YARGITAY 12. CEZA DAİRESİ

12. Ceza Dairesi         2021/8166 E.  ,  2023/1763 K.
"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ :Ceza Dairesi

DAVA : Koruma tedbirleri nedeniyle tazminat

Davalı vekilinin temyiz istemi yönünden; Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen hükmün, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 24.11.2016 tarihli ve 6763 sayılı Kanun’un 42 nci maddesi ile değişik 362 nci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi uyarınca kesin olduğu belirlenmiştir.

Davacı vekilinin temyiz istemi yönünden; İlk Derece Mahkemesi kararına yönelik istinaf incelemesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen kararın; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 361 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz edilebilir olduğu, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 142 nci maddesinin sekizinci fıkrası gereği temyiz edenin hükmü temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, 291 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz isteminin süresinde olduğu, 294 üncü maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz dilekçesinde temyiz sebeplerine yer verildiği, 298 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz isteminin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle, gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ
1. Davacı vekili 24.12.2018 tarihli dava dilekçesinde özetle; "davacının uyuşturucu veya uyarıcı madde ticareti yapma suçundan 30.09.2015 tarihinde gözaltında alındığını, 03.10.2015 tarihinde tutuklandığını, 20.03.2017 tarihinde tahliye edildiğini, 518 gün tutuklu ve gözaltında kaldığını, yapılan yargılama neticesinde beraat ettiğini, kararın 07.12.2018 tarihinde kesinleştiğini belirterek haksız koruma tedbiri nedeniyle 22.390,69 TL maddi tazminatın ve haksız ve uzun süre tutukluluk nedeniyle 100.000 TL manevi tazminatın gözaltı tarihinden işleyecek yasal faiziyle davalıdan tahsilini" talep etmiştir.

2. Davalı vekili 22.03.2019 havale tarihli cevap dilekçesinde özetle; "davanın süresinde, yetkili ve görevli mahkemede açılıp açılmadığının tespitinin gerektiğini, tazminat talebinin yasal dayanaktan yoksun olduğunu, talep edilen tazminat miktarlarının yüksek olduğunu, davanın reddi gerektiğini" beyan etmiştir.

3. ... 1. Ağır Ceza Mahkemesinin, 09.01.2019 tarihli ve 2018/679 Esas 2019/4 Karar sayılı kararı ile yetkisizlik kararı verilmiştir.

4. ... 3. Ağır Ceza Mahkemesinin, 25.03.2019 tarihli ve 2019/21 Esas 2019/72 Karar sayılı kararı ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

5. ... Bölge Adliye Mahkemesi 19. Ceza Dairesinin, 18.10.2019 tarihli ve 2019/1993 Esas 2019/3290 Karar sayılı kararı ile İlk Derece Mahkemesince kurulan hükme yönelik davacı ... davalı vekilinin istinaf başvurularının 5271 sayılı Kanun’un 280 inci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi uyarınca esastan reddine karar verilmiştir.

6. Dava dosyası, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca tanzim olunan, 20.10.2021 tarihli, davacı ile davalı vekilinin temyiz istemlerinin esastan reddi görüşünü içerir tebliğname ile Daireye tevdi olunmuştur.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ
Davacı vekilinin temyiz istemi; hükmedilen maddi ve manevi tazminat miktarlarının düşük olduğuna ve kararların gerekçesiz olduğuna ilişkindir.

Davalı vekilinin temyiz istemi; davanın süresinde açılmadığına, tazminat koşullarının oluşmadığına, hükmedilen maddi ve manevi tazminat miktarlarının yüksek olduğuna ilişkindir.

