YARGITAY 12. CEZA DAİRESİ

12. Ceza Dairesi         2021/6529 E.  ,  2023/3244 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ :Ceza Dairesi
SAYISI : 2018/334 E., 2019/157 K.
DAVA : Koruma tedbirleri nedeniyle tazminat
HÜKÜM : İstinaf başvurusunun esastan reddi kararı
TEMYİZ EDENLER : Davacı vekili
TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Esastan ret

İlk Derece Mahkemesi kararına yönelik istinaf incelemesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen kararın; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 361 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz edilebilir olduğu, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 142 nci maddesinin sekizinci fıkrası gereği temyiz edenin hükmü temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, aynı Kanun’un 291 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz isteminin süresinde olduğu, 294 üncü maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz dilekçesinde temyiz sebeplerine yer verildiği, 298 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz isteminin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ
1. Davacı vekili 14.03.2018 tarihli dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin Silahlı Terör Örgütüne Üye Olma suçundan 05/10/2016 tarihinde gözaltına aldığını, 07/10/2016 tarihinde Cumhuriyet Savcılığınca sorgudan sonra adli kontrol şartı ile serbest bırakıldığını, Sakarya 5. Ağır Ceza Mahkemesine dava açıldığını, psikolojik etki sonucunda yoğun manevi zarara uğradıklarını, müvekkili ...'ın açığa alındığı daha sonra ihraç edildiği ... çalışmadığından dolayı maddi zarara uğradıklarını belirtmiş, 50.000,00 TL maddi tazminatın 500.000, TL manevi tazminatın devlet hazinesinden alınarak müvekkiline verilmesini talep etmiştir.

2. Davalı vekili 03.04.2018 tarihli cevap dilekçesinde özetle; davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

3. Sakarya 1. Ağır Ceza Mahkemesinin, 04.09.2018 tarihli ve 2018/189 Esas, 2018/320 Karar sayılı kararı ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

4. Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 2. Ceza Dairesinin, 20.02.20189 tarihli ve 2018/334 Esas, 2019/157 Karar sayılı kararı ile İlk Derece Mahkemesince kurulan hükme yönelik davacı vekilinin ve davalı vekilinin istinaf başvurusunun 5271 sayılı Kanun’un 280 inci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi uyarınca esastan reddine karar verilmiştir.

5. Dava dosyası, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca tanzim olunan, 30.09.2021 tarihli, davacı vekilinin temyiz talebinin esastan reddi görüşünü içerir Tebliğname ile Daireye tevdi olunmuştur.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ
Davacı vekilinin temyiz sebepleri
1.Maddi tazminat miktarının davacının mesleği üzerinden SGK dökümlerine göre ve özlük haklarını da kapsayacak şekilde verilmesi gerektiğine,

2.Hükmedilen manevi tazminat miktarının az olduğuna,
ilişkindir.

III. DAVA KONUSU
Temyizin kapsamına göre;

A. İlk Derece Mahkemesinin Kabulü
Davacı ...'ın Sakarya Cumhuriyet Başsavcılığı’nın 2016/13288 Sr. Sayılı dosyasından yürütülen soruşturma kapsamında 05.10.2016 tarihinde gözaltına alındığı, Sakarya 2. Sulh Ceza Hakimliği'nin 2016/399 D. İş sayılı doyası ile hakkında haftanın 1 günü imza atma şeklinde adli kontrol altına alınması şartıyla 07.10.2016 tarihinde serbest bırakıldığı, Silahlı terör örgütüne üye olma kapsamında yapılan yargılama sonucunda Sakarya 5. Ağır Ceza Mahkemesi'nin 2017/66 E. 2017/27 K. Kararı ile 19.10.2017 tarihinde hakkında beraat kararı verilerek kararın 21.12.2017 tarihinde istinaf incelemesinden geçerek kesinleştiği, davanın 12.03.2018 tarihinde yasal süresi içerisinde açıldığı tespit edilmiştir.

Davacının aynı tutuklama nedenine dayalı olarak başka bir dava açıp açmadığı sorulmuş, başka dava açılmadığı, ayrıca UYAP kayıtlarının çıktısında da aynı tutuklama nedenine dayalı başka bir dava açtığına ilişkin bilgiye rastlanılmadığı tespit edilmiştir.

Sakarya 5. Ağır Ceza mahkemesi 2017/66 E. Sayılı dosyasından verilen 16.03.2018 tarihli cevabi yazıda davacının gözaltında geçen günlerinin başkaca bir dosyadan mahsubuna ilişkin herhangi bir karara rastlanılmadığı tespit edilmiştir.

SGK tarafından verilen cevabi yazıda; 01/09/2016 tarihinden itibaren davacıya ait sigortalı çalışma bulunmadığı tespit edilmiştir.

Davacı tarafından gözaltında tutulduğu tarihte yaptığı iş ve elde ettiği kazanca dair bir belge sunulmaması, serbest bırakıldıktan sonrada sigortalı olarak çalışması bulunmaması, gözaltına alındığı tarihten önce 01.09.2016 tarihinde 672 nolu KHK ile ihraç edilmiş olması nedeniyle davacının geliri yasal asgari ücretten kabul edilmiş, bu yönde hesaplama içerir ve mahkemece de usulüne uygun düzenlendiği görülen bilirkişi raporu hükme esas alınmıştır.

