YARGITAY 12. CEZA DAİRESİ

12. Ceza Dairesi         2021/9333 E.  ,  2023/3264 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ :Ceza Dairesi
SAYISI : 2019/1757 E., 2020/175 K.
DAVA : Koruma tedbirleri nedeniyle tazminat
HÜKÜM : Düzeltilerek İstinaf Başvurusunun Esastan Reddi
TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Esastan Ret

Davalı vekilinin temyiz istemi yönünden; Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen hükmün, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 24.11.2016 tarihli ve 6763 sayılı Kanun’un 42 nci maddesi ile değişik 362 nci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi uyarınca kesin olduğu belirlenmiştir.

Davacı vekilinin temyiz istemi yönünden; İlk Derece Mahkemesi kararına yönelik istinaf incelemesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen kararın; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 361 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz edilebilir olduğu, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 142 nci maddesinin sekizinci fıkrası gereği temyiz edenin hükmü temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, 291 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz isteminin süresinde olduğu, 294 üncü maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz dilekçesinde temyiz sebeplerine yer verildiği, 298 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz isteminin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle, gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ
1. Davacı vekili 31.10.2017 tarihli dava dilekçesinde özetle; "müvekkilinin kasten öldürme suçundan 7 ay tutuklu kaldığını, yargılama sonucunda beraatine karar verildiğini,kararın kesinleştiğini belirterek haksız tutuklama tedbiri nedeniyle 200.000 TL maddi ve 150.000 TL tazminatın davalıdan tahsiline karar verilmesini" talep etmiştir.

2. Davalı vekili 21.11.2017 tarihli cevap dilekçesinde özetle; "davanın süresinde açılmadığını, tazminat talebinin yasal dayanaktan yoksun olduğunu, davanın reddi gerektiğini" beyan etmiştir.

3. İzmir 4. Ağır Ceza Mahkemesinin, 16.01.2019 tarihli ve 2017/384 Esas 2019/18 Karar sayılı kararı ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

4. İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 19. Ceza Dairesinin, 12.02.2020 tarihli ve 2019/1757 Esas 2020/175 Karar sayılı kararı ile düzeltilerek istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

5. Dava dosyası, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca tanzim olunan, 28.11.2021 tarihli, davacı ve davalı vekillerinin temyiz isteminin esastan reddi görüşünü içerir tebliğname ile Daireye tevdi olunmuştur.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ
Davalı vekilinin temyiz istemi; davanın reddine karar verilmesi gerektiğine ilişkindir.

Davacı vekilinin temyiz istemi; hükmedilen maddi ve manevi tazminat miktarlarının düşük olduğuna, cezaevi harcamaları,özel müdafi giderinin maddi tazminata dahil edilmesi gerektiğine vekalet ücretinin düşürülmesinin hatalı olduğuna ilişkindir.

III. DAVA KONUSU
Temyizin kapsamına göre;

A. İlk Derece Mahkemesinin Kabulü
İlk Derece Mahkemesince; davacının dava dilekçesinde gelirinin 25.000 TL olduğunu beyan etmiş ise de, dosya içerine herhangi bir delil sunmadığından, iddiasını ispat edemediğinden dolayı davacının bu talebi dikkate alınmadığı, ayrıca gözaltı ve tutuklulukta kaldığı sürelerde iş yerinin kapalı olduğunu beyan etmişse de Ege Vergi Dairesi Müdürlüğü'nün verdiği yazı cevabında davacı ...'ın 31.05.2012 tarihinde iş yerini resen terk ettiği, davacının iş yerinin terkinden yaklaşık 6 ay sonra gözaltına alındığını tespit edildiği, bu nedenle davacı her ne kadar gözaltı ve tutukluluk sebebiyle dükkanının kapalı kaldığını ve maddi kaybı olduğunu iddia etmiş ise de, vergi dairesi kayıtlarına göre; açık ve faal olmayan bir iş yerinin, gözaltına alınması sebebiyle kapalı kaldığı ve maddi kayba uğradığı yönündeki iddia yerinde olmadığından ve davacının resmi kayıtlar ile bu hususu destekleyen delil sunmadığından davacının beyanlarına itibar edilmediği gerekçesiyle asgari ücret üzerinden yapılan hesaplamada, 19.11.2012- 19.04.2013 tarihleri arasında gözaltı ve tutuklulukta kalınan süre için agi dahil 3.693,40 TL maddi ve 10.500 TL manevi tazminatın dava dilekçesinde faizin ne zamandan itibaren istendiğine yönelik talep olmaması sebebiyle dava tarihi olan 31.10.2017 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiştir.

