YARGITAY 12. CEZA DAİRESİ

12. Ceza Dairesi         2022/3525 E.  ,  2024/3547 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ :Ceza Dairesi
SAYISI : 2021/257 E., 2021/814 K.
DAVA : Koruma tedbirleri nedeniyle tazminat
HÜKÜM : İstinaf başvurusunun esastan reddi kararı
TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Onama

İlk Derece Mahkemesince verilen hükme yönelik istinaf incelemesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen kararın; davacı tarafından temyizi üzerine yapılan ön inceleme neticesinde 6100 sayılı HMK'nın 361/1. ve 5271 sayılı CMK'nın 298/1. maddesindeki temyiz istemlerinin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı tespit edilmekle, işin esasına geçildi, gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ
İlk Derece Mahkemesince davacının haksız elkoyma nedeniyle 25.09.2019 tarihli duruşmada açıkladığı şekliyle 151.500,00 TL maddi, 150.000,00 TL manevi tazminatın ödenmesine ilişkin talebinin, davacıya ait 64 AL ... plakalı traktöre 6831 sayılı Orman Kanunu'na muhalefet suçu kapsamında 22.11.2012 tarihinde el konulduğu, davacı hakkında yapılan yargılama sonunda atılı suçtan 7.200,00 TL adli para cezası ile cezalandırılmasına, suçta kullanılan traktörün ise, traktörün müsaderesinin işlenen suça nazaran daha ağır sonuçlar doğuracağından bahisle müsaderesine yer olmadığına ve sahibine iadesine karar verildiği, müsadereye yer olmadığı kararının sanığın suçu işlememesine dayalı olmadığı, el koymanın usulüne uygun olduğu, aracın zaman içerisinde kullanılmamasından kaynaklanan yıpranmadan dolayı idarenin bir kusurunun bulunmadığı, idare tarafından sanığın malvarlığı değerinin korunması için gerekli tedbirlerin alınmadığı, amaç dışı kullanıldığı ve zamanında geri verilmediğine yönelik bir bir bilginin de bulunmadığı, bu itibarla 5271 sayılı CMK'nın 141/1-j maddesi uyarınca tazminat isteme koşullarının oluşmadığından bahisle reddine karar verilmiş, Bölge Adliye Mahkemesince davacının istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca davacının temyiz isteminin esastan reddi ile hükmün onanmasına karar verilmesi görüşünü içeren Tebliğname ile dava dosyası Daireye tevdi edilmiştir.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ
Davacının temyiz sebepleri; traktörüne 7 yıl boyunca haksız olarak el konulduğuna, el koyma nedeniyle maddi ve manevi kayıplarının olduğuna, davanın reddi kararının hukuka aykırı olduğuna ilişkindir.

III. DAVANIN KONUSU
İlk Derece Mahkemesince, tazminat talebinin dayanağı olan Uşak 4. Asliye Ceza Mahkemesinin 2014/57 Esas – 2014/265 Karar sayılı ceza dosyası kapsamında, davacıya ait traktöre 6831 sayılı Orman Kanunu'na muhalefet suçu kapsamında 22.11.2012 tarihinde el konulduğu, davacı hakkında yapılan yargılama sonunda atılı suçtan 7.200,00 TL adli para cezası ile cezalandırılmasına, suçta kullanılan traktör bakımından ise, traktörün müsaderesinin işlenen suça nazaran daha ağır sonuçlar doğuracağından bahisle müsaderesine yer olmadığına ve sahibine iadesine karar verildiği, kararın 24.01.2019 tarihinde kesinleştiği, kesinleşen kararın davacı asile tebliğ edilmediği, el koyma tarihi itibariyle yürürlükte bulunan 5271 sayılı CMK'nın 142. maddesinde öngörülen süre içinde yetkili ve görevli mahkemeye davanın açıldığı ancak aynı Kanun'un 141/1-j maddesi uyarınca yasal koşulların oluşmadığı belirlenerek davanın reddine karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince reddedilen davada, Bölge Adliye Mahkemesi tarafından bir isabetsizlik görülmediği anlaşılmıştır.

IV. GEREKÇE VE KARAR
Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya kapsamına göre davacının sair temyiz sebeplerinin reddine, ancak;

5271 sayılı CMK'nın 141/1-j maddesinde eşyasına veya diğer malvarlığı değerlerine koşulları oluşmadığı halde el konulan veya korunması için gerekli tedbirler alınmayan ya da eşyası veya diğer malvarlığı değerleri amaç dışı kullanılan veya zamanında geri verilmeyen kişilerin tazminat isteyebilecek olduğu düzenlenmiş olup, aynı Kanun'un 128. maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca kara, deniz ve hava ulaşım araçları hakkında verilen el koyma kararlarının sicile şerh verilmek suretiyle icra olunacağı belirtilmiştir.

