YARGITAY 12. CEZA DAİRESİ

12. Ceza Dairesi         2021/5430 E.  ,  2023/1670 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ :Ceza Dairesi

Davalı vekilinin temyiz istemi yönünden; Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen hükmün, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 24.11.2016 tarihli ve 6763 sayılı Kanun’un 42 nci maddesi ile değişik 362 nci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi uyarınca kesin olduğu belirlenmiştir.

Davacı vekilinin temyiz istemi yönünden; İlk Derece Mahkemesi kararına yönelik istinaf incelemesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen hükmün; 6100 sayılı Kanun’un 361 inci maddesinin birinci fıkrası gereği hükmün temyiz edilebilir olduğu, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 142 nci maddesinin sekizinci fıkrası gereği temyiz edenin hükmü temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, 291 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz isteminin süresinde olduğu, 294 üncü maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz dilekçesinde temyiz sebeplerine yer verildiği, 298 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz isteminin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle, gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ
1. Davacı vekili 31.03.2017 tarihli dava dilekçesinde özetle; davacının silahlı terör örgütü kurma veya yönetme suçundan 25.10.2016 tarihinde hukuka aykırı bir şekilde gözaltına alındığını, 28.10.2016 tarihinde ... 1.Sulh Ceza Hakimliğiin 2016/847 D.... sayılı kararı ile tutuklandığını, ... 2.Ağır Ceza Mahkemesinin 2017/61 esas - 2017/134 karar sayılı kararı ile açılan kamu davasında 09.03.2017 tarihinde müvekkilinin beraatine karar verildiğini ve kararın kesinleştiğini, ... Üniversitesinde öğrenci olan müvekkilinin tutukluluk nedeniyle okula gidemediğini ve sınavlarına giremeyip yaklaşık bir dönem okulunu uzattığını, bu haliyle maddi zarara uğradığını, avukatlık ücreti ödemek zorunda kaldığını belirterek 15.000,00 TL maddi ve 70.000,00 TL manevi tazminatın haksız gözaltı tarihi olan 28.10.2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte ödenmesini talep etmiştir.

2. Davalı vekili 14.04.2017 tarihli cevap dilekçesinde özetle; davanın süresinde açılmadığını, davacının kanun dışı tutuklanmadığını, tazminat isteme koşullarının oluşmadığını, talep edilen manevi tazminat miktarının fahiş olduğunu belirterek davanın reddini talep etmiştir.

3. ... 1. Ağır Ceza Mahkemesinin, 06.12.2017 tarihli ve 2017/416 Esas, 2017/435 Karar sayılı kararı ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

4. ... Bölge Adliye Mahkemesi 19. Ceza Dairesinin, 04.05.2018 tarihli ve 2018/714 Esas, 2018/1405 Karar sayılı kararı ile İlk Derece Mahkemesince kurulan hükme yönelik davacı ve davalı vekillerinin istinaf başvurularının 5271 sayılı Kanun’un 280 inci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi uyarınca düzeltilerek esastan reddine karar verilmiştir.

5.Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının 10.09.2021 tarih, 2018/57935 sayılı tebliğnamesi ile temyiz taleplerinin esastan reddine karar verilmesi talep edilmiştir.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ
1. Davacı vekilinin temyiz istemi; davacının ceza davası sebebiyle avukatına ödediği bedel olan 5.000,00 TL'nin de maddi tazminat kapsamına alınması gerektiğine ve hükmedilen manevi tazminat miktarının düşük olduğuna ilişkindir.

2. Davalı vekilinin temyiz istemi; tazminat isteme koşullarının oluşmadığına, hükmedilen tazminat miktarlarının fazla olduğuna ve nisbi hesaplanan vekalet ücretinin yanlış olduğuna ilişkindir.