B. Bölge Adliye Mahkemesinin Kabulü
Bölge Adliye Mahkemesince; davacının gözaltında ve tutuklu kaldığı süreye ilişkin olarak Aile Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığınca belirlenen net asgari ücret miktarı üzerinden yapılan hesaplama sonucunda belirlenecek miktarın maddi tazminat olarak davacıya ödenmesine karar verilmesi gerektiğinin gözetilmemesi ve Mahkemece manevi tazminata hükmedilirken nesnel bir ölçüt olmamakla birlikte, davacı lehine hükmedilecek manevi tazminatın davacının sosyal ve ekonomik durumu, üzerine atılı suçun niteliği, gözaltında ve tutuklu kaldığı süre, olayın cereyan tarzı ve benzeri hususlar ile tazminat davasının kesinleşeceği tarihe kadar yasal faizi ile birlikte elde edeceği parasal değer dikkate alınıp, hak ve nasafet ilkelerine uygun makul bir miktar olarak tayin ve tespiti gerekirken, belirlenen ölçütlere uymayacak miktarda manevi tazminata hükmolunması ve buna bağlı olarak hüküm tarihinde yürürlükte olan AAÜT'ne göre vekalet ücretine hükmedilmemesi kanuna aykırı olduğu gerekçesiyle maddi tazminata ilişkin 1. maddesinde yazılı "3.693,40 TL" ibaresinin hükümden çıkartılarak yerine "3.787,79 TL" ibaresinin eklenmesi, manevi tazminata ilişkin 2. maddesinde yazılı "10.500,00 TL" ibaresinin hükümden çıkartılarak yerine "8.000,00 TL" ibaresinin eklenmesi, vekalet ücretine ilişkin üçüncü bendinde yazılı "1.703,20 TL" ibaresinin hükümden çıkartılarak yerine "1.414,53 TL" ibaresinin eklenmesi suretiyle CMK'nın 280/1-c ve 280/1 (a) maddeleri delaletiyle CMK 303/1-f-h maddesi gereğince istinaf başvurularının düzeltilerek esastan reddine karar verilmiştir.

IV. GEREKÇE
Tazminat talebinin dayanağı olan İzmir 9. Ağır Ceza Mahkemesinin 2013/147 Esas 2014/268 Karar sayılı ceza dosyası kapsamında, davacının kasten öldürme suçundan 19.11.2012- 19.04.2013 tarihleri arasında 5 ay tutuklu kaldığı, yapılan yargılama sonunda beraatine hükmedildiği, beraat hükmünün 28.11.2016 tarihinde kesinleştiği, gözaltı/tutuklama tarihi itibariyle yürürlükte bulunan 5271 sayılı CMK'nın 142. maddesinde öngörülen süre içinde yetkili ve görevli mahkemeye davanın açıldığı ve kanunda öngörülen yasal şartların oluştuğu anlaşılmıştır.