Öte yandan genel kural bu olmakla birlikte 6831 sayılı Orman Kanunu'nun 84. maddesinde Orman Kanununa aykırılık oluşturan fiillerden dolayı elkonulan ağaç, tomruk, kereste, yakacak ve sair mahsullerin, vazifeli orman memurları tarafından muhafaza edilmek üzere orman depolarına, orman deposu yoksa ve fiilin işlendiği yer belediye hudutlarında ise o yer belediyesine, köy hudutları içinde ise o köy muhtarına, yokluğunda vekiline, onun da yokluğunda ihtiyar heyeti üyelerinden birine yediemin senedi mukabilinde teslim olunacağı, belediye veya köy yetkililerine teslim edilen bu malların en kısa zamanda orman depolarına idarece nakledileceği, bunlardan çürüyecek veya bozulacak olanlarla muhafazası zor ve masraflı bulunanların, Ceza Muhakemesi Kanununun 132. maddesinin birinci ve ikinci fıkraları hükümlerine uygun olarak orman işletme müdürlüklerinin müsadereli mallar satış komisyonlarınca, mahallinde veya pazar yerlerinde ilan edilmek suretiyle derhal satılacağı, nakil vasıtası ve suç aletleri ile orman emvalinin satış bedelinin tamamı Orman Genel Müdürlüğü hesabına irat kaydedileceği düzenlenmiştir.

Bununla birlikte 6831 sayılı Orman Kanunu'nun 84. maddesinin Uygulanması Hakkında Yönetmeliğin 3. maddesinde orman suçlarının işlenmesinde kullanılan traktör suç aletleri kapsamında tanımlanmıştır. Aynı Yönetmeliğin 6. maddesinde ise orman suçlarının işlenmesinde kullanılan ve zaptolunan suç aletlerinin muhafaza edilmek üzere orman memurları veya diğer görevliler tarafından depolarına teslim edileceği; 7. maddesinde zaptolunan suç aletlerinin sahipleri tarafından iadelerinin istenmesi halinde, müsadereli mallar satış komisyonlarınca takdir ve tespit edilecek rayiç değerleri karşılığında, kanunen muteber teminat veya muteber müteselsil kefil göstermeleri ve dava neticesinde müsaderesine karar verildiği takdirde aynen iade edilmeleri şartıyla sahiplerine teslim edileceği, suç aletinin trafiğe kayıtlı veya trafiğe kayıt edilmesi gereken motorlu bir araç olması durumunda trafik kaydına orman suçundan zaptolunduğuna dair şerh koydurulduktan sonra sahiplerine teslim edileceği düzenlemesi yer almaktadır.

Bu açıklamalar ışığında somut olaya gelindiğinde; davacıya ait traktöre 6831 sayılı Orman Kanununa muhalefet suçunun işlenmesinde kullanıldığından bahisle 22.11.2012 tarihinde fiili olarak alıkonulmak suretiyle el konulduğu, yapılan yargılama sonunda davacının mahkumiyetine, suçta kullanılan traktörün müsaderesinin oluşan zarara göre daha ağır sonuçlar doğuracağından bahisle müsaderesine yer olmadığına karar verildiği, Uşak Orman İşletme Şefliğinin 22.05.2019 tarihli emrine istinaden davacının çağırıldığı ve traktörü teslim almasının istendiği ancak davacının traktörü teslim almadığı ve tazminat davası açtığı, yargılama devam ederken dava konusu traktörün Uşak Orman İşletme Şefliğince 25.11.2019 tarihinde sağlam ve çalışır vaziyette davacıya iade edildiğinin tutanak altına alındığı, ilk derece mahkemesince traktörün el koyma anındaki durumu ve güncel durumuna ilişkin bilgiler ile muhafaza koşullarının Uşak Orman İşletme Şefliğinden sorulması üzerine verilen 01.10.2019 tarihli yazı cevabından; traktörün el koyma anındaki fotoğraflarının kayıtlarında yer almadığı, kapalı bir alan olmadığı için dava sonuçlanıncaya kadar traktörün müsadereli emval parselinde bekletildiği, traktörün bu süreçte idarece kullanılmadığı ve herhangi bir bozulmaya sebebiyet verecek işlem uygulanmadığının bildirildiği, öte yandan dosya kapsamında yer alan ve traktörün dava tarihi itibariyle güncel durumunu gösterir fotoğraflara göre traktörün açık alanda, üstü açık bir şekilde bekletildiği, traktörde oluşan paslanma ve yıpranmanın gözlemlenebildiği, yine davacı tarafından dosyaya ibraz edilen ve traktörün teslim alınmasının akabinde tarih itibariyle uyumluluk gösterir faturalara göre dava konusu traktör için çeşitli bakım ve onarım işlemlerinin yaptırıldığı anlaşılmakla; her ne kadar yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri uyarınca el koyma kararı ve dava sonuçlanıncaya kadar alıkonulma hususu hukuka uygun ise de; CMK'nın 141/1-j maddesinde el konulan eşyanın korunması için gerekli tedbirler alınmaması durumunun tazminat istenebilecek haller arasında sayıldığı, somut olayda da belirtilen koşulun gerçekleştiği, bu itibarla davacının tazminat talebinin bu kapsamda ele alınması gerektiği gözetilmeksizin yazılı şekilde hüküm tesisi,

Hukuka aykırı olup, açıklanan nedenlerle davacının temyiz istemleri yerinde görüldüğünden İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 14. Ceza Dairesinin kararının 5271 sayılı CMK'nın 302/2. maddesi gereği, Tebliğname’ye aykırı olarak, oy birliğiyle BOZULMASINA,

Dava dosyasının, 5271 sayılı CMK'nın 304/2-a maddesi uyarınca Uşak 2. Ağır Ceza Mahkemesine, Yargıtay ilâmının bir örneğinin ise İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 14. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

02.07.2024 tarihinde karar verildi.