YARGITAY 12. CEZA DAİRESİ

12. Ceza Dairesi         2021/8265 E.  ,  2023/1866 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ :Ceza Dairesi

İlk Derece Mahkemesi kararına yönelik istinaf incelemesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen kararın; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 361 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz edilebilir olduğu, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 142 nci maddesinin sekizinci fıkrası gereği temyiz edenin hükmü temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, 291 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz isteminin süresinde olduğu, 294 üncü maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz dilekçesinde temyiz sebeplerine yer verildiği, 298 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz isteminin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle, gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ
1. Davacı vekili 16.07.2018 tarihli dava dilekçesinde özetle; "Tutuklanmadan önce Meram Belediyesi bünyesinde şube müdürü olarak görev yapmakta olan müvekkilin beraatine karar verilen ceza dava dosyası kapsamında 17.11.2008 - 10.06.2010 tarihleri arasında haksız olarak gözaltında ve tutuklu kalması sebebiyle uğradığı zararın karşılığı olarak 49.500,00 TL maddi, 150.000,00 TL manevi tazminatın gözaltı tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte ödenmesine, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davalı üzerine bırakılmasına karar verilmesini vekâleten arz ve talep ederim." şeklinde beyanda bulunmuştur.

2. Davalı vekili 06.08.2018 tarihli cevap dilekçesinde özetle; "Davanın süresinde açılıp açılmadığı, mükerrer dava açılıp açılmadığı, davacının tazminat isteyemeyecek kişilerden olup olmadığı araştırılmalıdır. Dava dilekçesi belgeye dayandırılmayan soyut iddialar içermektedir. Davacının gözaltına alınması ve tutuklanması usul ve yasaya uygundur. Talep edilen manevi tazminat miktarı yüksektir. Davanın tamamen ya da kısmen reddi halinde tarafımıza vekalet ücretine hükmedilmesi gerekmektedir. Taraflar için belirlenecek vekalet ücretinde yürürlükte bulunan mevzuat dikkate alınmalıdır." şeklinde beyanda bulunmuştur.

3. ... 1. Ağır Ceza Mahkemesinin, 29.01.2019 tarihli ve 2018/347 Esas, 2019/29 Karar sayılı kararı ile maddi tazminat talebinin reddine, manevi tazminat talebinin kısmen kabulü ile 12.000,00 TL manevi tazminatın gözaltına alınma tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

4. ... Bölge Adliye Mahkemesi 2. Ceza Dairesinin, 11.04.2019 tarihli ve 2019/436 Esas, 2019/558 Karar sayılı kararı ile İlk Derece Mahkemesince kurulan hükme yönelik davacı vekili ve davalı vekilinin istinaf başvuruları yerinde görülerek; Hazine zararına yol açan mükerrer davalara ilişkin ödemelerin önlenmesinin temini ve kamu kaynaklarının etkili, verimli ve hukuka uygun kullanılması bakımından, aynı konu ve haksız tutuklama nedenine dayalı açılmış dava olup olmadığının ... Bakanlığı Başhukuk Müşavirliği ve Muhakemat Genel Müdürlüğünden sorulup tespit edilmesi gerektiğinin gözetilmemesi, tutukluluğun infaz görüp görmediğinin ilgili ceza infaz kurumundan sorulmaması, dosya kapsamından davacının üç suçtan beraat ettiğinin, dosya içerisinde ihaleye fesat karıştırma suçuna ilişkin tutuklama müzekkeresi, suç örgütüne yardım etme suçuna ilişkin ise tahliye müzekkeresinin bulunduğunun anlaşılması karşısında; davacının tutuklanma tarihi ile hangi suçlardan tutuklandığının tespiti açısından sorgu tutanağının, tutuklanmasına ilişkin tutuklama müzekkerelerinin, tahliyesine ilişkin tahliye müzekkerelerinin tümünün aslı veya onaylı birer örneklerinin denetime olanak verecek biçimde ... bu dosya içerisinde bulundurulmaması, davacının gözaltında kaldığını gösterir yakalama ve gözaltı belgelerinin aslı veya onaylı birer örneğinin denetime olanak verecek biçimde dosya içerisinde bulundurulmaması, nedenleriyle hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

5. ... 1. Ağır Ceza Mahkemesinin, 22.10.2019 tarihli ve 2019/282 Esas, 2019/473 Karar sayılı kararı ile maddi tazminat talebinin reddine, manevi tazminat talebinin kısmen kabulü ile 12.000,00 TL manevi tazminatın gözaltına alınma tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

6. ... Bölge Adliye Mahkemesi 2. Ceza Dairesinin, 19.12.2019 tarihli ve 2019/1882 Esas, 2019/1622 Karar sayılı kararı ile İlk Derece Mahkemesince kurulan hükme yönelik davacı vekili ve davalı vekilinin istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

7. Dava dosyası, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca tanzim olunan 07.11.2021 tarihli ve 2020/12507 sayılı, bozma görüşlü Tebliğname ile Daireye tevdii edilmiştir.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ
Davacı vekilinin temyiz istemi; maddi tazminat talebinin reddedilmesine, hükmedilen manevi tazminat miktarının azlığına, ilişkindir.

