YARGITAY 12. CEZA DAİRESİ

12. Ceza Dairesi         2021/9095 E.  ,  2023/2493 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ :Ceza Dairesi
SAYISI : 2019/1863 E., 2020/36 K.
DAVA : Koruma tedbirleri nedeniyle tazminat
KARAR : İstinaf başvurusunun esastan reddi
TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Bozma

İlk Derece Mahkemesi kararına yönelik istinaf incelemesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen kararın; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 361 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz edilebilir olduğu, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 142 nci maddesinin sekizinci fıkrası gereği temyiz edenin hükmü temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, 291 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz isteminin süresinde olduğu, 294 üncü maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz dilekçesinde temyiz sebeplerine yer verildiği, 298 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz isteminin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle, gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ
1. Davacı vekili 26.09.2018 tarihli dava dilekçesinde özetle; "Müvekkilin beraatine karar verilen ceza dava dosyası kapsamında terör örgütüne üye olma ve terör örgütü propagandası yapmak suçundan 13.02.2017 - 16.02.2017 tarihleri arasında 4 gün gözaltında kalması ve hakkında 78 gün adli kontrol uygulanması sebebiyle oluşan zararının karşılığı olarak 250,00 TL maddi, 100.000,00 TL manevi tazminatın gözaltına alınma tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesine karar verilmesini arz ve talep ederim." şeklinde beyanda bulunmuştur.

2. Davalı vekili cevap dilekçesi sunmamıştır.

3. İslahiye Ağır Ceza Mahkemesinin, 26.03.2019 tarihli ve 2018/12 Esas, 2019/28 Karar sayılı kararı ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

4. Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 16. Ceza Dairesinin, 07.01.2020 tarihli ve 2019/1863 Esas, 2020/36 Karar sayılı kararı ile İlk Derece Mahkemesince kurulan hükme yönelik davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

5. Dava dosyası, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca tanzim olunan 19.11.2021 tarihli ve 2020/52033 sayılı, bozma görüşlü Tebliğname ile Daireye tevdii edilmiştir.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ
Davacı vekilinin temyiz istemi; davacı hakkında adli kontrol kararı veren hakimin tazminat davasında naip hakim olarak görev aldığına ve heyete katıldığına, sadece 4 gün için maddi ve tazminata hükmedilmesinin hukuka aykırı olduğuna, hükmedilen manevi tazminat miktarının az olduğuna, ilişkindir.

III. DAVA KONUSU
Temyizin kapsamına göre;

A. İlk Derece Mahkemesinin Kabulü
Davacı terör örgütü propagandası yapmak suçundan 13.02.2017 - 16.02.2017 tarihleri arasında 4 gün gözaltında kalmış sonrasında İslahiye Sulh Ceza Hakimliği 16.02.2017 tarihli, 2017/32 sorgu sayılı kararı ile hakkında adli kontrol tedbirleri uygulanarak serbest bırakılmış, yapılan soruşturma sonucu hakkında terör örgütü propagandası suçundan kamu davası açılmış ve Gaziantep 8. Ağır Ceza Mahkemesinin 2017/115 E., 2018/142 K, sayılı ilamı ile beraat etmiş ve karar kesinleşmiştir.

Maddi tazminat istemi yönünden; davacının çalıştığı iş yerinden göreve başladığı ve görevinden uzaklaştırıldığı bu sürelerde maaşından herhangi bir kesinti yapılıp yapılmadığı, görevinden ihraç edilip edilmediği hususları sorulmuş, gözaltında bulunduğu 13.02.2017 - 16.02.2017 tarihleri arasında davacının ücretsiz izinde olduğu anlaşılmış, bu durumun çalışmasına bir engel oluşturmayacağı dolayısıyla gözaltında kaldığı süre boyunca gelir kaybına uğradığı değerlendirilerek farklı bir gelir elde edildiğine dair delil bulunmadığı durumlarda günlük net asgari ücret üzerinden hesap edilerek 4 gün gözaltında kaldığı 2017 yılı için net asgari ücretin günlük 46,80 TL üzerinden hesaplama yapılarak maddi tazminata hükmedilmiştir. Davacının açığa alınması nedeniyle maaşından yapılan 1/3 oranındaki kesinti ve görevinden çıkarılması nedeniyle alamadığını belirttiği maaş ve diğer ödemeler ve davacının emekli olması halinde alacağı maaşlara ilişkin olarak talep edilen maddi tazminat yönünden ise; bahse konu işlemlerin kurumun idari bir tasarrufu olması, bu taleplerle ilgili olarak idari yargıda dava açılabileceği değerlendirilerek bu yöndeki talepleri reddedilmiştir.

