YARGITAY 12. CEZA DAİRESİ

12. Ceza Dairesi         2021/5669 E.  ,  2023/1535 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ :Ceza Dairesi

Davalı vekilinin temyiz istemi yönünden; Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen hükmün, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 24.11.2016 tarihli ve 6763 sayılı Kanun’un 42 nci maddesi ile değişik 362 nci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi uyarınca kesin olduğu belirlenmiştir.

Davacı vekilinin temyiz istemi yönünden; İlk Derece Mahkemesi kararına yönelik istinaf incelemesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen hükmün; 6100 sayılı Kanun’un 361 inci maddesinin birinci fıkrası gereği hükmün temyiz edilebilir olduğu, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 142 nci maddesinin sekizinci fıkrası gereği temyiz edenin hükmü temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, 291 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz isteminin süresinde olduğu, 294 üncü maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz dilekçesinde temyiz sebeplerine yer verildiği, 298 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz isteminin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle, gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ
1. Davacı vekili 26.12.2016 tarihli dava dilekçesinde özetle; davacı hakkında ... (CMK 250 maddesi uyarınca yetkili) Cumhuriyet Başsavcılığı ve ... 2. Ağır Ceza Mahkemesinin karar ve işlemlerinin başladığını, dosyanın uzun süren bir görev uyuşmazlığı safahatından sonra Yargıtay Ceza Genel Kurulunun kararı ile ilk derece sıfatıyla yargılama yapan Yargıtay 11. Ceza Dairesine gönderildiği ve 2012/1 esas numarasını aldığı, davacının Jandarma Albay rutbesiyle ... İl Jandarma Komutanı olarak görevli olduğu 09 Aralık 2009 tarihinde ... Cumhuriyet Başsavcılığınca şüpheli olarak ifade vermeye çağırıldığını, ifadesini mütakip sevk edildiği mahkemece yurt dışı çıkış yasağı koruma tedbiri uygulanarak serbest bırakıldığını, ancak 03 Temmuz 2015 tarihinde Yargıtay 11. Ceza Dairesi kararı ile kaldırıldığını, böylece davacının 6 yıl süren yargılama boyunca kendi adına bireysel olarak yurt dışına çıkması ve Jandarma Genel Komutanlığı tarafından görevli olarak yurt dışına gönderilmesinin engellendiğini, telefonlarının dinlenerek kayda alındığını, 5271 sayılı Kanunun 135 inci maddesinin üçüncü fıkrasına aykırı şekilde avukatıyla olan konuşmalarının da kayda alınıp dosya içerisine konulduğunu, imha edilmediğini, yargılama süreci nedeniyle Erzincandaki iki yıllık görev süresinin dolmasına bir yıl kala ... İl Jandarma Komutanlığından alındığını, ... İlinde pasif bir kadroya atandığını, müvekkilinin yaş haddinden emekli olmak zorunda kaldığını, yurt dışı çıkış yasağı tedbiri, atandığı pasif görevler uzun süren yargılama nedeniyle general rütbesine terfi etmesinin fiilen engellendiğini, davacının ailesinin yaşadığı travmadan doğal olarak etkilendiğini, bu nedenlerle davacı hakkında yurtdışı çıkış yasağı uygulanması kararı verilen 09.12.2009 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte 500.000,00 TL manevi tazminatın tahsilini talep etmiştir.

2. Davalı vekili 30.01.2017 tarihli cevap dilekçesinde özetle; davanın süresinde yetkili mahkemeye açılıp açılmadığının tespit edilmesi gerektiğini, davacının söz konusu ceza davası kapsamında gözaltına alınıp tutuklanmadığını dolayısıyla tazminat isteme koşullarının oluşmadığını öne sürerek davanın reddini talep etmiştir.

3. ... 11. Ağır Ceza Mahkemesinin, 18.04.2017 tarihli ve 2016/407 Esas, 2017/111 Karar sayılı kararı ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

4. ... Bölge Adliye Mahkemesi 12. Ceza Dairesinin, 20.09.2018 tarihli ve 2017/2841 Esas, 2018/1828 Karar sayılı kararı ile İlk Derece Mahkemesince kurulan hükme yönelik davacı ve davalı vekillerinin istinaf başvurularının 5271 sayılı Kanun’un 280 inci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi uyarınca düzeltilerek esastan reddine karar verilmiştir.

5. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının 13.09.2021 tarih, 2018/85596 sayılı tebliğnamesi ile davalı vekilinin temyiz isteminin miktar itibariyle kesin olması nedeniyle reddine, davacı vekilinin temyiz istemi bakımından ise hükmedilen manevi tazminatın yetersiz olduğundan bahisle kararın bozulması talep edilmiştir.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ
1. Davacı vekilinin temyiz istemi, davacı hakkında ilgili kararları veren hakim ve Cumhuriyet savcılarının ihraç edilmesinden anlaşılacağı üzere davacı hakkında sahte deliller üretilmek suretiyle yargılama yapıldığından bahisle hükmedilen tazminat miktarının düşük olduğuna, davacının uğradığı manevi zararı gidermekte yetersiz olduğuna ilişkindir.

