YARGITAY 12. CEZA DAİRESİ

12. Ceza Dairesi         2021/9575 E.  ,  2023/3055 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ :Ceza Dairesi
SAYISI : 2019/45 E., 2019/105 K.
DAVA : Koruma tedbirleri nedeniyle tazminat
HÜKÜM : İstinaf Başvurusunun Esastan Reddi
TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Bozma

İlk Derece Mahkemesi kararına yönelik istinaf incelemesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen kararın; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 361 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz edilebilir olduğu, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 142 nci maddesinin sekizinci fıkrası gereği temyiz edenin hükmü temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, 291 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz isteminin süresinde olduğu, 294 üncü maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz dilekçesinde temyiz sebeplerine yer verildiği, 298 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz isteminin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle, gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ
1. Davacı vekili 16.01.2019 tarihli dava dilekçesinde özetle; "müvekkilinin uyuşturucu veya uyarıcı madde ticareti yapma veya sağlama suçundan 14.09.2018 tarihinde gözaltına alındığını, 15.09.2018 tarihinde tutuklandığını, 09.11.2018 tarihinde tahliye edildiğini, yargılama soruşturma neticesinde kovuşturmaya yer olmadığına karar verildiğini belirterek haksız gözaltı ve tutuklama tedbiri nedeniyle 100.000 TL maddi, 100.000 TL manevi tazminatın tutuklama tarihten tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle davalıdan tahsiline karar verilmesini" talep etmiştir.

2. Davalı vekili 27.03.2019 havale tarihli cevap dilekçesinde özetle; "davanın süresinde açılmadığını, tazminat talebinin yasal dayanaktan yoksun olduğunu, davanın reddi gerektiğini" beyan etmiştir.

3. Elazığ 1. Ağır Ceza Mahkemesinin, 18.09.2019 tarihli ve 2019/34 Esas 2019/545 Karar sayılı kararı ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

4. Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi 2. Ceza Dairesinin, 28.11.2019 tarihli ve 2019/45 Esas 2019/105 Karar sayılı kararı ile İlk Derece Mahkemesince kurulan hükme yönelik davacı ... davalı vekilinin istinaf başvurusunun 5271 sayılı Kanun’un 280 inci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi uyarınca esastan reddine karar verilmiştir.

5. Dava dosyası, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca tanzim olunan, 30.11.2021 tarihli, davacı lehine eksik manevi tazminata hükmolunması gerekçesiyle hükmün bozulması yönünde görüş içerir tebliğname ile Daireye tevdi olunmuştur.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ
Davacı vekilinin temyiz istemi; hükmedilen manevi tazminat miktarının düşük olduğuna ve maddi tazminat talebinin reddine karar verilmesinin hukuka aykırı olduğuna ilişkindir.

III. DAVA KONUSU
Temyizin kapsamına göre;

A. İlk Derece Mahkemesinin Kabulü
İlk Derece Mahkemesince, davacının gözaltında ve tutuklukta kaldığı süreye ilişkin maddi zararın hesaplanması için dosyanın bilirkişiye tevdii edildiği, 17.09.2019 tarihli bilirkişi raporunda, davacının gözaltında ve tutuklulukta kaldığı süreye ilişkin maaşının 2/3'ünün 2.262.14 TL olduğu, yapılan ödemelerin 2.308,19.TL olduğu, davacının bu süreye ilişkin maddi kazanç kaybının olmadığının bildirildiği , davacının sabit olan bu haksız eylem ve yargısal işlem nedeniyle maaş kaybına ilişkin maddi kayıpların davacıya iadesinin gerçekleştiği, manevi olarak da elem ve ızdırap çektiği, gerçekleştirmediği bir fiil nedeniyle itham edilmesi ve haksız koruma tedbirlerine muhatap olması nedeniyle manevi açıdan da duygusal bütünlüğüne zarar verilmekle devlet tarafından haksız fiile maruz kaldığı anlaşılmış olup uğradığı manevi zarara karşılık olmak üzere tazminat hukuku ilkelerine göre sebepsiz zenginleşmeye yol açmayacak şekilde tazminata hak kazandığı, dolayısıyla maddi tazminat talebinin maaş iadesi söz konusu olduğundan, maddi tazminat talebinin reddi ile 4.408,00 TL manevi tazminatın gözaltı tarihinden (14.09.2018) itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte, davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiştir.

