YARGITAY 12. CEZA DAİRESİ

12. Ceza Dairesi         2022/158 E.  ,  2023/1629 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ:Ceza Dairesi

İlk Derece Mahkemesi kararına yönelik istinaf incelemesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen kararın; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 361 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz edilebilir olduğu, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 142 nci maddesinin sekizinci fıkrası gereği temyiz edenin hükmü temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, 291 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz isteminin süresinde olduğu, 294 üncü maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz dilekçesinde temyiz sebeplerine yer verildiği, 298 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz isteminin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle, gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ
1.Davacı vekili 20.07.2018 tarihli dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin suç işlemek amacıyla kurulan örgüte üye bilerek ve isteyerek yardım etme ve ihaleye fesat karıştırma suçlarından 01.04.2011 tarihinde gözaltına alındığını 05.04.2011 tarihinde tutuklandığını, 19.06.2012 tarihinde tahliye edildiği ve hakkında beraat kararı verildiği, haksız olarak tutuklu kaldığı günler için 60.000,00 TL maddi, 200.000,00 TL manevi tazminata gözaltı tarihinden itibaren yasal faizi ile davalıdan tahsilini talep etmiştir.

2.Davalı vekili 30.07.2018 tarihli cevap dilekçesinde özetle; davanın yetkili mahkemede açılıp açılmadığı hususu araştırılıp yetkili mahkemede açılmamış ise yetkisizlik nedeniyle davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, davacının dava dilekçesinde zararını belgeleyen delillerini eklemesi gerektiğini bu nedenle tarafına gönderilmeyen belgelere karşı beyan ve itirazlarını saklı tuttuğunu, davacının tutuklanması toplum asayişi ve yasa gereği zorunlu olduğundan devletin olayda kusurunun bulunmadığını, talep edilen tazminat miktarlarının fahiş olduğunu, davacının sağ olduğuna yönelik nüfus kayıt örneğinin, sabıka kaydının dosyaya celbi gerektiğini, hakkında mahsup kararı bulunup bulunmadığının araştırılması gerektiğini, davacının vekiline dava açma yetkisi verip vermediğinin tespit için dinlenilmesi gerektiğini, davacının mesleği ve daha önce aynı suçtan mahkum olup olmadığının araştırılması gerektiğini, öne sürmüştür.

3.... 1. Ağır Ceza Mahkemesinin, 22.05.2019 tarihli ve 2018/346 Esas, 2019/274 Karar sayılı kararı ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

4.... Bölge Adliye Mahkemesi 19. Ceza Dairesinin, 26.10.2020 tarihli ve 2019/1989 Esas, 2020/1510 Karar sayılı kararı ile İlk Derece Mahkemesince kurulan hükme yönelik davacı ve davalı vekillerinin istinaf başvurularının 5271 sayılı Kanun’un 280 inci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi uyarınca düzeltilerek esastan reddine karar verilmiştir.

5.Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının 31.12.2021 tarihli tebliğnamesi ile davacı vekilinin temyiz isteminin esastan reddini talep etmiştir.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ
Davacı vekilinin temyiz istemi;
Müvekkile isnat edilen suçlamanın ağır bir suçlama olduğu, çok uzun tutuklu kaldığı, ceza evinde geçirdiği süre tam bir yıkım olup tahliye olduktan sonra da etkisinden çıkamadığından hükmedilen manevi tazminatın eksik olduğuna, vekalet ücretinin her bir tazminat bakımından ayrı ayrı hükmedilmesi gerektiğine, müvekkilinin işletme fakültesi mezunu olduğu, Tuik resmi verilerine göre profesyonel meslek sahiplerinin brüt kazancının maddi hesap yapılırken dikkate alınması gerektiği, asgari ücret üzerinden maddi tazminata hükmedilmesinin adil yargılama hakkının ihlali olduğuna, tazminata esas dosyada ödenen vekalet ücretinin hesaplamaya dahil edilmesi gerektiğine, ilişkindir