A. Davalı Vekilinin Temyiz İstemi Yönünden;
Davalı vekilinin temyizinin katılma yolu ile yapılmadığı dikkate alınarak İlk Derece Mahkemesi kararına yönelik istinaf incelemesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen hükmün; karar tarihi itibarıyla temyiz kesinlik sınırının 72.070 TL olması, İlk Derece Mahkemesince 3.693,40 TL maddi tazminat ile 10.500 TL manevi tazminata hükmedildiği, davacı ve davalı tarafından kararın istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesince maddi tazminat miktarının 3.787,79 TL'ye çıkarılmak, manevi tazminat miktarının ise 8.000 TL'ye indirilmek suretiyle hükmün düzeltilerek istinaf başvurusunun esastan reddine karar verildiği, davalı aleyhine hükmedilen tazminat miktarının 11.787,79 TL olması nedeniyle 6100 sayılı Kanun’un, 24.11.2016 tarihli ve 6763 sayılı Kanun’un 42 nci maddesi ile değişik 362 nci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi uyarınca davalı açısından kesin olduğu anlaşıldığından, temyiz isteminin reddine karar verilmesi gerektiği belirlenmiştir.

B. Davacı Vekilinin Temyiz İstemi Yönünden;
1. Tutuklandığı dönem içerisindeki maddi zararını ücret bordrosu, vergi kaydı, gelir vergisi beyannamesi gibi itibar edilebilecek bir belgeyle ispatlayamayan davacıya tutuklu kaldığı dönemde 16 yaşından büyükler için geçerli net asgari ücret üzerinden hesaplanan miktarın maddi tazminat kapsamında davacıya ödenmesine karar verilmesinde ve cezaevi harcalamaları, maktu vekalet ücretini aşan ve davacı ile avukatı arasındaki hukuki ilişkiye dayanan avukatlık ücretinden doğan zararın koruma tedbirleri nedeniyle tazminat davasında maddi zarar kapsamında değerlendirilmemesinde hukuka aykırılık bulunmamıştır.

2. Nesnel bir ölçüt olmamakla birlikte, davacı lehine hükmedilecek manevi tazminatın davacının sosyal ve ekonomik durumu, üzerine atılı suçun niteliği, tutuklanmasına neden olan olayın cereyan tarzı, tutuklu kaldığı süre ve benzeri hususlar ile tazminat davasının kesinleşeceği tarihe kadar faizi ile birlikte elde edeceği parasal değer dikkate alınıp, hak ve nesafet ilkelerine uygun, makul bir miktar olarak tayin ve tespiti gerekirken, belirlenen ölçütlere uymayacak miktarda eksik manevi tazminata hükmolunması, nedeniyle hukuka aykırı bulunmuştur.

3. Kabule göre de; Bölge Adliye Mahkemesince değişen tazminat miktarı gözetilerek, davacı lehine yeniden belirlenen nispi vekalet ücretine hükmedilmesinde hukuka aykırılık görülmemiş olup, davacı vekilinin vekalet ücretinin dayanaksızca düşürüldüğüne ilişkin temyiz nedeni yerinde görülmemiştir.

V. KARAR
A. Davalı Vekilinin Temyiz İstemi Yönünden;
Gerekçe bölümünde (A) bendinde açıklanan nedenle İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 19. Ceza Dairesinin, 12.02.2020 tarihli ve 2019/1757 Esas 2020/175 Karar sayılı kararına yönelik davalı vekilinin temyiz isteminin, 5271 sayılı Kanun’un 298 nci maddesinin birinci fıkrası gereği, Tebliğnameye aykırı olarak, oy birliğiyle REDDİNE,

B. Davacı Vekilinin Temyiz İstemi Yönünden;
Gerekçe bölümünün (B-2) bendinde açıklanan nedenle davacı vekilinin temyiz istemi yerinde görüldüğünden İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 19. Ceza Dairesinin, 12.02.2020 tarihli ve 2019/1757 Esas 2020/175 Karar sayılı kararının 5271 sayılı Kanun’un 302 nci maddesinin ikinci fıkrası gereği, Tebliğnameye aykırı olarak, oy birliğiyle BOZULMASINA,

Dava dosyasının, 5271 sayılı Kanun’un 304 üncü maddesinin ikinci fıkrasının (a) bendi uyarınca İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 19. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 25.09.2023 tarihinde karar verildi.