III. DAVA KONUSU
Temyizin kapsamına göre;
A. İlk Derece Mahkemesinin Kabulü
Dosyanın incelenmesinde, davacının ... 5. Ağır Ceza Mahkemesinin 2017/169 E. sayılı dosyasında 17.11.2008 tarihinde gözaltına alındığı, 21.11.2008 tarihinde tutuklandığı, 10.06.2010 tarihinde tahliye edildiği, yapılan yargılama sonucunda 20.12.2017 tarih ve 2017/387 K. sayılı karar ile beraatine karar verildiği, kararın 05.01.2018 tarihinde kesinleştiği anlaşılmış, davacının tutuklu olarak kalması nedeniyle duyduğu elem ve ızdırap ile sosyal durumu nazara alınarak davacının manevi tazminat talebinin kısmen kabulü ile 12.000,00 TL manevi tazminatın gözaltına alınma tarihi olan 17.11.2008 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı hazineden tahsiline, fazlaya ilişkin talebin reddine ve davacının tekrar görevine iade edilerek çalışmaya başladığından maddi tazminat talebinin yasal şartları oluşmadığından reddine karar verilmiştir.

B. Bölge Adliye Mahkemesinin Kabulü
İlk Derece Mahkemesince verilen kararla ilgili olarak, Bölge Adliye Mahkemesi tarafından bir isabetsizlik bulunmamıştır.

IV. GEREKÇE
Tazminat talebinin dayanağı olan ... 5. Ağır Ceza Mahkemesinin 2017/169 E., 2017/387 K. sayılı ceza dosyası kapsamında, davacının ihaleye fesat karıştırmak ve suç örgütüne yardım etmek suçlarından 17.11.2008 - 10.06.2010 tarihleri arasında 570 gün gözaltında ve tutuklu kaldığı, yapılan yargılama sonunda beraatine karar verildiği, beraat hükmünün 05.01.2018 tarihinde kesinleştiği, gözaltına alınma tarihi itibariyle yürürlükte bulunan 5271 sayılı Kanun'un 142 nci maddesinde öngörülen süre içinde yetkili ve görevli mahkemeye dava açıldığı ve kanunda öngörülen yasal şartların oluştuğu anlaşılmıştır.

Davacı ile ilgili tutuklama müzekkerelerinin infaz edilip edilmediği, infaz edilmiş olması halinde, infaz tarihleri ile infazı yapılan tutuklama müzekkeresi suç bilgisinin ilgili ceza infaz kurumundan sorulması suretiyle infaz edilen sürenin tereddüde mahal vermeyecek şekilde belirlenmesi gerektiğinin gözetilmemesi, hukuka aykırı bulunmuştur.

Davacı vekilinin temyiz isteği yönünden;
Davacının kamu görevlisi olduğu, bu kapsamda maaşından kaynaklı maddi zararlarının ödenmesi hususunda idari mercilere başvurması gerektiği dikkate alınarak, maddi tazminata ilişkin talebinin reddine karar verilmesi yönünden kararda hukuka aykırılık bulunmamıştır.

Kabul ve uygulamaya göre; nesnel bir ölçüt olmamakla birlikte, hükmedilecek manevi tazminatın davacının sosyal ve ekonomik durumu, üzerine atılı suçun niteliği, tutuklanmasına neden olan olayın cereyan tarzı, tutuklu kaldığı süre ve benzeri hususlar ile tazminat davasının kesinleşeceği tarihe kadar faizi ile birlikte elde edeceği parasal değer gözetilmek suretiyle, hak ve nefaset ilkelerine uygun, makul bir miktar olarak tayin ve tespiti gerekirken, belirlenen ölçütlere uymayacak ve emsal uygulamaların da altında olacak şekilde eksik manevi tazminata hükmolunması, hukuka aykırı bulunmuştur.

V. KARAR
Gerekçe bölümününde açıklanan nedenlerle davacı vekilinin temyiz istemi yerinde görüldüğünden ... Bölge Adliye Mahkemesi 2. Ceza Dairesinin, 19.12.2019 tarihli ve 2019/1882 Esas, 2019/1622 Karar sayılı kararının 5271 sayılı Kanun’un 302 nci maddesinin ikinci fıkrası gereği, davacının kazanılmış hakkı da gözetilmek suretiyle, Tebliğname’ye uygun olarak, oy birliğiyle BOZULMASINA,

Dava dosyasının, 5271 sayılı Kanun’un 304 üncü maddesinin ikinci fıkrasının (a) bendi uyarınca ... 1. Ağır Ceza Mahkemesine, Yargıtay ilâmının bir örneğinin ise ... Bölge Adliye Mahkemesi 2. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

29.05.2023 tarihinde karar verildi.