Manevi tazminat istemi yönünden; objektif bir kriter olmamakla birlikte hükmedilecek manevi tazminatın davacının sosyal ve ekonomik durumu, üzerine atılan suçun niteliği gözaltına alınmasına neden olan olayın cereyan tarzı, gözaltında kaldığı süre, gibi unsurlar nazara alınarak zenginleşme sonucu doğurmayacak şekilde hak ve nefaset kurallarına uygun makul bir miktarın hakim tarafından manevi tazminat olarak tayin ve takdir olunması gerekir. Bu kapsamda belirtilen kriterler dikkate alınarak, hakkaniyet kurallarına uygun makul bir miktar olarak mahkemece takdir edilen günlük miktarı 100,00 TL manevi tazminatın davalıdan alınarak davacıya verilmesine, davacının fazlaya ilişkin manevi tazminat isteminin reddine karar verilmiştir.

Toplanan deliller ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, davacının haksız gözaltıdan doğan maddi ve manevi tazminat talebinin yerinde olup yasal koşulları taşıdığı, fazlaya ilişkin talebin reddi ile naip hakimlik raporunda belirtilen net 187,20 TL maddi tazminat ile mahkemece takdir edilen 400,00 TL manevi tazminatın davalı hazineden alınarak davacıya verilmesine, davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden dolayı yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre belirlenen 1,056,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, yasa gereğince yargılama giderlerinin kamu üzerinde bırakılmasına karar verilmiştir.

B. Bölge Adliye Mahkemesinin Kabulü
İlk Derece Mahkemesince verilen kararla ilgili olarak, Bölge Adliye Mahkemesi tarafından bir isabetsizlik bulunmamıştır.

IV. GEREKÇE
Tazminat talebinin dayanağı olan Gaziantep 8. Ağır Ceza Mahkemesinin 2017/115 E., 2018/142 K. sayılı ceza dosyası kapsamında, davacının terör örgütü propagandası yapma suçundan 13.02.2017 - 16.02.2017 tarihleri arasında 3 gün gözaltında kaldığı, yapılan yargılama sonunda beraatine karar verildiği, beraat hükmünün 07.06.2018 tarihinde kesinleştiği, gözaltına alınma tarihi itibariyle yürürlükte bulunan 5271 sayılı Kanun'un 142 nci maddesinde öngörülen süre içinde yetkili ve görevli mahkemeye dava açıldığı ve kanunda öngörülen yasal şartların oluştuğu anlaşılmıştır.

Davacı vekilinin temyiz isteği yönünden;
Tazminat talebinin dayanağı olan Gaziantep 8. Ağır Ceza Mahkemesinin 2017/115 E., 2018/142 K. sayılı ceza dava dosyasının incelenmesinde; soruşturma aşamasında davacıyı (şüpheli) sorgulayan ve hakkında adli kontrol kararı veren hakimin tazminat konusu işlem ile ilişkili olup tazminat davasına bakamayacağı gözetilmeyerek 5271 sayılı Kanun'un 142 nci maddesinin ikinci fıkrasına aykırı davranılması, hukuka aykırı bulunmuştur.

Tazminat talebinin dayanağı olan Gaziantep 8. Ağır Ceza Mahkemesinin 2017/115 E., 2018/142 K. sayılı ceza dosyası kapsamında, davacının terör örgütü propagandası yapma suçundan 13.02.2017 - 16.02.2017 tarihleri arasında 3 gün gözaltında kaldığı, yapılan yargılama sonunda beraatine karar verildiği, beraat hükmünün 07.06.2018 tarihinde kesinleştiği, gözaltına alınma tarihi itibariyle yürürlükte bulunan 5271 sayılı Kanun'un 142 nci maddesinde öngörülen süre içinde yetkili ve görevli mahkemeye dava açıldığı ve kanunda öngörülen yasal şartların oluştuğu anlaşıldığından, davanın kısmen kabulüne ilişkin kararda bu yönüyle hukuka aykırılık bulunmamıştır.

Nesnel bir ölçüt olmamakla birlikte, hükmedilecek manevi tazminatın davacının sosyal ve ekonomik durumu, üzerine atılı suçun niteliği, tutuklanmasına neden olan olayın cereyan tarzı, tutuklu kaldığı süre ve benzeri hususlar ile tazminat davasının kesinleşeceği tarihe kadar faizi ile birlikte elde edeceği parasal değer gözetilmek suretiyle, hak ve nefaset ilkelerine uygun, makul bir miktar olarak tayin ve tespiti gerektiği göz önünde bulundurularak belirlenen manevi tazminat miktarı yönünden hukuka aykırılık bulunmamıştır.

V. KARAR
Gerekçe bölümünde açıklanan nedenle davacı vekilinin temyiz istemi yerinde görüldüğünden Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 16. Ceza Dairesinin, 07.01.2020 tarihli ve 2019/1863 Esas, 2020/36 Karar sayılı kararının 5271 sayılı Kanun’un 302 nci maddesinin ikinci fıkrası gereği, Tebliğname’ye uygun olarak, oy birliğiyle BOZULMASINA,

Dava dosyasının, 5271 sayılı Kanun’un 304 üncü maddesinin ikinci fıkrasının (a) bendi uyarınca İslahiye Ağır Ceza Mahkemesine, Yargıtay ilâmının bir örneğinin ise Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 16. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 04.09.2023 tarihinde karar verildi.