YARGITAY 12. CEZA DAİRESİ

12. Ceza Dairesi         2021/8898 E.  ,  2023/2512 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ :Ceza Dairesi
SAYISI : 2019/2484 E., 2020/230 K.
DAVA : Koruma tedbirleri nedeniyle tazminat
HÜKÜM : Düzeltilerek istinaf başvurusunun esastan reddi
TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Onama

İlk Derece Mahkemesi kararına yönelik istinaf incelemesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen kararın; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 361 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz edilebilir olduğu, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 142 nci maddesinin sekizinci fıkrası gereği temyiz edenin hükmü temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, 291 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz isteminin süresinde olduğu, 294 üncü maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz dilekçesinde temyiz sebebine yer verildiği, 298 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz isteminin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle, gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ
1.Davacı vekilinin 02.11.2018 tarihli dilekçesinde özetle; müteahhit olan müvekkilinin silahlı terör örgütüne üye olma 20.03.2012 tarihinde gözaltına alındığını, 23.03.2012 tarihinde tutuklandığını, 20.11.2012 tarihinde tahliye olduğunu, yapılan yargılama sonunda beraatine karar verildiğini, uzun süre iletişimin tespiti tedbiri uygulandığını, maddi ve manevi zarara uğradığını, tazminata esas dosyada vekalet ücreti ödemek zorunda kaldığından vekalet ücreti zararı olduğunu, haksız tutuklama nedeniyle 50.000,00 TL maddi, 50.000,00 TL manevi tazminatın davalıdan tahsilini talep etmiştir.

2.Davalı vekili 21.11.2018 tarihli cevap dilekçesinde özetle; davanın yetkili mahkemede ve aynı zamanda süresi içinde açılmadığından reddi gerekiğini, davacının kendi kusurlu hareketleriyle tutuklanmasına sebep olduğundan davanın reddi gerektiğini, davacının maddi zararı delillendiremediğinden reddi gerektiğini, talep edilen tazminat miktarlarının fazla olduğunu, öne sürmüştür.

3.İzmir 11. Ağır Ceza Mahkemesinin, 04.04.2019 tarihli ve 2018/532 Esas, 2019/189 Karar sayılı kararı ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

4.İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 14. Ceza Dairesinin, 22.01.2020 tarihli ve 2019/2484 Esas, 2020/230 Karar sayılı kararı ile İlk Derece Mahkemesince kurulan hükme yönelik davacı vekilinin ve davalı vekilinin istinaf başvurusunun 5271 sayılı Kanun’un 280 inci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi uyarınca düzeltilerek esastan reddine karar verilmiştir.

5.Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının 21.11.2021 tarihli tebliğnamesi ile davacı vekilinin temyiz isteminin esastan reddiyle hükmün onanmasını talep etmiştir.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ
Davacı vekilinin temyiz istemi;
Müvekkilinin müteahhitlik yaptığı, hükmedilen manevi tazminatın eksik olduğuna, tutuklu olması nedeniyle işlerinin elinden alındığı, haksız tutuklama nedeniyle iş alamadığı, bu nedenle geliri üzerinden maddi tazminata hükmedilmesi gerektiğine, ceza evi masraflarının tazminat kapsamında ödenmesi gerektiğine, ailesinin ceza evi yol masraflarının ödenmesi gerektiğine, tazminata esas dosyada ödenen vekalet ücretinin tazminat olarak verilmesi gerektiğine, ilişkindir.

III. DAVA KONUSU
Temyizin kapsamına göre;

A. İlk Derece Mahkemesinin Kabulü
Tazminat talebinin esasını oluşturan İzmir 6. Ağır Ceza Mahkemesinin 2014/108 Esas, 2018/246 Karar sayılı ceza dava dosyasında davacının silahlı terör örgütüne üye olma suçundan 20.03.2012 - 20.11.2012 tarihleri arasında gözaltı ve tutuklu kaldığı, yapılan yargılama ile beraatine karar verildiği, kararın 13.06.2018 tarihinde kesinleştiği ve davanın 5271 sayılı Kanunun 142 inci maddesinin birinci fıkrasında belirlenen süre içerisinde yetkili ve görevli mahkemede açıldığı, davacı hakkında aynı talep nedeniyle açılan davanın bulunmadığını belirlenerek, 5.854,00 TL maddi ve 27.000,00 TL manevi tazminatın davalıdan alınarak davacıya ödenmesine karar verilmiştir.

B. Bölge Adliye Mahkemesinin Kabulü
İlk Derece Mahkemesince kurulan hükme yönelik davalı vekilinin ve davacı vekilinin istinaf başvurusu üzerine, istinaf merci, davacı hakkında hükmedilen maddi tazminatın eksik olduğundan 5.908,88 TL'ye yükseltilmesi, manevi tazminatın fazla olduğundan 7.000,00 TL'ye indirilmesi ve buna göre değişen vekalet ücretinin 2.748,96 TL olması gerektiğinden bu kısmın düzeltilmesi suretiyle, istinaf başvurusunun 5271 sayılı Kanun’un 280 inci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi uyarınca düzeltilerek esastan reddine karar verilmiştir.

