YARGITAY 12. CEZA DAİRESİ

12. Ceza Dairesi         2021/6392 E.  ,  2023/2548 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ :Ceza Dairesi
SAYISI : 2019/107 E., 2019/536 K.
DAVA : Koruma tedbirleri nedeniyle tazminat
HÜKÜM : İstinaf başvurusunun düzeltilerek esastan reddi kararı
TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Onama

İlk Derece Mahkemesi kararına yönelik istinaf incelemesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen kararın; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 361 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz edilebilir olduğu, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 142 nci maddesinin sekizinci fıkrası gereği temyiz edenin hükmü temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, aynı Kanun’un 291 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz isteminin süresinde olduğu, 294 üncü maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz dilekçesinde temyiz sebeplerine yer verildiği, 298 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz isteminin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle, gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ
1. Davacı vekili 02.02.2017 tarihli dava dilekçesinde özetle; silahlı terör örgütüne üye olmak suçundan 29.07.2016-18.08.2016 tarihleri arasında gözaltına alınan davacı hakkında yürütülen soruşturma sonunda takipsizlik kararı verildiğinden bahisle davacının maddi ve manevi zararlarının tazmini için 50.000,00 TL maddi, 50.000,00 TL manevi tazminatın 29.07.2016 tarihinden işleyecek faiziyle birlikte tahsilini talep etmiştir.

2. Davalı vekili 22.03.2018 tarihli cevap dilekçesinde özetle; davanın yasal süre içerisinde açılıp açılmadığının mahkemece re’sen incelenmesi gerektiğini, istenilen manevi tazminatın yüksek olduğunu ayrıca davacının kendi kusurlu ve ihmali hareketleri sonucu tutuklanmasına sebebiyet verdiğini, aynı konu ve haksız tutuklama nedenine dayalı olarak davacı hakkında birden fazla dava açılıp açılmadığının tespitinin gerektiğini, dava konusu tazminata faiz yürütülmesi isteminin hukuka ve hakkaniyet ilkesine uygun olmadığını savunarak davanın reddini talep etmiştir.

3. Antalya 3. Ağır Ceza Mahkemesinin, 22.11.2018 tarihli ve 2018/120 Esas, 2018/522 Karar sayılı kararı ile davanın kısmen kabülüne karar verilmiştir.

4. Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 11. Ceza Dairesinin, 25.02.2019 tarihli ve 2019/107 Esas, 2019/536 Karar sayılı kararı ile İlk Derece Mahkemesince kurulan hükme yönelik davacı ve davalı vekillerinin istinaf başvurusunun 5271 sayılı Kanun’un 280 inci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi uyarınca düzeltilerek esastan reddine karar verilmiştir.

5.Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının 29.09.2021 tarihli 2019/44705 sayılı tebliğnamesi ile hükmün onanması talep edilmiştir.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ
Davacı vekilinin temyiz istemi; davacının açığa alınması sebebiyle maddi sıkıntılar çekip borçlandığından ve doçentlik başvurusunun kabul edilmemesi nedeniyle maddi kayıplarının olduğuna ve hükmedilen manevi tazminatın yetersiz olduğuna ilişkindir.

III. DAVA KONUSU
Temyizin kapsamına göre;

A. İlk Derece Mahkemesinin Kabulü:
Mahkeme gerekçesinde "Davacı ...'ın atılı suç nedeniyle 30/07/2016 gözaltına alındığı, 15/08/2018 tarihinde adli kontrol ile serbest bırakıldığı ve yapılan soruşturma sonucunda da 26/10/2017 tarihinde "kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verildiği" kararın 27/10/2017 tarihinde davacı- şüpheliye tebliğ edildiği, 12/11/2017 tarihinde kesinleştiği anlaşılmakta olup, davacının haksız gözaltı ile karşı karşıya kaldığı, olay tarihinde Akdeniz Üriversitesi Eğitim Fakültesi Türkçe Eğitim Ana Bilim Dalında araştırma görevlisi olarak görev yaptığı, suçlama nedeniyle hakkında 2547 sayılı Kanunun 53. Maddesi ile 657 sayılı Kanunun ilgili maddeleri uyarınca disiplin soruşturması başlatılmış ve Rektörlüğün oluru ile 03/08/2016 tarihinde görevden uzaklaştırılmış, bilahare 15/12/2016 tarih ve E. 139773 sayılı Rektörlük oluru ile tekrar göreve iade edilmiş ve maaşından kesilen 1/3 kısmında tekrar kendisine ödendiği, davacının maddi anlamda bir kaybının söz konusu olmadığı, bu nedenle maddi tazminat talebinin reddi gerektiği, gözaltında kaldığı süre, davacının sosyal ve ekonomik durumu, tutuklanmasına neden olunan olayın oluş tarzı, tutuklandığı suçun niteliği dikkate alınarak, zenginleşme sonucu doğurmayacak hak ve nesafet kurallarına uygun makul bir miktar olarak 5.000,00 TL'nin manevi tazminat olarak hükmedilmesine karar verilmesi gerektiği ve yine taleple bağlı kalınarak hükmedilecek manevi tazminatın gözaltı tarihi olan 29/07/2016 tarihinden itibaren işleyecek kanuni faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine dair aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir." denilmiştir.

