyaret sebebiyle yaptığı masraflara ilişkin zararın Dairemizin yerleşik uygulamalarına göre 5271 sayılı Kanun kapsamında talep edilebilecek zarar kapsamında değerlendirilemeyeceğinden davacının bu taleplerinin reddine karar verilmesinde hukuka aykırılık bulunmamıştır.

2. Nesnel bir ölçüt olmamakla birlikte, davacı lehine hükmedilen manevi tazminatın davacının sosyal ve ekonomik durumu, üzerine atılı suçun niteliği, gözaltına alınmasına neden olan olayın cereyan tarzı, gözaltında ve tutuklu kaldığı süre ve benzeri hususlar ile tazminat davasının kesinleşeceği tarihe kadar faizi ile birlikte elde edeceği parasal değer dikkate alınıp, hak ve nesafet ilkelerine uygun, makul bir miktar olarak tayin ve tespiti yapıldığından hükmedilen manevi tazminat miktarında hukuka aykırılık bulunmamıştır.

V. KARAR
Gerekçe bölümünde açıklanan nedenle Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 16. Ceza Dairesinin, 19.03.2021 tarihli ve 2019/4347 Esas 2021/731 Karar sayılı kararında davacı vekili tarafından öne sürülen temyiz sebepleri ve 5271 sayılı Kanun’un 289 uncu maddesinin birinci fıkrası ile sınırlı olarak yapılan temyiz incelemesi sonucunda hukuka aykırılık görülmediğinden aynı Kanun’un 302 nci maddesinin birinci fıkrası gereği, Tebliğname’ye uygun olarak, oy birliğiyle TEMYİZ İSTEMİNİN ESASTAN REDDİ İLE HÜKMÜN ONANMASINA,

Dava dosyasının, 5271 sayılı Kanun’un 304 üncü maddesinin birinci fıkrası uyarınca Adıyaman 1. Ağır Ceza Mahkemesine, Yargıtay ilâmının bir örneğinin ise Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 16. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 04.12.2023 tarihinde karar verildi.