III. DAVA KONUSU
Temyizin kapsamına göre;

A. İlk Derece Mahkemesinin Kabulü
Davacının tazminata esas ... 11. Ağır Ceza Mahkemesinin 2014/102 Esas – 2017/210 Karar sayılı dava dosyasında örgüte üye bilerek ve isteyerek yardım etme ve ihaleye fesat karıştırma suçlarından yargılandığı, 01.04.2011 – 19.06.2012 tarihleri arasında gözaltı ve tutuklu kaldığı, yapılan yargılama sonunda 25.05.2017 tarihinde beraatine hükmedildiği, beraat hükmünün kesinleştiği ve davanın 5271 sayılı Kanunun 142 inci maddesinin birinci fıkrasında belirlenen süre içerisinde yetkili ve görevli mahkemede açıldığı, davacının uğramış olduğu kazanç kabı ve bu maddi zararın hukuka uygun gelirine ilişkin olması sebebiyle zarar ile haksız işlem arasında uygun illiyet bağının olması gerektiği, manevi tazminatın ise sebepsiz zenginleşme ve fakirleşme aracı olmaması gerektiği, tazminata esas dosyada ödenen vekalet ücretinin zarar kapsamında kapsamında değerlendirilmediği belirlenerek, 9.367,89 TL maddi 35.600,00 TL manevi tazminatın gözaltı tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalıdan alınarak davacıya ödenmesine karar verilmiştir.

B. Bölge Adliye Mahkemesinin Kabulü
İlk Derece Mahkemesince kurulan hükme yönelik davalı vekilinin ve davacı vekilinin istinaf başvurusu üzerine, istinaf merci, maddi tazminatın eksik olduğundan 10.332,82 TL'ye yükseltilmesi, manevi tazminatın fazla olduğundan 18.000,00 TL'ye indirilmesi ve buna göre değişen vekalet ücretinin 3.399,93 TL olması gerektiğinden, bu kısımların düzeltilmesi suretiyle, istinaf başvurusunun 5271 sayılı Kanun’un 280 inci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi uyarınca düzeltilerek esastan reddine karar verilmiştir.

IV. GEREKÇE
Tazminat talebinin dayanağı olan ... 11. Ağır Ceza Mahkemesinin 2014/102 Esas – 2017/210 Karar sayılı dava dosyasında davacının suç işlemek amacıyla kurulan örgüte bilerek ve isteyerek yardım etme ve ihaleye fesat karıştırma suçlarından yargılandığı, 01.04.2011 – 19.06.2012 tarihleri arasında 445 gün gözaltı ve tutuklu kaldığı, yapılan yargılama sonunda beraatine hükmedildiği, beraat hükmünün suç işlemek amacıyla kurulan örgüte bilerek ve isteyerek yardım etme suçundan 11.05.2018 tarihinde, ihaleye fesat karıştırma suçundan ise 23.03.2018 tarihinde kesinleştiği ve davanın 5271 sayılı Kanunun 142 inci maddesinin birinci fıkrasında belirlenen süre içerisinde yetkili ve görevli mahkemede açıldığı ve kanunda öngörülen yasal şartların oluştuğu anlaşılmıştır.

Maddi tazminatın, davacının tutuklu kaldığı döneme ilişkin net asgari ücret üzerinden hesaplanan “9.769,91’’ TL yerine, bu miktarın üstünde kalacak şekilde “10.332,82’’ TL olarak tayin edilmesi suretiyle, davacı lehine fazla maddi tazminata hükmolunması temyiz edenin sıfatına göre bozma nedeni yapılmamıştır.

Davacı Vekilinin Temyiz Talebi Yönünden;
1.Hükmedilen maddi tazminat miktarı yönünden;
Davacının, gözaltı ve tutuklu kaldığı döneme ilişkin olarak Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca 16 yaşından büyükler için belirlenen net asgari ücret miktarı üzerinden hesaplama yapılmasında bir isabetsizlik görülmemiş, işletme fakültesi mezunu olduğu, Tuik resmi verilerine göre profesyonel meslek sahiplerinin brüt kazancının maddi hesap yapılırken dikkate alınması gerektiğine yönelik temyiz talepleri yerinde görülmemiştir.

