YARGITAY 12. CEZA DAİRESİ

12. Ceza Dairesi         2022/2118 E.  ,  2024/1268 K.
"İçtihat Metni"

İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ :Ceza Dairesi
DAVA : Koruma tedbirleri nedeniyle tazminat
DAVA TARİHİ : 12.09.2019
HÜKÜM : Düzeltilerek istinaf başvurusunun esastan reddi kararı
TEMYİZ EDENLER : Davacı vekili, Davalı vekili
TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Onama

İlk Derece Mahkemesince verilen hükme yönelik istinaf incelemesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen kararın; davacı vekili ve davalı vekili tarafından temyizi üzerine yapılan ön inceleme neticesinde 6100 sayılı HMK'nın 361/1. ve 5271 sayılı CMK'nın 298/1. maddesindeki temyiz istemlerinin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı tespit edilmekle, işin esasına geçildi, gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ
İlk Derece Mahkemesince davacı vekilinin haksız gözaltı, tutukluma ve el koyma nedeniyle 161.164,00 TL maddi ve 2.000.000,00 TL manevi tazminatın gözaltı tarihinden işleyecek yasal faizi ile ödenmesine ilişkin talebinin kısmen kabulü ile 17.338,12 TL maddi, 15.000,00 TL manevi tazminatın gözaltı tarihinden işleyecek yasal faizi ile davalıdan alınarak davacıya ödenmesine karar verilmiş, Bölge Adliye Mahkemesince davacı vekilinin ve davalı vekilinin istinaf başvurularının, maddi tazminatın fazla olduğundan 17.110,86 TL'ye indirilmesi, manevi tazminatın eksik olduğundan 75.000,00 TL'ye yükseltilmesi buna göre değişen vekalet ücretinin 6.810 TL olması gerektiğinden düzeltilerek esastan reddine karar verilmiş, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca davacı vekilinin ve davalı vekilinin temyiz istemlerinin esastan reddi ile hükmün onanmasına karar verilmesi görüşünü içeren Tebliğname ile dava dosyası Daireye tevdi edilmiştir.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ
Davacı vekilinin temyiz istemi; müvekkilinin Cumhuriyet savcısı iken haksız yere gözaltında ve tutuklu kaldığını, tazminat miktarları hesaplanırken hakimlik mesleğine ve maaşına göre hesap yapılması gerektiğini, mahkeme kararlarının gerekçesiz olduğunu, hukuka aykırı arama, yakalama, gözaltı, el koyma nedeniyle tazminata hükmedilmesi gerektiğini, karaların görevsiz mahkeme tarafından verildiğini, el konulan eşyalarının beraat kararı verilmesine rağmen iade edilmediğini, tazminata esas dosyada ödenen vekalet ücret masrafının ödenmesi gerekiğini, davalı vekilinin temyiz istemi; davanın reddi gerektiğini, usul ve yasaya aykırı karar verildiğini, davacıya uygulanan tedbirlerin yetkili makamların kusurundan dolayı meydana gelmediğini, hükmedilen tazminat miktarlarının fazla olduğunu, belirtmiştir.

III. DAVA KONUSU
İlk Derece Mahkemesince, tazminat talebinin dayanağı olan İstanbul 24. Ağır Ceza Mahkemesinin 2017/324 Esas - 2019/204 Karar sayılı ceza dosyasında FETÖ silahlı terör örgütüne üye olma suçundan 17.07.2016 -08.09.2017 tarihleri arasında toplam 418 gün gözaltı ve tutuklu kaldığını, yapılan yargılama sonunda beraatine karar verildiği, kararın 10.06.2019 tarihinde kesinleştiği, kesinleşmiş kararın davacı asile 22.06.2019 tarihinde tebliğ edildiği, tutuklama tarihi itibariyle yürürlükte bulunan 5271 sayılı CMK'nın 142. maddesinde öngörülen süre içinde yetkili ve görevli mahkemeye davanın açıldığı, tutukluluğu başka bir mahkumiyetinden mahsup edilmediği, davacının cumhuriyet savcısı olarak görev yaptığı esnada 24.08.2016 tarihinde meslekten ihraç edildiği, ihraç tarihine kadar mali haklarının ödendiği, 24.08.2016 tarihinden sonra ise 380 gün tutuklu kaldığı, davacının görevinden ihraç edilerek savcılık sıfatını kaybetmiş olması nedeniyle ve gelirine ilişkin olarak başkaca bir delil de ibraz edilmediğinden, asgari ücrete göre hesaplama yapıldığını, davacının manevi tazminat talebinin kısmen kabulü ile; davacının ekonomik ve sosyal durumu nazara alınarak manevi tazminata hükmedildiği, kanunda öngörülen yasal şartların oluştuğu belirlenerek davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince kurulan hükme yönelik davalı vekilinin ve davacı vekilinin istinaf başvurularının, maddi tazminatın fazla olduğundan 17.110,86 TL'ye indirilmesi, manevi tazminatın eksik olduğundan 75.000,00 TL'ye yükseltilmesi buna göre değişen vekalet ücretinin 6.810 TL olması gerektiğinden bu kısımların düzeltilmesi suretiyle 5271 sayılı Kanun’un 280 inci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi uyarınca düzeltilerek esastan reddine karar verilmiştir.

