YARGITAY 12. CEZA DAİRESİ

12. Ceza Dairesi         2021/8308 E.  ,  2023/1615 K.
"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ :Ceza Dairesi

İlk Derece Mahkemesi kararına yönelik istinaf incelemesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen kararın; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 361 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz edilebilir olduğu, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 142 nci maddesinin sekizinci fıkrası gereği temyiz edenin hükmü temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, aynı Kanun’un 291 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz isteminin süresinde olduğu, 294 üncü maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz dilekçesinde temyiz sebeplerine yer verildiği, 298 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz isteminin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle, gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ
1. Davacı vekili 02.10.2018 tarihli dava dilekçesinde özetle; "Müvekkilin beraatine karar verilen ceza dava dosyası kapsamında silahlı örgüte üye olma, görevli memura mukavemet suçlarından 16.03.2012 tarihinde gözaltına alınmış, 18.03.2012 tarihinde tutuklanmış, 28.03.2012 tarihinde serbest bırakılmıştır. Müvekkilin haksız yere gözaltında ve tutuklu kalması ile yargılamanın uzun sürmesi sebebiyle 100.000,00 TL maddi, 200.000,00 TL manevi tazminatın gözaltı tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesine karar verilmesini arz ve talep ederim." şeklinde beyanda bulunmuştur.

2. Davalı vekili 22.10.2018 tarihli cevap dilekçesinde özetle; "Davanın süresinde ve yetkili mahkemede açılıp açılmadığı araştırılmalıdır. Talep edilen tazminat miktarları fahiştir. Davacının tutuklu kaldığı sürelerin başka bir hükümlülüğünden indirilip indirilmediği araştırılmalıdır. Tazminata hükmedilmesi halinde, vekalet ücreti yönünden kanunda yer alan düzenleme göz önünde bulundurulmalıdır." şeklinde beyanda bulunmuştur.

3. ... Anadolu 4. Ağır Ceza Mahkemesinin, 20.12.2018 tarihli ve 2018/431 Esas, 2018/537 Karar sayılı kararı ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

4. ... Bölge Adliye Mahkemesi 19. Ceza Dairesinin, 30.09.2019 tarihli ve 2019/1788 Esas, 2019/2974 Karar sayılı kararı ile İlk Derece Mahkemesince kurulan hükme yönelik davacı vekili ve davalı vekilinin istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

5. Dava dosyası, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca tanzim olunan 01.11.2021 tarihli ve 2019/125208 sayılı, esastan ret görüşlü Tebliğname ile Daireye tevdi edilmiştir.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ
Davacı vekilinin temyiz istemi; hükmedilen tazminat miktarlarının az olduğuna, ilişkindir.

III. DAVA KONUSU
Temyizin kapsamına göre;

A. İlk Derece Mahkemesinin Kabulü
... Ağır Ceza Mahkemesinin 2018/233 Esas sayılı dava dosyasının incelenmesinde; davacının 16.03.2012 tarihinde gözaltına alındığı, 19.03.2012 tarihinde tutuklandığı, 28.03.2012 tarihinde tahliye edildiği yapılan yargılama sonunda 13.07.2018 tarihli kararla beraatine karar verildiği, beraat kararının temyiz edilmeksizin 04.09.2018 tarihinde kesinleştiği, davacıya tebliğin ise 24.09.2018 tarihinde yapıldığı anlaşılarak davanın süresi içinde açıldığı tespit edilmekle;

Maddi tazminat hesabında gerçek maddi zararının nazara alınması gerektiği, tutuklu kalınınan süre içerisinde verilen harçlık ile ailelerin veya avukatların cezaevi ziyaretlerinde yaptıkarı masrafın ayrıca tutuklu kalınan yargılamada hükme bağlanması gereken vekalet ücretinin maddi zarar hesabına katılmayacağı, herhangi bir işle iştikal olunmasına karşın net kazanca ilişkin delil sunulmaması halinde asgari ücret üzerinden yasal kesintiler düşülerek hesaplamanın yapılacağı, ticari serbest meslek veya ücret kazançlarında ise konuya temas eder mahiyette hizmet dökümü, gelir beyannamesi, vergi levhası gibi mali kayıtlara dayalı belge sunulmadığı vakit hesaplamanın yine asgari ücret üzerinden belirleneceği, göz önünde bulundurularak; denetime elverişli bilirkişi raporuna göre asgari ücret üzerinden hesaplanan 274,95 TL maddi tazminatın davacının gözaltına alındığı tarih olan 16.03.2012 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı hazineden alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