III. DAVA KONUSU
Temyizin kapsamına göre;

A. İlk Derece Mahkemesinin Kabulü
Mahkemece "... davacı ...’un ... 2.Ağır Ceza Mahkemesinin 2017/161 Esas- 2017/134 Karar sayılı dosyasında beraat ettiği ve bu kararın 17/03/2017 tarihinde istinaf edilmeden kesinleştiği anlaşıldığından, davacının bu dosyada tutuklu kaldığı sürelere ilişkin olarak aldırılan bilirkişi raporuna göre 6.087,52 TL maddi kaybının bulunduğu, ayrıca davacı kendisini ceza yargılamasında vekille temsil ettirdiğinden 5.000,00 TL vekalet ücreti ödediği tespit edildiğinden, toplam 11.087,52 TL maddi tazminatın davalı hazineden tahsiline, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmesi gerekmiştir. Ayrıca davacının manevi yönden de zarara uğradığı, manevi tazminat yönünden Yargıtay İçtihatları doğrultusunda, manevi tazminatın zenginleştirici bir ... olmaması gerektiği de göz önüne alınarak davanın kabulü ile tayin edilecek manevi tazminatın, tutuklanan kişinin sosyal çevresinde itibarının sarsılması,özgürlüğünden yoksun kılınması nedeniyle duyulan elem, ızdırap ve ruhsal sıkıntıların bir ölçüde de olsa giderilmesi amacına yönelik olup uğranılan manevi zararın tümüyle giderilmesinin olanaksız oluşu bununla birlikte tayin edilecek manevi tazminatın kişinin acı ve ızdıraplarının dindirilmesinde, sıkıntılarının azaltılmasında etken olacağı ve tutuklamanın şahıs üzerinde bıraktığı olumsuz etkiler dikkate alınarak, zenginleşme sonucu doğurmayacak, ... ve hakkaniyet ilkeleriyle bağdaşır bir miktar olmasına özen gösterilmesi icap ettiğinden, mahkememizce değerlendirme yapılırken bu olgular göz önüne alınmış davacı için uygun miktarda manevi tazminatın davalı hazineden tahsiline karar verilmesi gerektiği taktirinin hak ve nesafet ilkelerine ve az evvel sayılan kıstaslara uygun ve makul olduğu sonuç ve kanaatine varılarak aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur." denilerek 11.087,52 TL maddi, 30.000,00 TL manevi tazminatın 25.10.2017 tarihinden işleyecek faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesine karar verilmiştir.

B. Bölge Adliye Mahkemesinin Kabulü
Bölge Adliye Mahkemesince ceza davasında ödenen avukatlık ücreti maddi tazminat miktarından çıkarılarak maddi tazminatın 6.087,52 TL, manevi tazminatın 6.000,00 TL ve 770,00 TL olarak hükmedilen vekalet ücretinin 1.450,44 TL şeklinde değiştirilerek istinaf talebinin düzeltilerek esastan reddine karar verilmiştir.

IV. GEREKÇE
Tazminat davasının dayanağını oluşturan ... 2. Ağır Ceza Mahkemesinin 2017/161-2017/134 sayılı ceza dava dosyası kapsamında davacının silahlı terör örgütü kurma veya yönetme suçundan 25.10.2016-09.03.2017 tarihleri arasında 135 gün gözaltında ve tutuklu kaldığı, yapılan yargılama sonucunda davacının beraatine hükmedildiği, hükmün 17.03.2017 tarihinde kesinleştiği, gözaltına alınma ve tutuklama tarihi itibariyle davanın yürürlükte bulunan 5271 sayılı Kanuna tabii olduğu, süresinde açıldığı ve kanunda öngörülen yasal şartların gerçekleştiği anlaşılmıştır.

A. Davalı Vekilinin Temyiz İstemi Yönünden;
Davalı vekilinin temyizinin katılma yolu ile yapılmadığı dikkate alınarak İlk Derece Mahkemesi kararına yönelik istinaf incelemesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen hükmün; karar tarihi itibarıyla temyiz kesinlik sınırının 47.530,00 TL olması, İlk Derece Mahkemesi tarafından hükmedilen tazminat miktarının 41.087,52 TL olması ve bu karara yönelik istinaf incelemesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından tazminat miktarının 12.087,52 TL' ye düşürülerek düzeltilerek istinaf başvurusunun esastan reddine verilmiş olması nedenleriyle, 6100 sayılı Kanun’un, 24.11.2016 tarihli ve 6763 sayılı Kanun’un 42 nci maddesi ile değişik 362 nci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi uyarınca davalı açısından kesin olduğu anlaşıldığından, temyiz isteminin reddine karar verilmesi gerektiği belirlenmiştir.