Yargıtay İçtihatı Birleştirme Hukuk Genel Kurulunun 29.05.1957 tarihli, 1957/4 Esas ve 1957/16 Karar sayılı içtihadı birleştirme kararında da açıklandığı üzere; vekalet ücreti yargılama giderlerindendir. Buna göre karşı tarafa yüklenmesi gereken vekalet ücretinin bağımsız bir vrlığı olamayacağından ayrı bir dava konusu yapılamayacaktır. Davacının kendi vekili ile yaptığı ve sadece tarafları bağlayan ücret sözleşmesi niteliğindeki vekalet akdi uyarınca ödenmesi kararlaştırılan bedelin koruma tedbirleri nedeniyle tazminat davasında zarar kapsamında değerlendirilemeyeceği gözetilmelidir.

Anılan içtihatı birleştirme kararı ve yerleşik Yargıtay uygulamaları nazara alındığında, tazminat talebinin dayanağı olan ceza dava dosyasında beraat etmiş olması nedeniyle davacı lehine maktu vekalet ücretine hükmolunması gerektiği, maktu vekalet ücretini aşan ve serbest meslek makbuzu ile ispatlanan kısmın ise davacı ile avukatı arasındaki hukuki ilişkiye dayandığı, bu nedenle koruma tedbirleri nedeniyle tazminat davasında zarar kapsamına alınmamasında bir isabetsizlik görülmemiştir.

2.Maddi ve manevi tazminata ayrı ayrı vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiğine yönelik temyiz talebi yönünden;

5271 sayılı Kanunun 142 inci maddesinin 9 uncu fıkrası uyarınca, tazminat davaları nedeniyle Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesaplanan nisbi avukatlık ücreti ödeneceği, ancak, ödenecek miktarın tarifede sulh ceza hâkimliklerinde takip edilen işler için belirlenen maktu ücretten az, ağır ceza mahkemelerinde takip edilen davalar için belirlenen maktu ücretten fazla olamayacağı hususu da dikkate alınarak, kabul edilen maddi ve manevi tazminat miktarının toplamı üzerinden davacı lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesi uyarınca vekalet ücreti takdir edilmesi gerektiğinden her bir tazminat için ayrı ayrı vekalet ücretine hükmolunması gerektiğine yönelik temyiz isteminin reddine karar verilmiştir.

3.Hükmedilen manevi tazminat miktarı yönünden;
Nesnel bir ölçüt olmamakla birlikte, davacı lehine hükmedilecek manevi tazminatın davacının sosyal ve ekonomik durumu, üzerine atılı suçun niteliği, tutuklanmasına neden olan olayın cereyan tarzı, tutuklu kaldığı süre ve benzeri hususlar dikkate alınıp, hak ve nesafet ilkelerine uygun, makul bir miktar olarak tayin ve tespiti gerekirken, belirlenen ölçütlere uymayacak miktarda eksik manevi tazminata hükmolunması, hukuka aykırı bulunmuş, bu nedenle tebliğnamede esastan ret isteyen görüşe iştirak edilmemiştir.

V. KARAR
Gerekçe bölümünün (3) nolu paragrafında açıklanan nedenle davacı vekilinin temyiz istemi yerinde görüldüğünden ... Bölge Adliye Mahkemesi 19. Ceza Dairesinin, 26.10.2020 tarihli ve 2019/1989 Esas, 2020/1510 Karar sayılı kararının 5271 sayılı Kanun’un 302 nci maddesinin ikinci fıkrası gereği, Tebliğname’ye aykırı olarak, oy birliğiyle BOZULMASINA,

Dava dosyasının, 5271 sayılı Kanun’un 304 üncü maddesinin ikinci fıkrasının (a) bendi uyarınca ... Bölge Adliye Mahkemesi 19. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

15.05.2023 tarihinde karar verildi.