B. Bölge Adliye Mahkemesinin Kabulü:
Bölge Adliye Mahkemesince davacı hakkında hükmedilen manevi tazminata uygulanacak faiz tarihinin 29.07.2016 yerine gözaltı tarihi olan 30.07.2016 tarihi olarak düzeltilerek istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

IV. GEREKÇE
Tazminat davasının dayanağını oluşturan Antalya Cumhuriyet Başsavcılığının 2017/76546 sayılı soruşturma dosyası kapsamında davacının silahlı terör örgütüne üye olmak suçundan 30.07.2016-18.08.2016 tarihleri arasında 18 gün gözaltında kaldığı, yürütülen soruştuma sonunda davacı hakkında kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verildiği, kararın 12.11.2017 tarihinde kesinleştiği, gözaltına alınma tarihi itibariyle davanın yürürlükte bulunan 5271 sayılı Kanun hükümlerine tabi olduğu, süresinde açıldığı kanunda öngörülen yasal şartların oluştuğu anlaşılmıştır.

Davacının soruşturma sebebiyle borçlanmak zorunda kaldığından ve doçentlik başvurusunun kabul görmediğinden bahisle oluştuğu iddia edilen maddi zararın koruma tedbirleri sebebiyle tazminat davası kapsamından talep edilebilecek gerçek zarar kapsamında bulunnmadığından davacı vekilinin maddi tazminata hükmedilmesi gerektiğine yönelik temyiz sebepleri yerinde görülmemiştir.

Nesnel bir ölçüt olmamakla birlikte, davacı lehine hükmedilecek manevi tazminatın davacının sosyal ve ekonomik durumu, üzerine atılı suçun niteliği, gözaltına alınmasına neden olan olayın cereyan tarzı, tutuklu kaldığı süre ve benzeri hususlar dikkate alınıp, hak ve nesafet ilkelerine uygun, makul bir miktar olarak tayin ve tespiti gerekirken, belirlenen ölçütlere uymayacak miktarda fazla manevi tazminata hükmolunması, hukuka aykırı bulunmuş ise de; bu husus temyiz edenin sıfatına göre bozma nedeni yapılmamış, bu itibarla davacı vekilinin manevi tazminat miktarına yönelik temyiz istemi yerinde görülmemiştir.

V. KARAR
Gerekçe bölümünde açıklanan nedenle Antalya 3. Ağır Ceza Mahkemesinin, 22.11.2018 tarihli ve 2018/120 Esas, 2018/522 Karar sayılı kararında davacı vekili tarafından öne sürülen temyiz sebepleri ve 5271 sayılı Kanun’un 289 uncu maddesinin birinci fıkrası ile sınırlı olarak yapılan temyiz incelemesi sonucunda hukuka aykırılık görülmediğinden aynı Kanun’un 302 nci maddesinin birinci fıkrası gereği, Tebliğname’ye uygun olarak, oy birliğiyle TEMYİZ İSTEMİNİN ESASTAN REDDİ İLE HÜKMÜN ONANMASINA,

Dava dosyasının, 5271 sayılı Kanun’un 304 üncü maddesinin birinci fıkrası uyarınca Antalya 3. Ağır Ceza Mahkemesine, Yargıtay ilâmının bir örneğinin ise Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 11. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 05.09.2023 tarihinde karar verildi.