2. Davalı vekilinin temyiz istemi; kayıplarına yönelik belge sunmayan davacının davasının eksik araştırmayla farazi olarak kabul edildiğine, usulsüz işlem yapan kamu görevlilerine davanın ihbar edilmesi gerektiğine ve davalı lehine de vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiğine ilişkindir.

III. DAVA KONUSU
Temyizin kapsamına göre;

A. İlk Derece Mahkemesinin Kabulü:
Mahkeme gerekçesinde "Davacı ...'ın ... 2 Nolu Ağır Ceza Mahkemesinin (CMK 250 maddesi uyarınca yetkili) 09/12/2009 tarih, 2009/4622 D.... sayılı sorgu zaptı ile davacının CMK'nun 109/3-a maddesi uyarınca adli kontrol tedbiri olarak davacıya yurt dışına çıkma yasağı konulmasına karar verildiği, Yargıtay 11. Ceza Dairesinin 03/07/2015 tarih, 2012/1, esas sayılı kararı ile yurt dışına çıkış yasağının kaldırıldığı, Davacı ...'ın 08/02/2010 tarihinde gözaltına alındığı, 11/02/2010 tarihinde serbest bırakıldığı, yapılan yargılama sonucunda Yargıtay 11. Ceza Dairesinin (İlk Derece) 13/11/2015 tarih, 2012/1 Esas - 2015/4 Karar sayılı kararı ile; Sanık ...'ın üzerine atılı bulunan Ergenekon Silahlı Terör Örgütüne üye olmak suçunu işlemediğinin sabit olması nedeniyle CMK'nun 223/2-6. Maddesi uyarınca Beraatine dair karar verildiği, işbu kararın 01/11/2016 tarihinde kesinleştiği anlaşılmıştır....

Davacı ...'ın Beraat ettiği suçla ilgili olarak, davacının 4 (dört) gün gözaltında kaldığı, hakkında 09.12.2009 tarihinden 03.07.2015 tarihine kadar adli kontrol tedbiri olarak yurt dışına çıkış yasağı konulduğu, gözaltında kaldığı ve adli kontrol tedbirinin uygulandığı sürede uğradığı elem ve ızdırabın bir nebze giderilmesi amacı ile tazminat hukukunun genel prensiplerine göre, manevi tazminat davasının kısmen kabulü ile haksız zenginleşme de yaratmayacak şekilde takdir edilen 15.000,00 TL manevi tazminatın 09/12/2009 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalı Hazineden alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine dair karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur." denilmiştir.

B. Bölge Adliye Mahkemesinin Kabulü:
Bölge Adliye Mahkemesince, tazminat davasının dayanağı olan Yargıtay 11. Ceza Dairesinin 2012/1 Esas, 2015/4 Karar sayılı ve 13.11.2015 karar tarihli dosyasında, davacının gözaltında kalması söz konusu olmadığı ve davacı yada vekili tarafından bu yönde bir iddia veya buna dayalı bir talep bulunmadığı halde, kararın gerekçe kısmında davacının dört gün süre ile gözaltında kaldığı şeklinde bir tespite yer verilmiş ise de; bu husus sehven yapılmış hata olarak kabul edilerek, Jandarma Albay (... İl Jandarma Alay komutanı) olarak görev yapan davacı hakkında Silahlı Terör Örgütü Üyesi Olmak suçundan dolayı kamu davasının çeşitli aşamalardan geçerek en son olarak görülüp beraat ile karara bağlandığı Yargıtay 11. Ceza Dairesinin 2012/1 Esas, 2015/4 Karar sayılı ve 13.11.2015 karar tarihli, 01.11.2016 tarihinde kesinleşen kararı havi dosyasında mevcut belge ve bilgilere göre, davacı hakkında yurt dışına çıkamamak şeklindeki adli kontrol tedbirinin 09.12.2009 - 03.07.2015 tarihleri arasında uygulandığı, ayrıca davacıya ait bir kısım telefonların da mahkeme kararına dayalı olarak 05.11.2009 tarihinden itibaren (3 ay uzatma dahil) 6 ay süre ile dinledildiğinin anlaşıldığı cihetle, adli kontrol ve telefon dinleme nedeni ile hükmedilecek manevi tazminatın davacının sosyal ve ekonomik durumu, üzerine atılı suçun niteliği, telefonunun dinlenilmesine ve denetimli serbestlik tedbirine tabi tutulmasına konu olan olayın cereyan tarzı, dinleme süresi, denetimli serbestlik tedbirinin süresi ve niteliği de gözetilerek, zenginleşme sonucunu doğurmayacak biçimde hak ve nesafet kurallarına uygun makul ve makbul bir miktar olarak tayin ve tespiti gerekirken, davacı yararına bu ölçülere uymayacak miktarda fazla manevi tazminata hükmolunması nedeniyle hükmedilen manevi tazminat miktarının 8.000 TL'ye düşürülerek istinaf talebinin düzeltilerek esastan reddine karar verilmiştir.