B. Bölge Adliye Mahkemesinin Kabulü
Bölge Adliye Mahkemesince; hukuka aykırı koruma tedbiri uygulanması sebebiyle açılan maddi ve manevi tazminat davasında; yargılama sürecindeki işlemlerin kanuna uygun olarak yapıldığı, davacı vekili ve davalı vekili tarafından ileri sürülen ve re'sen dikkate alınan esasa ilişkin tüm delillerin hukuka uygun yöntemler ile toplandığı, toplanan deliller ile davacı vekili ve davalı vekilinin beyan ve iddiaların gerekçeli kararda tartışıldığı, vicdani kanının dosyadaki belgelere ve toplanan delillere uyumlu olduğu, mahkemece verilen hükmün usul ve yasaya uygun olduğu anlaşıldığı gerekçesiyle davacı vekili ile davalı ... vekilinin maddi ve manevi tazminata ilişkin ileri sürdükleri nedenler yerinde görülmeyerek CMK'nın 280/1-a maddesi uyarınca istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

IV. GEREKÇE
Tazminat talebinin dayanağı olan Elazığ Cumhuriyet Başsavcılığının 2018/22198 soruşturma sayılı soruşturma dosyası kapsamında, davacının uyuşturucu veya uyarıcı madde ticareti yapma veya sağlama suçundan 14.09.2018- 09.11.2018 tarihleri arasında 1 ay 25 gün gözaltı/tutuklu kaldığı, yapılan soruşturma sonucunda hakkında kovuşturmaya yer olmadığına karar verildiği, kararın 13.12.2018 tarihinde kesinleştiği, gözaltı/tutuklanma tarihi itibariyle yürürlükte bulunan 5271 sayılı Kanun'un 142 inci maddesinde öngörülen süre içinde yetkili ve görevli mahkemeye davanın açıldığı anlaşılmıştır.

Davacı Vekilinin Temyiz İstemi Yönünden
1. Davacının SGK kayıtlarına göre gözaltında ve tutuklu kaldığı 14.09.2018-09.11.2018 tarihleri arasında 2018 yılı 9. ayında 30 gün, 2018 yılı 10. ayında 30 gün, 2018 yılı 11. ayında 14 gün çalışmasının Kuruma bildirildiği, dosya kapsamına göre köy koruyucusu olan davacıya maaşının 2/3 sinin ödendiği, davacının işten çıkış tarihinin tahliye tarihinden sonra 28.11.2018 olduğu anlaşılmakla, bu tarihe kadar maaşından kaynaklı maddi zararlarının ödenmesi hususunda idari mercilere başvurması gerektiği gözetilerek, davacının maddi tazminat talebinin reddine karar verilmesinde hukuka aykırılık görülmemiştir.

2. Nesnel bir ölçüt olmamakla birlikte, davacı lehine hükmedilecek manevi tazminatın davacının sosyal ve ekonomik durumu, üzerine atılı suçun niteliği, gözaltına alınmasına neden olan olayın cereyan tarzı, gözaltı ve tutukluluk süresi, tazminat davasının kesinleştiği tarihe kadar davacının elde edeceği parasal değer ve benzeri hususlar da gözetilmek suretiyle, hakkaniyet ölçüsünü aşmayacak bir şekilde, hak ve nesafet kurallarına uygun, makul bir miktar olarak tayin ve tespit edildiği anlaşıldığından davacı hakkında hükmedilen manevi tazminat miktarında isabetsizlik görülmemiştir.

V. KARAR
Gerekçe bölümünde açıklanan nedenle Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi 2. Ceza Dairesinin, 28.11.2019 tarihli ve 2019/45 Esas 2019/105 Karar sayılı kararında davacı vekili tarafından öne sürülen temyiz sebepleri ve 5271 sayılı Kanun’un 289 uncu maddesinin birinci fıkrası ile sınırlı olarak yapılan temyiz incelemesi sonucunda hukuka aykırılık görülmediğinden aynı Kanun’un 302 nci maddesinin birinci fıkrası gereği, Tebliğnameye aykırı olarak, oy birliğiyle TEMYİZ İSTEMİNİN ESASTAN REDDİ İLE HÜKMÜN ONANMASINA,

Dava dosyasının, 5271 sayılı Kanun’un 304 üncü maddesinin birinci fıkrası uyarınca Elazığ 1. Ağır Ceza Mahkemesine, Yargıtay ilâmının bir örneğinin ise Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi 2. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

18.09.2023 tarihinde karar verildi.