YARGITAY 12. CEZA DAİRESİ

12. Ceza Dairesi         2021/6869 E.  ,  2023/5352 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ :Ceza Dairesi
SAYISI : 2018/3828 E., 2019/736 K.
DAVA : Koruma tedbirleri nedeniyle tazminat
HÜKÜM : Düzeltilerek istinaf başvurusunun esastan reddi
TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Temyiz isteminin esastan reddi ile hükmün onanması

İlk Derece Mahkemesi kararına yönelik istinaf incelemesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen kararın; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 361 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz edilebilir olduğu, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 142 nci maddesinin sekizinci fıkrası gereği temyiz edenin hükmü temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, aynı Kanun’un 291 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz isteminin süresinde olduğu, 294 üncü maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz dilekçesinde temyiz sebeplerine yer verildiği, 298 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz isteminin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle, gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ
1. Davacı vekili 10.04.2018 tarihli dava dilekçesinde özetle; davacının silahlı terör örgütüne üye olma suçundan 27.09.2016 - 04.10.2016 tarihleri arasında 7 gün gözaltında kaldığını, yapılan yargılama neticesinde beraatine hükmedildiğini, davacının yargılama aşamasında kendini vekil ile temsil ettirdiğini ve işsiz kalması nedeniyle maddi zarara uğradığını belirtmiş, bu kapsamda 100.000,00 TL maddi ve 100.000,00 TL manevi tazminatın ödenmesini talep etmiştir.

2. Davalı vekili 02.05.2018 havale tarihli cevap dilekçesinde özetle; tazminat koşullarının oluşmadığını, davanın süresinde açılmadığını, davacının tazminat isteyemeyecek kişilerden olduğunu, mükerrer dava açılıp açılmadığının araştırılması gerektiğini ve davanın reddini talep ettiklerini beyan etmiştir.

3. Gaziantep 3. Ağır Ceza Mahkemesinin, 23.10.2018 tarihli ve 2018/223 Esas, 2018/439 Karar sayılı kararı ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

4. Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 16. Ceza Dairesinin, 20.02.2019 tarihli ve 2018/3828 Esas, 2019/736 Karar sayılı kararı ile İlk Derece Mahkemesince kurulan hükme yönelik davacı vekilinin ve davalı vekilinin istinaf başvurusunun 5271 sayılı Kanun’un 280 inci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi uyarınca düzeltilerek esastan reddine karar verilmiştir.

5.Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı 07.10.2021 tarihli tebliğnamesi ile temyiz isteminin esastan reddi ile hükmün onanmasını talep etmiştir.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ
Davacı vekilinin temyiz istemi; hükmedilen maddi ve manevi tazminatın eksik olduğuna ve davacının avukata ödediği ücretin maddi tazminat olarak ödenmesi gerektiğine ilişkindir.

III. DAVA KONUSU
Temyizin kapsamına göre;

A. İlk Derece Mahkemesinin Kabulü
Gaziantep 3. Ağır Ceza Mahkemesi gerekçesinde "... Gaziantep 7.Ağır Ceza Mahkemesin'in 15.01.2018 tarih 2018/54 Esas 2018/32 Karar sayılı ilamıyla davacı hakkında beraat kararı verildiği, bu kararın 23/01/2018 tarihinde kesinleştiği, davacının bu suçlamayla 27.09.2016 tarihinde göz altına alındığı, gözaltı işleminin 03.10.2016 tarihinde tarihinde sona erdiği, davacı hakkında her hangi bir mahsup kararının verilmediği ve kararın sanık ... vekilinin yüzüne karşı verildiğinden sanığa tebligat çıkarılmadığına ilişkin Gaziantep 7. Ağır Ceza Mahkemesinin 24.04.2018 tarihli cevabından anlaşıldığı,

Davacının göz altında kaldığı süre içinde kazancından mahrum kaldığı, kesinleşen beraat kararı ile davacının haksız olarak gözaltına alındığı kabulü gerekmiştir ... Her ne kadar davacı vekili tarafından dava dilekçesinde davacının ekte sunulan makbuz gereği vekil yardımından yararlandığından bahis edilmiş ise de dosya kapsamında sunulan herhangi bir serbest meslek makbuzunun bulunmadığı anlaşılmıştır.

Davacının uğradığı maddi tazminat miktarının belirlenmesi için bilirkişi görüşüne başvurulmuş, bilirkişi Zübeyde Abay tarafından düzenlenen 22/10/2018 tarihli bilirkişi raporunda davacının uğradığı maddi zarar miktarının 260,22 TL olduğu belirtilmiştir.