IV. GEREKÇE
Tazminat talebinin esasını oluşturan İzmir 6. Ağır Ceza Mahkemesinin 2014/108 Esas, 2018/246 Karar sayılı ceza dava dosyasında davacının silahlı terör örgütüne üye olma suçundan 20.03.2012 - 20.11.2012 tarihleri arasında 245 gün gözaltı ve tutuklu kaldığı, yapılan yargılama ile beraatine karar verildiği, kararın 13.06.2018 tarihinde kesinleştiği ve davanın 5271 sayılı Kanunun 142 inci maddesinin birinci fıkrasında belirlenen süre içerisinde yetkili ve görevli mahkemede açıldığı anlaşılmıştır.

Davacı vekilinin temyiz sebepleri yönünden;
1.Hükmedilen maddi tazminat miktarına yönelik temyiz talebi yönünden;
Tutuklandığı dönem içerisindeki maddi zararını ücret bordrosu, vergi kaydı, gelir vergisi beyannamesi gibi itibar edilebilecek bir belgeyle ispatlayamayan davacıya tutuklu kaldığı dönemde geçerli net asgari ücret üzerinden hesaplanan miktarın maddi tazminat kapsamında davacıya ödenmesine karar verilmesinde hukuka aykırılık bulunmamıştır.

Ceza evi giderlerinin, ailesinin ceza evi yol masraflarının 5271 sayılı Kanun'un 141 inci ve devamı maddeleri gereğince hesaplanması gereken maddi zarar kapsamında olmadığından bu hususlara ilişkin olarak maddi tazminat talebinin reddine karar verilmesinde hukuka aykırılık bulunmamıştır.
Yargıtay İçtihatı Birleştirme Hukuk Genel Kurulunun 29.05.1957 tarihli, 1957/4 Esas ve 1957/16 Karar sayılı içtihadı birleştirme kararında da açıklandığı üzere; vekalet ücreti yargılama giderlerindendir. Buna göre karşı tarafa yüklenmesi gereken vekalet ücretinin bağımsız bir varlığı olamayacağından ayrı bir dava konusu yapılamayacaktır. Davacının kendi vekili ile yaptığı ve sadece tarafları bağlayan ücret sözleşmesi niteliğindeki vekalet akdi uyarınca ödenmesi kararlaştırılan bedelin koruma tedbirleri nedeniyle tazminat davasında zarar kapsamında değerlendirilemeyeceği gözetilmelidir.

Anılan içtihatı birleştirme kararı ve yerleşik Yargıtay uygulamaları nazara alındığında, tazminat talebinin dayanağı olan ceza dava dosyasında beraat etmiş olması nedeniyle davacı lehine maktu vekalet ücretine hükmolunması gerektiği, maktu vekalet ücretini aşan ve serbest meslek makbuzu ile ispatlanan kısmın ise davacı ile avukatı arasındaki hukuki ilişkiye dayandığı, bu nedenle koruma tedbirleri nedeniyle tazminat davasında zarar kapsamına dahil edilmemesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

2.Hükmedilen manevi tazminatın eksik olduğuna yönelik talebi yönünden;
Nesnel bir ölçüt olmamakla birlikte, davacı lehine hükmedilecek manevi tazminatın davacının sosyal ve ekonomik durumu, üzerine atılı suçun niteliği, tutuklanmasına neden olan olayın cereyan tarzı, tutuklu kaldığı süre ve benzeri hususlar dikkate alınıp, hak ve nesafet ilkelerine uygun, makul bir miktar olarak tayin ve tespiti gerektiğinden, davacı lehine çok eksik manevi tazminata hükmedilmesi hukuka aykırı bulunmuş ve bu nedenle tebliğnamede onama isteyen görüşe iştirak edilmemiştir.

V. KARAR
Gerekçe bölümünün (2) nolu paragrafında açıklanan nedenle davacı vekilinin temyiz istemi yerinde görüldüğünden İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 14. Ceza Dairesinin, 22.01.2020 tarihli ve 2019/2484 Esas, 2020/230 Karar sayılı kararının 5271 sayılı Kanun’un 302 nci maddesinin ikinci fıkrası gereği, Tebliğname’ye aykırı olarak, oy birliğiyle BOZULMASINA,

Dava dosyasının, 5271 sayılı Kanun’un 304 üncü maddesinin ikinci fıkrasının (a) bendi uyarınca İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 14. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 04.09.2023 tarihinde karar verildi.