YARGITAY 12. CEZA DAİRESİ

12. Ceza Dairesi         2022/3404 E.  ,  2024/3523 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ :Ceza Dairesi
SAYISI : 2021/431 E., 2021/484 K.
DAVA : Koruma tedbirleri nedeniyle tazminat
HÜKÜM : Düzeltilerek istinaf başvurusunun esastan reddi kararı
TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Bozma

İlk Derece Mahkemesince verilen hükme yönelik istinaf incelemesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen kararın; davacı vekili tarafından temyizi üzerine yapılan ön inceleme neticesinde 6100 sayılı HMK'nın 361/1. ve 5271 sayılı CMK'nın 298/1. maddesindeki temyiz istemlerinin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı tespit edilmekle, işin esasına geçildi, gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ
İlk Derece Mahkemesince davacının haksız gözaltı ve tutuklama nedeniyle 150.000,00 TL maddi, 150.000,00 TL manevi tazminatın yasal faiz talebinin kısmen kabulü ile 11.357,53 TL maddi, 20.000,00 TL manevi tazminatın dava tarihinden yasal faizi ile davalıdan alınarak davacıya ödenmesine karar verilmiş, Bölge Adliye Mahkemesince davacı vekili, davalı vekilinin istinaf başvurularının davacıya verilen maddi tazminatın fazla olduğundan 11.273,63 TL olması gerektiği ve buna göre değişen vekalet ücretinin 3.752,83 TL olması gerektiğinden düzeltilerek esastan reddine karar verilmiş, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca davacı vekilinin temyiz isteminin kabulü ile manevi tazminatın eksik olduğundan hükmün bozulmasına karar verilmesi görüşünü içeren Tebliğname ile dava dosyası Daireye tevdi edilmiştir.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ
Davacı vekilinin temyiz istemi; istinaf mahkemesinin gerekçesiz reddedildiğini, maddi tazminatın hatalı hesap edildiğini, müvekkilinin halen iade edilmediği, mağduriyetinin devam ettiği, ceza evinde harcamaların maddi tazminat kapsamında değerlendirilmesi gerektiği, parasını ödediği sürücü kursu ücretinin tazminat olarak verilmesi gerektiği, tazminata esas dosyada ödenen vekalet ücretinin, tazminat olarak ödenmesi gerektiği, bilirkişi incelemesi yapılması gerektiği, hükmedilen manevi tazminatın eksik olduğunu, belirtmiştir.

III. DAVA KONUSU
İlk Derece Mahkemesince, tazminat talebinin dayanağı olan İzmir 2. Ağır Ceza Mahkemesinin 2017/55 Esas, 2019/97 Karar sayılı ceza dosyasında silahlı terör örgütüne üye olma suçundan 26.09.2016 - 01.06.2017 tarihleri arasında 248 gün gözaltında ve tutuklu kaldığını, yapılan yargılama sonunda beraatine karar verildiği, kararın 08.03.2019 tarihidne kesinleştiği, kesinleşmiş kararın davacı asile tebliğ edilmediği, gözaltı ve tutuklama tarihi itibariyle yürürlükte bulunan 5271 sayılı CMK'nın 142. maddesinde öngörülen süre içinde yetkili ve görevli mahkemeye davanın açıldığı, davacının öğretmen olarak görevliyken 27.09.2019 tarihinde kamu görevinden çıkartıldığı, sonrasında kendisine ücret ödenmediği, hakkındaki tutuklama müzekkeresinin infaz edildiği, tutuklu kaldığı sürenin başka cezaya mahsup edilmediği, davanın ihraç tarihinden sonra ücretli çalışan durumunda olmadığından maddi tazminata esas gelir kaybının asgari ücret üzerinden hesaplanması gerektiği, tazminata esas dosyada ödenen vekalet ücretinin maddi tazminat kapsamında değerlendirilemeyeceği, davacının cezaevinde harcamalar yaptığı, sürücü kursu için ödediği ücretin boşa gittiği, kıdem tazminatı ve sosyal haklarından mahrum kaldığı, cezaevinde kaldığı süre içinde ailesinin ziyarete geliş masraflarının olduğu belirtilerek bunların da maddi tazminat olarak ödenmesi talep edilmiş ise de, bu belirtilen hususların CMK nun 141-142.maddelerinde düzenlenen tazminat olarak istenmesinin mümkün olmadığı, davacının gözaltında ve tutuklulukta geçirdiği süre, sosyal ve ekonomik durumu, atılı suçun niteliği dikkate alındığında tutuklulukta geçirdiği 248 gün için toplam 20.000 TL manevi tazminatın hak ve nasafet ilkelerine uygun makul bir miktar olacağı kanaatine varıldığı, belirlenerek davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince kurulan hükme yönelik davalı vekilinin ve davacının istinaf başvurularının, düzeltilerek esastan reddine karar verilmiştir.

IV. GEREKÇE VE KARAR
Öğretmen iken 27.09.2016 tarihinde ihraç edilen, Eylül 2016 maaşını almış olan ve maaşını iade ettiğine dair bilgi bulunmayan davacının maddi kaybının 15.10.2016 tarihi ile tahliye tarihi olan 01.06.2017 tarihi arasındaki süre için Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca 16 yaşından büyükler için belirlenen 10.335,73 TL maddi tazminatın davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmesi gerekirken davacı lehine fazla tazminata hükmedilmesi, temyiz eden sıfatına göre bozma nedeni yapılmamıştır.

Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya kapsamına göre, davacı vekilinin ceza evinde harcamaların, parasını ödediği sürücü kursu ücretinin tazminata esas dosyada ödenen vekalet ücretinin, tazminat olarak ödenmesi gerektiğine, bilirkişi incelemesi yapılması gerektiğine sair temyiz sebeplerinin reddine, ancak;

Nesnel bir ölçüt olmamakla birlikte, davacı lehine hükmedilecek manevi tazminatın davacının sosyal ve ekonomik durumu, üzerine atılı suçun niteliği, tutuklanmasına neden olan olayın cereyan tarzı, tutuklu kaldığı süre ve benzeri hususlar ile tazminat davasının kesinleşeceği tarihe kadar faizi ile birlikte elde edeceği parasal değer dikkate alınıp, hak ve nesafet ilkelerine uygun, makul bir miktar olarak tayin ve tespiti gerekirken, belirlenen ölçütlere uymayacak miktarda eksik manevi tazminata hükmolunması,

Hukuka aykırı olup, açıklanan nedenlerle davacı vekilinin temyiz istemi yerinde görüldüğünden İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 19. Ceza Dairesinin kararının 5271 sayılı CMK'nın 302/2. maddesi gereği, Tebliğname’ye uygun olarak, oy birliğiyle BOZULMASINA,

Dava dosyasının, 5271 sayılı CMK'nın 304/2-a maddesi uyarınca İzmir 10. Ağır Ceza Mahkemesine, Yargıtay ilâmının bir örneğinin ise İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 19. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

01.07.2024 tarihinde karar verildi.