IV. GEREKÇE VE KARAR
Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya kapsamına göre, davacı vekilinin, tazminat miktarları hesaplanırken hakimlik mesleğine ve maaşına göre hesap yapılması gerektiğine, tazminata esas dosyada ödenen vekalet ücret masrafının ödenmesi gerekiğine ilişkin ve sair temyiz sebeplerine, davalı vekilinin davanın reddi gerektiğine ve sair temyiz sebeplerinin reddine, ancak;

1.UYAP'tan yapılan kontrolde kamuda aktif çalışan olarak görünen davacının geriye dönük maaş alacaklarının idare tarafından kendisine ödenmesi gerektiği anlaşıldığından, davacının görevine iade edilip edilmediği araştırılarak iade edilmesi halinde maddi gelir kaybı bulunmadığından gelir kaybı maddi tazminat talebinin reddine karar verilmesi,

2.Nesnel bir ölçüt olmamakla birlikte, davacı lehine hükmedilecek manevi tazminatın davacının sosyal ve ekonomik durumu, üzerine atılı suçun niteliği, tutuklanmasına neden olan olayın cereyan tarzı, tutuklu kaldığı süre ve benzeri hususlar ile tazminat davasının kesinleşeceği tarihe kadar faizi ile birlikte elde edeceği parasal değer dikkate alınıp, hak ve nesafet ilkelerine uygun, makul bir miktar olarak tayin ve tespiti gerekirken, belirlenen ölçütlere uymayacak miktarda eksik manevi tazminata hükmolunması,

3. 5271 sayılı Kanun'un 141 inci maddesinin birinci fıkrasının (j) bendi şu şekildedir; "Eşyasına veya diğer malvarlığı değerlerine, koşulları oluşmadığı halde elkonulan veya korunması için gerekli tedbirler alınmayan ya da eşyası veya diğer malvarlığı değerleri amaç dışı kullanılan veya zamanında geri verilmeyen kişiler, maddî ve manevî her türlü zararlarını, Devletten isteyebilirler." Davacının dava dilekçesiyle el konulan eşyalarının beraat kararı verilmesine rağmen iade edilmediğinden, bahisle tazminat talep ettiği, tazminat sebebinin zamanında geri verilmemeye ilişkin olduğu, dava dosyası içerisinde yer almayan tazminata konu el koyma işlemlerinin denetime elverişli olacak şekilde aslının ya da onaylı örneğin dosya içerisine alınması, el konulan eşyaların net olarak belirlenmesinden sonra davacının eşyalarına el konulması nedeniyle uğradığı zarar olup olmadığı belirlenerek CMK'nın 141/1-j maddesindeki "zamanında geri verilmeyen" koşullarının oluşup oluşmadığının karar yerinde tartışılması suretiyle hüküm kurulması gerektiği gözetilmeden eksik incelemeyle yazılı şekilde hüküm kurulması,

Hukuka aykırı olup, açıklanan nedenlerle davacı vekilinin ve davalı vekilinin temyiz istemleri yerinde görüldüğünden İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 19. Ceza Dairesinin kararının 5271 sayılı CMK'nın 302/2. maddesi gereği, Tebliğname’ye aykırı olarak, oy birliğiyle BOZULMASINA,

Dava dosyasının, 5271 sayılı CMK'nın 304/2-b maddesi uyarınca İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 19. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

18.03.2024 tarihinde karar verildi.