III. DAVA KONUSU
Temyizin kapsamına göre;

A. İlk Derece Mahkemesinin Kabulü
İlk Derece Mahkemesince; davacının sanık olarak ... 2. Ağır Ceza Mahkemesinin 2016/29 esas sayılı dosyasında ''Uyuşturucu veya Uyarıcı Madde Ticareti Yapma'' suçundan yargılandığı, 30.09.2015 tarihinde 3 gün gözaltında kaldığı, 03.10.2015 tarihinde tutuklandığı, 20.03.2017 tarihinde tahliye edildiği, 20.02.2018 tarinde beraat ettiği, beraat kararının sanık yönünden istinaf edilmeksizin 07.12.2018 tarihinde kesinleştiği, davacı tarafça mahkememizde 24.12.2018 tarihinde koruma tedbirleri nedeniyle tazminat davasının açıldığı, açılan işbu davanın süresinde olduğu,

Davacının ''beraat'' etmesi nedeniyle tutuklama koruma tedbirinden mağdur olduğu anlaşılmakla, 5271 sayılı CMUK'un 141. ve devamı maddeleri uyarınca; davacının, uğradığı maddi zararın bilirkişice hesaplandığı üzere ''Gözaltı'' tarihi olan 30.09.2015 tarihinden tahliye olduğu 20.03.2017 tarihine kadar geçirdiği sürelere karşılık 22.390,69 TL'nin maddi tazminat ile, sebepsiz zenginleşmeye yol açmayacak şekilde mahkememiz heyetince hakkaniyet çerçevesi içerisinde değerlendirilerek belirlenen miktarın, kişinin uğradığı manevi zararın tatmini olarak 33.000 TL manevi tazminatın, gözaltı tarihi olan 30.09.2015 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı tarafından davacıya ödenmesine karar verilmiştir.

B. Bölge Adliye Mahkemesinin Kabulü
Bölge Adliye Mahkemesince;Yapılan incelemeye, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya kapsamına göre istinaf başvurusunda bulunan davacı vekilinin ileri sürdüğü nedenler yerinde görülmemiş olmakla istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

IV. GEREKÇE
Tazminat talebinin dayanağı olan ... 2. Ağır Ceza Mahkemesinin 2016/29 Esas 2018/25 Karar sayılı ceza dosyası kapsamında, davacının uyuşturucu veya uyarıcı madde ticareti yapma veya sağlama suçundan 30.09.2015 - 03.10.2015 tarihleri arasında 1 yıl 5 ay 21 gün gözaltı/tutuklu kaldığı, yapılan yargılama sonunda beraatine hükmedildiği, beraat hükmünün 07.12.2018 tarihinde kesinleştiği, gözaltı/ tutuklama tarihi itibariyle yürürlükte bulunan 5271 sayılı CMK'nın 142. maddesinde öngörülen süre içinde yetkili ve görevli mahkemeye davanın açıldığı ve kanunda öngörülen yasal şartların oluştuğu anlaşılmıştır.

İlk Derece Mahkemesi gerekçeli kararında ve Bölge Adliye Mahkemesi kararında dava tarihinin sehven "24.12.2018" yerine, "30.09.2015" olarak yazılması mahalinde düzeltilebilir maddi hata olarak kabul edilmiştir.

A. Davalı Vekilinin Temyiz İstemi Yönünden;
Davalı vekilinin temyizinin katılma yolu ile yapılmadığı dikkate alınarak İlk Derece Mahkemesi kararına yönelik istinaf incelemesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen hükmün; karar tarihi itibarıyla temyiz kesinlik sınırının 58.800,00 TL olması, İlk Derece Mahkemesi tarafından hükmedilen maddi tazminat miktarının 22.390,69 TL, manevi tazminat miktarının 33.000 TL olmak üzere toplam 55.390,69 TL olması ve bu karara yönelik istinaf incelemesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından esastan ret kararının verilmiş olması nedenleriyle 6100 sayılı Kanun’un, 24.11.2016 tarihli ve 6763 sayılı Kanun’un 42 nci maddesi ile değişik 362 nci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi uyarınca davalı açısından kesin olduğu anlaşıldığından, temyiz isteminin reddine karar verilmesi gerektiği belirlenmiştir.