B. Davacı Vekilinin Temyiz İstemi Yönünden;
1.Yargıtay İçtihadı Birleştirme Hukuk Genel Kurulunun 29.05.1957 tarihli, 1957/4 Esas, 1957/16Karar sayılı içtihadı birleştirme kararında da açıklandığı üzere; vekalet ücreti yargılama giderlerindendir. Buna göre karşı tarafa yüklenmesi gereken vekalet ücretinin bağımsız bir varlığı olamayacağından ayrı bir dava konusu da yapılamayacaktır. Davacının, kendi vekili ile yaptığı ve sadece tarafları bağlayan ücret sözleşmesi niteliğindeki vekalet akdi uyarınca ödenmesi kararlaştırılan bedelin koruma tedbirleri nedeniyle tazminat davasında zarar kapsamında değerlendirilmeyeceği gözetilmelidir.

Anılan ve yerleşik Yargıtay uygulamaları nazara alındığında, tazminat talebinin dayanağını oluşturan ceza dava dosyasında beraat etmiş olması nedeniyle davacı lehine maktu vekalet ücretine hükmolunması gerektiği, maktu vekalet ücretini aşan ve serbest meslek makbuzu ile ispatlanan kısmın ise davacı ile avukatı arasındaki hukuki ilişkiye dayandığı, bu nedenle koruma tedbirleri nedeniyle tazminat davasında zarar kapsamına dahil edilemeyeceği anlaşıldığından davacı vekilinin ceza davasında dolayısıyla davacının ödemek zorunda kaldığı vekalet ücretinin de maddi zarar hesabında göz önünde bulundurulması gerektiğine yönelik temyiz sebebi yerinde görülmemiştir.

2.Nesnel bir ölçüt olmamakla birlikte, davacı lehine hükmedilecek manevi tazminatın davacının sosyal ve ekonomik durumu, üzerine atılı suçun niteliği, tutuklanmasına neden olan olayın cereyan tarzı, tutuklu kaldığı süre ve benzeri hususlar dikkate alınıp, hak ve nesafet ilkelerine uygun, makul bir miktar olarak tayin ve tespiti gerekirken, belirlenen ölçütlere uymayacak miktarda eksik manevi tazminata hükmolunması, hukuka aykırı bulunmuştur.

V. KARAR
A. Davalı Vekilinin Temyiz İstemi Yönünden;
Gerekçe bölümünde (A) bendinde açıklanan nedenle ... Bölge Adliye Mahkemesi 19. Ceza Dairesinin, 04.05.2018 tarihli ve 2018/714 Esas, 2018/1405 Karar sayılı kararına yönelik davalı vekilinin temyiz isteminin, 5271 sayılı Kanun’un 298 nci maddesinin birinci fıkrası gereği, Tebliğname’ye aykırı olarak, oy birliğiyle REDDİNE,

B. Davacı Vekilinin Temyiz İstemi Yönünden;
Gerekçe bölümünde (B-2) bendinde açıklanan nedenle davacı vekilinin temyiz istemi yerinde görüldüğünden ... Bölge Adliye Mahkemesi 19. Ceza Dairesinin, 04.05.2018 tarihli ve 2018/714 Esas, 2018/1405 Karar sayılı kararının, 5271 sayılı Kanun’un 302 nci maddesinin ikinci fıkrası gereği, Tebliğname’ye aykırı olarak, oy birliğiyle BOZULMASINA,

Dava dosyasının, 5271 sayılı Kanun’un 304 üncü maddesinin ikinci fıkrasının (b) bendi uyarınca ... Bölge Adliye Mahkemesi 19. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

16.05.2023 tarihinde karar verildi.