Dosya içerisinde yer alan KHK ile ihraç edilen personel dosyasına ilişkin belgelerden davacının göz altına alınmadan önceki tarihte ihraç edildiğinin anlaşıldığı, böylece Gaziantep BAM 16. Ceza Dairesi'nin 2018/107 esas ve 2018/790 karar sayılı ilamında da yer aldığı üzere ihraç tarihinden sonra maaşın alınamayacağından aylık gelirinin ne kadar olduğu tespit edilemeyeceğinden aylık gelirinin asgari ücret üzerinden değerlendirilmesinin gerektiği yer almakla, dosya kapsamında davacı tarafından gelirini ispatlar herhangi bir belgenin de sunulmamış olduğu da anlaşılmakla maddi tazminat hesabında net asgari ücret üzerinden hesaplama yapılmakla, bu bilgilere istinaden bilirkikişi tarafından hesaplama yapıldığı, tüm bu nedenlerle davacının maddi tazminat isteminin kısmen kabulü ile 260,22 TL maddi tazminatın davalı hazineden alınıp davacıya verilmesine, davacının maddi tazminat hususundaki fazlaya ilişkin isteminin reddine, davacının gözaltına alınmasından ötürü duyduğu acı ve üzüntünün derecesi, ekonomik ve sosyal durumu, paranın satın alma gücü, üzerine atılı suçun niteliği, tutuklanmasına neden olan olayın cereyan tarzı, tutuklu kaldığı süre, manevi tazminatın zenginleştirme amacıyla kullanılmaması, hakseverlik ve denkserlik ilkesi göz önünde bulundurularak takdiren 2.500 TL manevi tazminatın davalı hazineden alınıp davacıya verilmesine karar verilmesi gerektiği yönünde hukuki ve vicdani kanaate varılmıştır." denilmiştir.

B. Bölge Adliye Mahkemesinin Kabulü
Bölge Adliye Mahkemesince manevi tazminat miktarının 1.500,00 TL'ye indirilmesi suretiyle düzeltilerek istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

IV. GEREKÇE
1. Tazminat talebinin dayanağı olan Gaziantep 7. Ağır Ceza Mahkemesinin 2018/54 Esas – 2018/32 Karar sayılı ceza dosyası kapsamında, davacının silahı örgüt suçundan 27.09.2016 - 03.10.2016 tarihleri arasında 6 gün gözaltında kaldığı, yapılan yargılama sonunda beraatine hükmedildiği, beraat hükmünün 23.01.2018 tarihinde kesinleştiği, gözaltı tarihi itibariyle yürürlükte bulunan 5271 sayılı Kanun'un 142 inci maddesinde öngörülen süre içinde yetkili ve görevli mahkemeye davanın açıldığı ve kanunda öngörülen yasal şartların oluştuğu anlaşılmıştır.

2. Kamu görevinden 06.09.2016 tarihinde ihraç edilen davacının gözaltına alındığı tarihte işsiz olduğu göz önüne alındığında 6 günlük maddi kaybının asgari ücret üzerinden hesaplanmasında ve hesaplanan maddi tazminat miktarında isabetsizlik görülmemiştir.

3. Davacının sosyal ve ekonomik durumu, üzerine atılı suçun niteliği, tutuklanmasına neden olan olayın cereyan tarzı, tutuklu kaldığı süre ve benzeri hususlar ile tazminat davasının kesinleşeceği tarihe kadar faizi ile birlikte elde edeceği parasal değer gözetilmek suretiyle, hak ve nesafet ilkelerine uygun, makul bir manevi tazminat tayin edildiği anlaşılmakla, kararda hukuka aykırılık bulunmamıştır.

4. Yargıtay İçtihadı Birleştirme Hukuk Genel Kurulunun 29.05.1957 tarihli, 1957/4 Esas, 1957/16Karar sayılı içtihadı birleştirme kararında da açıklandığı üzere; vekalet ücreti yargılama giderlerindendir. Buna göre karşı tarafa yüklenmesi gereken vekalet ücretinin bağımsız bir varlığı olamayacağından ayrı bir dava konusu da yapılamayacaktır. Davacının, kendi vekili ile yaptığı ve sadece tarafları bağlayan ücret sözleşmesi niteliğindeki vekalet akdi uyarınca ödenmesi kararlaştırılan bedelin koruma tedbirleri nedeniyle tazminat davasında zarar kapsamında değerlendirilmeyeceği gözetilmelidir.

Anılan ve yerleşik Yargıtay uygulamaları nazara alındığında, tazminat talebinin dayanağını oluşturan ceza dava dosyasında beraat etmiş olması nedeniyle davacı lehine maktu vekalet ücretine hükmolunması gerektiği, maktu vekalet ücretini aşan ve serbest meslek makbuzu ile ispatlanan kısmın ise davacı ile avukatı arasındaki hukuki ilişkiye dayandığı, bu nedenle koruma tedbirleri nedeniyle tazminat davasında zarar kapsamına dahil edilemeyeceği anlaşıldığından davacı vekilinin ceza davasında dolayısıyla davacının ödemek zorunda kaldığı vekalet ücretinin de maddi zarar hesabında göz önünde bulundurulması gerektiğine yönelik temyiz sebebi yerinde görülmemiştir.

V. KARAR
Gerekçe bölümünde açıklanan nedenle Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 16. Ceza Dairesinin, 20.02.2019 tarihli ve 2018/3828 Esas, 2019/736 Karar sayılı kararında davacı vekili tarafından öne sürülen temyiz sebepleri ve 5271 sayılı Kanun’un 289 uncu maddesinin birinci fıkrası ile sınırlı olarak yapılan temyiz incelemesi sonucunda hukuka aykırılık görülmediğinden aynı Kanun’un 302 nci maddesinin birinci fıkrası gereği, Tebliğname’ye uygun olarak, oy birliğiyle TEMYİZ İSTEMİNİN ESASTAN REDDİ İLE HÜKMÜN ONANMASINA,

Dava dosyasının, 5271 sayılı Kanun’un 304 üncü maddesinin birinci fıkrası uyarınca Gaziantep 3. Ağır Ceza Mahkemesine, Yargıtay ilâmının bir örneğinin ise Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 16. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 05.12.2023 tarihinde karar verildi.