Nesnel bir ölçüt olmamakla birlikte, hükmedilecek manevi tazminatın davacının sosyal ve ekonomik durumuna, üzerine atılı suçun niteliğine, tutuklamaya, gözaltına, haksız aramaya neden olan olayın cereyan tarzına göre, kısıtlayıcı müdahalenin süresine ve benzeri hususlarla tazminat davasının kesinleşeceği tarihe kadar davacının elde edeceği parasal değer dikkate alınıp, hakkaniyet ve nefaset ilkelerine uygun, zenginleşme aracı olmayacak makul bir miktar olarak tayin ve tespiti gerektiği göz önünde bulundurularak 800,00 TL manevi tazminatın davacının gözaltına alındığı tarih olan 16.03.2012 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı hazineden alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

B. Bölge Adliye Mahkemesinin Kabulü
İlk Derece Mahkemesince verilen kararla ilgili olarak, Bölge Adliye Mahkemesi tarafından bir isabetsizlik bulunmamıştır.

IV. GEREKÇE
Tazminat talebinin dayanağı olan ... Ağır Ceza Mahkemesinin 2018/233 E., 2018/296 K. sayılı ceza dosyası kapsamında, davacının silahlı terör örgütüne üye olma ve görevi yaptırmamak için direnme suçlarından 16.03.2012 - 28.02.2012 tarihleri arasında 12 gün gözaltında ve tutuklu kaldığı, yapılan yargılama sonunda beraatine karar verildiği, beraat hükmünün 04.09.2018 tarihinde kesinleştiği, gözaltına alınma tarihi itibariyle yürürlükte bulunan 5271 sayılı Kanun'un 142 nci maddesinde öngörülen süre içinde yetkili ve görevli mahkemeye dava açıldığı ve kanunda öngörülen yasal şartların oluştuğu anlaşılmıştır.

Davacı vekilinin temyiz isteği yönünden;
Gözaltında ve tutuklu kaldığı dönem içerisindeki maddi zararını ücret bordrosu gibi itibar edilebilecek bir belgeyle ispatlayamayan davacı lehine tutuklu kaldığı dönemde 16 yaşından büyükler için geçerli net asgari ücret üzerinden maddi tazminatın hesaplanmasında hukuka aykırılık bulunmamıştır.

Nesnel bir ölçüt olmamakla birlikte, hükmedilecek manevi tazminatın davacının sosyal ve ekonomik durumu, üzerine atılı suçun niteliği, tutuklanmasına neden olan olayın cereyan tarzı, tutuklu kaldığı süre ve benzeri hususlar ile tazminat davasının kesinleşeceği tarihe kadar faizi ile birlikte elde edeceği parasal değer gözetilmek suretiyle, hak ve nefaset ilkelerine uygun, makul bir miktar olarak tayin ve tespiti gerektiği göz önünde bulundurularak belirlenen manevi tazminat miktarı yönünden kararda, hukuka aykırılık bulunmamıştır.

V. KARAR
Gerekçe bölümünde açıklanan nedenle ... Bölge Adliye Mahkemesi 19. Ceza Dairesinin, 30.09.2019 tarihli ve 2019/1788 Esas, 2019/2974 Karar sayılı kararında davacı vekili tarafından öne sürülen temyiz sebepleri ve 5271 sayılı Kanun’un 289 uncu maddesinin birinci fıkrası ile sınırlı olarak yapılan temyiz incelemesi sonucunda hukuka aykırılık görülmediğinden aynı Kanun’un 302 nci maddesinin birinci fıkrası gereği, Tebliğname’ye uygun olarak, oy birliğiyle TEMYİZ İSTEMİNİN ESASTAN REDDİ İLE HÜKMÜN ONANMASINA,

Dava dosyasının, 5271 sayılı Kanun’un 304 üncü maddesinin birinci fıkrası uyarınca ... Anadolu 4. Ağır Ceza Mahkemesine, Yargıtay ilâmının bir örneğinin ise ... Bölge Adliye Mahkemesi 19. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

15.05.2023 tarihinde karar verildi.