YARGITAY 12. CEZA DAİRESİ

12. Ceza Dairesi         2021/6291 E.  ,  2023/2986 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ :Ceza Dairesi
SAYISI : 2018/3622 E., 2019/528 K.
DAVA : Koruma tedbirleri nedeniyle tazminat
HÜKÜM : İstinaf başvurusunun esastan reddi
TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Onama

İlk Derece Mahkemesi kararına yönelik istinaf incelemesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen kararın; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 361 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz edilebilir olduğu, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 142 nci maddesinin sekizinci fıkrası gereği temyiz edenin hükmü temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, 291 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz isteminin süresinde olduğu, 294 üncü maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz dilekçelerinde temyiz sebeplerine yer verildiği, 298 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz istemlerinin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle, gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ
1. Davacı vekilinin 31.08.2018 tarihli dava dilekçesinde özetle; müvekkili hakkında Diyarbakır Cumhuriyet Başsavcılığının 2018/32712 soruşturma sayılı dosyasında Silahlı Terör Örgütüne Üye Olmak suçundan soruşturma açıldığı, müvekkilinin 16/11/2016 -18/11/2016 tarihleri arasında gözaltında kaldığı, soruşturma sonucunda müvekkili hakkında Diyarbakır Cumhuriyet Başsavcılığının 2018/32712 Soruşturma sayılı dosyasında 29/05/2018 tarihinde Kovuşturmaya Yer Olmadığına Dair Karar verildiği, bu nedenlerle müvekkili için gözaltında süreler yönünden 58.000,00 TL maddi, 50.000,00 TL manevi olmak üzere toplam 108.000,00 TL tazminatın faizi ile birlikte beraber ödenmesini talep etmiştir.

2. Davalı vekili 19.09.2018 tarihli cevap dilekçesinde özetle; davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

3. Diyarbakır 6. Ağır Ceza Mahkemesinin, 08.10.2018 tarihli ve 2018/483 Esas, 2018/498 Karar sayılı kararı ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

4. Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 16. Ceza Dairesinin, 04.02.2019 tarihli ve 2018/3622 Esas, 2019/528 Karar sayılı kararı ile İlk Derece Mahkemesince kurulan hükme yönelik davacı vekilinin istinaf başvurusunun 5271 sayılı Kanun’un 280 inci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi uyarınca esastan reddine karar verilmiştir.

5. Dava dosyası, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca tanzim olunan, 29.09.2021 tarihli, davacı vekilinin temyiz talebinin reddi ile hükmün onanması görüşünü içerir Tebliğname ile Daireye tevdi olunmuştur.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ
Davacı vekilinin temyiz sebepleri
1.Adli kontrol sebebiyle davacının seyahat etme özgürlüğünün kısıtlandığına,

2.Soruşturma nedeniyle davacının güvenlik görevlisi çalışma kartının iptal edilmesi sebebiyle uğranılan zararın tazmin edilmesi gerektiğine,

3.Manevi tazminat talebinin tamamının kabul edilmesi gerektiğine,
ilişkindir.

III. DAVA KONUSU
Temyizin kapsamına göre;

A. İlk Derece Mahkemesinin Kabulü:
Davacının 16/11/2016 -18/11/2016 tarihleri arasında gözaltında kaldığı soruşturma sonucunda davacı hakkında Diyarbakır Cumhuriyet Başsavcılığının 2018/32712 Soruşturma sayılı dosyasında 29/05/2018 tarihinde Kovuşturmaya Yer Olmadığına Dair Karar verildiği, davanın süresinde açıldığı anlaşılmakla CMK'nun 141. ve devamı maddelerindeki maddi tazminat koşullarının oluştuğu kanaatine varılmıştır.
Davacı asgari ücreti aşan bir geliri olduğunu belgeleyemediğinden maddi tazminat miktarı asgari ücret üzerinden hesaplanmıştır.

Davacının 16/11/2016 -18/11/2016 tarihleri arasında 2 gün gözaltında kaldığı, 2016 yılı için aylık net asgari ücret miktarının 1.300,99 TL, günlük asgari ücret miktarının 43.36 TL olduğu, bu süre açısından davacının maddi zararının (43.36X2) = 86,72 TL olduğu anlaşıldığından fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilerek, bu miktar oranında kısmen kabul edilmiştir.

Davacının üzerine atılı suçun niteliği, gözaltına alınmasına neden olan olayın cereyan tarzı, gözaltında ve adli kontrol altında geçirdiği süre, davacının özel güvenlik görevlisi kimlik kartı başvurusunun hakkındaki bu soruşturma sebebiyle reddedilmesi de göz önüne alınmak suretiyle, zenginleşme sonucu doğurmayacak şekilde, hak ve nesafet kurallarına uygun makul bir miktar olarak davacı yararına maddi ve manevi tazminata hükmedilmesinin uygun olacağı, fazlaya ilişkin talebin takdiren reddine karar verilmiştir.