Davacı atılı suç nedeniyle 05.10.2016 tarihinde gözaltına alınmış 07.10.2016 tarihinde serbest bırakılmıştır. Dava dosyasının nihai karara bağlanması süresinin uzunluğu, yargılama sürecinde davacı hakkında haftanın bir günü kolluk kuvvetlerine başvurarak imza atma şeklinde adli kontrole tabi tutulduğu dikkate alındığında davacının ızdırap çektiği, manen kayba uğradığı ayrıca belirtilen sürede çalışamaması nedeniyle gelir kaybının bulunduğu, davacının üzerine atılı suçun niteliği, tutuklu kaldığı süre ile işi, ekonomik ve sosyal durumu birlikte değerlendirildiğinde hak ve nasafet ilkesi ile manevi tazminatın zenginleşmeye neden olmaması gerektiği ilkesi göz önünde bulundurularak takdiren 500,00 TL manevi tazminat ile 86,74 TL maddi tazminatın davacıya ödenmesi gerektiği sonuç ve kanaatine varılmakla davanın kısmen kabul, kısmen reddine dair karar verilmiştir.

B. Bölge Adliye Mahkemesinin Kabulü
İlk Derece Mahkemesince verilen kararla ilgili olarak, Bölge Adliye Mahkemesi tarafından bir isabetsizlik görülmediği anlaşılmıştır.

IV. GEREKÇE
Tazminat talebinin dayanağı olan Sakarya 5. Ağır Ceza Mahkemesinin 2017/66 Esas, 2017/27 Karar sayılı ceza dava dosyasında davacının silahlı terör örgütüne üye olma suçundan 05.10.2016-07.10.2016 tarihleri arasında 2 gün gözaltında kaldığı, yapılan yargılama üzerine 19.10.2017 tarihinde beraatine hükmedildiği, beraat hükmünün 21.12.2017 tarihinde kesinleştiği ve davanın 5271 sayılı Kanun'un 142 inci maddesinin birinci fıkrasında belirlenen süre içerisinde yetkili ve görevli mahkemede açıldığı anlaşılmıştır.

Davacı Vekilinin Temyiz İstemi Yönünden
1. Maddi tazminat miktarının davacının mesleği üzerinden SGK dökümlerine göre ve özlük haklarını da kapsayacak şekilde verilmesi gerektiğine ilişkin temyiz sebebi yönünden;
5271 sayılı Kanun'un 141 inci maddesine göre ''suç soruşturması veya kovuşturması sırasında'' uygulanan koruma tedbirlerine karşı devlet aleyhine tazminat davasının açılabileceği belirtilmiş olup, davacının gözaltına alınmadan önce 01.09.2016 tarihinde kamu görevinden ihraç edildiği, davacının ihraç sebebiyle uğradığı zararın idari işlem niteliğinde olduğu anlaşıldığından davacının gözaltında geçirdiği dönem için maddi zararını ücret bordrosu, vergi kaydı, gelir vergisi beyannamesi gibi itibar edilebilecek bir belgeyle ispatlayamayan davacıya gözaltında kaldığı dönemde 16 yaşından büyükler için geçerli net asgari ücret üzerinden hesaplanan miktarın maddi tazminat kapsamında davacıya ödenmesine karar verilmesinde hukuka aykırılık bulunmamıştır.

2.Hükmedilen manevi tazminat miktarının az olduğuna ilişkin temyiz sebebi yönünden;
Nesnel bir ölçüt olmamakla birlikte, davacı lehine hükmedilen manevi tazminatın davacının sosyal ve ekonomik durumu, üzerine atılı suçun niteliği, gözaltına alınmasına neden olan olayın cereyan tarzı, gözaltında kaldığı süre ve benzeri hususlar ile tazminat davasının kesinleşeceği tarihe kadar faizi ile birlikte elde edeceği parasal değer dikkate alınıp, hak ve nesafet ilkelerine uygun, makul bir miktar olarak tayin ve tespiti yapıldığından hükmedilen manevi tazminat miktarında hukuka aykırılık görülmemiştir.

V. KARAR
Gerekçe bölümünde açıklanan nedenle Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 2. Ceza Dairesinin, 20.02.20189 tarihli ve 2018/334 Esas, 2019/157 Karar sayılı kararında davacı vekili tarafından öne sürülen temyiz sebepleri ve 5271 sayılı Kanun’un 289 uncu maddesinin birinci fıkrası ile sınırlı olarak yapılan temyiz incelemesi sonucunda hukuka aykırılık görülmediğinden aynı Kanun’un 302 nci maddesinin birinci fıkrası gereği, Tebliğname’ye uygun olarak, oy birliğiyle TEMYİZ İSTEMİNİN ESASTAN REDDİ İLE HÜKMÜN ONANMASINA,

Dava dosyasının, 5271 sayılı Kanun’un 304 üncü maddesinin birinci fıkrası uyarınca Sakarya 1. Ağır Ceza Mahkemesine, Yargıtay ilâmının bir örneğinin ise Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 2. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,
25.09.2023 tarihinde karar verildi.