IV. GEREKÇE

A. Davalı Vekilinin Temyiz İstemi Yönünden;
Davalı vekilinin temyizinin katılma yolu ile yapılmadığı dikkate alınarak İlk Derece Mahkemesi kararına yönelik istinaf incelemesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen hükmün; karar tarihi itibarıyla temyiz kesinlik sınırının 47.530,00 TL olması, İlk Derece Mahkemesi tarafından hükmedilen tazminat miktarının 15.000,00 TL olması ve bu karara yönelik istinaf incelemesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından hükmedilen tazminat miktarının 8.000 TL'ye düşürülmek suretiyle düzeltilerek esastan ret kararının verilmiş olması nedeniyle hükmedilen toplam tazminat miktarı olan 8.000,00 TL'nin 6100 sayılı Kanun’un, 24.11.2016 tarihli ve 6763 sayılı Kanun’un 42 nci maddesi ile değişik 362 nci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi uyarınca davalı açısından kesin olduğu anlaşıldığından, temyiz isteminin reddine karar verilmesi gerektiği belirlenmiştir.

B. Davacı Vekilinin Temyiz İstemi Yönünden;
Tazminat talebinin dayanağı olan Yargıtay 11. Ceza Dairesinin 2012/1- 2015/4 sayılı ceza dava dosyası kapsamında davacının silahlı terör örgüte üye olmak suçundan 09.12.2009-03.07.2015 tarihleri arasında yurt dışına çıkış yasağı konmak suretiyle adli kontrol altına alındığı, yapılan yargılama yargılama sonucunda beraatine hükmedildiği, hükmün 01.11.2016 tarihinde kesinleştiği, davanın yürürlükte bulunan 5271 sayılı Kanun hükümlerine tabi olduğu anlaşılmıştır.

Davacı tarafından ayrıca, kullanımında olduğu belirtilen telefon hattı hakkında ilgili soruşturma kapsamında iletişimin tespiti tedbirinin uygulandığı ve avukatıyla yaptığı görüşmelerin de 5271 sayılı Kanunun 135 inci maddesinin üçüncü fıkrasına aykırı şekilde kayda alınıp imha edilmeden dava dosyasına eklendiği iddia edildiğinden, kendisi hakkında iddia edildiği gibi iletişimin tespiti tedbiri uygulanıp uygulanmadığı, uygulanmış ise tedbir evraklarının aslı veya onaylı örneklerinin dosya arasına alınarak tedbir tarihinde yürürlükte bulunan 5271 sayılı CMK’nın 135 inci maddesinde düzenlenen şartları taşıyıp taşımadığı ve davacı tarafın dava dilekçesinde ileri sürdüğü iddialar 5271 sayılı Kanunun 141 inci maddesinin üçüncü fıkrasında düzenlenen hakimler ve Cumhuriyet savcılarının eylemlerinden ötürü tazminat istemine ilişkin olup, tazminata konu edilen eylemlerle ilgili olarak hakimler ve Cumhuriyet savcıları hakkında adli veya idari soruşturma yapılıp yapılmadığı, yapılmış ise akıbetinin ne olduğu Hakimler ve Savcılar Kurulundan sorulup, açıklığa kavuşturularak, sonucuna göre karar verilmesi gerektiği gözetilmeden eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi hukuka aykırı bulunmuştur.

V. KARAR
A. Davalı Vekilinin Temyiz İstemi Yönünden;
Gerekçe bölümünde (A) bendinde açıklanan nedenle ... Bölge Adliye Mahkemesi 12. Ceza Dairesinin, 20.09.2018 tarihli ve 2017/2841 Esas, 2018/1828 Karar sayılı kararına yönelik davalı vekilinin temyiz isteminin, 5271 sayılı Kanun’un 298 nci maddesinin birinci fıkrası gereği, Tebliğname’ye uygun olarak, oy birliğiyle REDDİNE,

B. Davacı Vekilinin Temyiz İstemi Yönünden;
Gerekçe bölümünde (B) bendinde açıklanan nedenle davacı vekilinin temyiz istemi yerinde görüldüğünden ... Bölge Adliye Mahkemesi 12. Ceza Dairesinin, 20.09.2018 tarihli ve 2017/2841 Esas, 2018/1828 Karar sayılı kararının, 5271 sayılı Kanun’un 302 nci maddesinin ikinci fıkrası gereği, Tebliğname’ye uygun olarak, oy birliğiyle BOZULMASINA,

Dava dosyasının, 5271 sayılı Kanun’un 304 üncü maddesinin ikinci fıkrasının (b) bendi uyarınca ... Bölge Adliye Mahkemesi 12. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

09.05.2023 tarihinde karar verildi.