B. Bölge Adliye Mahkemesinin Kabulü:
İlk Derece Mahkemesince verilen kararla ilgili olarak, Bölge Adliye Mahkemesi tarafından bir isabetsizlik görülmediği anlaşılmıştır.

IV. GEREKÇE
Tazminat talebinin esasını oluşturan Diyarbakır Cumhuriyet Başsavcılığının 2018/32712 soruşturma sayılı dosyası kapsamında davacının silahlı terör örgütüne üye olma suçundan 16.11.2016-18.11.2016 tarihleri arasında 2 gün gözaltında kaldığı, yapılan soruşturma sonunda 29.05.2018 tarihinde kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verildiği, kararın itiraz edilmeksizin kesinleştiği, gözaltına alınma tarihi itibariyle davanın 5271 sayılı Kanun'un 142 inci maddesinin birinci fıkrasında belirlenen süre içerisinde yetkili ve görevli mahkemede açıldığı anlaşılmıştır.

Davacı Vekilinin Temyiz İstemi Yönünden:
1.Adli kontrol sebebiyle davacının seyahat etme özgürlüğünün kısıtlandığına ilişkin temyiz sebebi yönünden;
Yargılama sürecindeki işlemlerin usul ve kanuna uygun olarak yapıldığı, aşamalarda ileri sürülen iddia ve savunmaların toplanan tüm delillerle birlikte gerekçeli kararda gösterilip tartışıldığı, incelenen dosya kapsamına göre delillerde ve işlemlerde herhangi bir eksiklik olmadığı, verilen kararın dosya kapsamına uygun bulunduğu anlaşıldığından, davacı vekilinin yerinde görülmeyen temyiz istemi reddedilmiştir.

2.Soruşturma nedeniyle davacının güvenlik görevlisi çalışma kartının iptal edilmesi sebebiyle uğranılan zararın tazmin edilmesi gerektiğine ilişkin temyiz sebebi yönünden;
5271 sayılı Kanun'un 141 inci maddesine göre ''suç soruşturması veya kovuşturması sırasında'' uygulanan koruma tedbirlerine karşı devlet aleyhine tazminat davasının açılabileceği belirtilmiş olup, güvenlik görevlisi çalışma kartının iptal edilmesi sebebiyle uğranılan zararın tazmini için maddi tazminat talebinde bulunmuş ise de 08.02.2017 tarih Diyarbakır Valiliği İl Özel Güvenlik Komisyon kararı incelendiğinde davacı hakkında güvenlik görevlisi kartına ilişkin 680 sayılı Kanun Hükmünde kararnamenin uygulanması hakkındaki genelgenin 6 ncı maddesinin ikinci fıkrası gereğince işlem yapıldığı, idareye başvurması gerektiği anlaşıldığından davacı vekilinin yerinde görülmeyen temyiz istemi reddedilmiştir.

3.Manevi tazminat talebinin tamamının kabul edilmesi gerektiğine ilişkin temyiz sebebi yönünden;
Nesnel bir ölçüt olmamakla birlikte, davacı lehine hükmedilen manevi tazminatın davacının sosyal ve ekonomik durumu, üzerine atılı suçun niteliği, gözaltına alınmasına neden olan olayın cereyan tarzı, gözaltında kaldığı süre ve benzeri hususlar ile tazminat davasının kesinleşeceği tarihe kadar faizi ile birlikte elde edeceği parasal değer dikkate alınıp, hak ve nesafet ilkelerine uygun, makul bir miktar olarak tayin ve tespiti yapıldığından hükmedilen manevi tazminat miktarında isabetsizlik görülmemiştir.

V. KARAR
Gerekçe bölümünde açıklanan nedenle Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 16. Ceza Dairesinin, 04.02.2019 tarihli ve 2018/3622 Esas, 2019/528 Karar sayılı kararında davacı vekili tarafından öne sürülen temyiz sebepleri ve 5271 sayılı Kanun’un 289 uncu maddesinin birinci fıkrası ile sınırlı olarak yapılan temyiz incelemesi sonucunda hukuka aykırılık görülmediğinden aynı Kanun’un 302 nci maddesinin birinci fıkrası gereği, Tebliğname’ye uygun olarak, oy birliğiyle TEMYİZ İSTEMİNİN ESASTAN REDDİ İLE HÜKMÜN ONANMASINA,

Dava dosyasının, 5271 sayılı Kanun’un 304 üncü maddesinin birinci fıkrası uyarınca Diyarbakır 6. Ağır Ceza Mahkemesine, Yargıtay ilâmının bir örneğinin ise Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 16. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

18.09.2023 tarihinde karar verildi.