B. Davacı Vekilinin Temyiz İstemi Yönünden;
1. Davacı vekilinin maddi tazminata ilişkin temyiz itirazlarının incelenmesinde
Gözaltında ve tutuklu kaldığı dönem içerisindeki maddi zararını ücret bordrosu gibi itibar edilebilecek bir belgeyle ispatlayamayan ve vekili tarafından maddi tazminatın asgari ücret üzerinden hesaplanması kabul edilen davacı lehine gözaltında ve tutuklu kaldığı dönemde 16 yaşından büyükler için geçerli net asgari ücret üzerinden maddi tazminatın hesaplanmasında isabetsizlik görülmemiş olup, davacının dava dilekçesindeki maddi tazminata ilişkin talebinin 22.390,69 TL olduğu ve 25.03.2019 tarihli duruşmada davacı vekili tarafından ıslah taleplerinin olmadığına ilişkin beyanda bulunulduğu anlaşılmakla taleple bağlı kalınarak 22.390,69 TL maddi tazminata hükmedilmesinde hukuka aykırılık bulunmamıştır.

2. Davacı vekilinin manevi tazminata ilişkin temyiz itirazlarının incelenmesinde
a. Tazminat talebinin dayanağı olan ceza dava dosyasında davacı hakkındaki gözaltı, tutuklama ve tahliyeye ilişkin müzekkere ve belgelerin Yargıtay denetimine olanak verecek şekilde onaylı birer sureti ilgili ceza mahkemesinden temin edilip dosya içine alınarak, tutuklama müzekkeresinin infaz edilip edilmediği, infaz edilmiş olması halinde, infaz tarihlerinin ceza infaz kurumundan sorulması suretiyle davacının tutuklama ve tahliye tarihleri ile infaz edilen sürenin tereddüde mahal vermeyecek şekilde tespit edilmesi sonrası tazminata hak kazanıp kazanmadığının değerlendirilmesi gerekirken, yazılı şekilde davanın reddine karar verilmesi hukuka aykırı bulunmuştur.

b. Kabule göre de;
Nesnel bir ölçüt olmamakla birlikte, davacı lehine hükmedilecek manevi tazminatın davacının sosyal ve ekonomik durumu, üzerine atılı suçun niteliği, tutuklanmasına neden olan olayın cereyan tarzı, tutuklu kaldığı süre ve benzeri hususlar ile tazminat davasının kesinleşeceği tarihe kadar faizi ile birlikte elde edeceği parasal değer dikkate alınıp, hak ve nesafet ilkelerine uygun, makul bir miktar olarak tayin ve tespiti gerekirken, belirlenen ölçütlere uymayacak miktarda eksik manevi tazminata hükmolunması, nedeniyle hukuka aykırı bulunmuştur.

V. KARAR
A. Davalı Vekilinin Temyiz İstemi Yönünden;
Gerekçe bölümünde (A) bendinde açıklanan nedenle ... Bölge Adliye Mahkemesi 19. Ceza Dairesinin, 18.10.2019 tarihli ve 2019/1993 Esas 2019/3290 Karar sayılı kararına yönelik davalı vekilinin temyiz isteminin, 5271 sayılı Kanun’un 298 nci maddesinin birinci fıkrası gereği, Tebliğnameye aykırı olarak, oy birliğiyle REDDİNE,

B. Davacı Vekilinin Temyiz İstemi Yönünden;
Gerekçe bölümünün (B/2-a) ve (B/2-b) numaralı bentlerinde açıklanan nedenlerle davacı vekilinin temyiz istemi yerinde görüldüğünden ... Bölge Adliye Mahkemesi 19. Ceza Dairesinin, 18.10.2019 tarihli ve 2019/1993 Esas 2019/3290 Karar sayılı kararının 5271 sayılı Kanun’un 302 nci maddesinin ikinci fıkrası gereği, davacının kazanılmış hakları saklı kalmak kaydıyla Tebliğnameye aykırı olarak, oy birliğiyle BOZULMASINA,

Dava dosyasının, 5271 sayılı Kanun’un 304 üncü maddesinin ikinci fıkrasının (a) bendi uyarınca ... 3. Ağır Ceza Mahkemesine, Yargıtay ilâmının bir örneğinin ise ... Bölge Adliye Mahkemesi 19. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

22.05.2023 tarihinde karar verildi.