YARGITAY 12. CEZA DAİRESİ

12. Ceza Dairesi         2021/10395 E.  ,  2023/3752 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ :Ceza Dairesi
SAYISI : 2020/283 E., 2020/562 K.
DAVA : Koruma tedbirleri nedeniyle tazminat
KARAR : Düzeltilerek istinaf başvurusunun esastan reddi
TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Esastan ret

İlk Derece Mahkemesi kararına yönelik istinaf incelemesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen kararın; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 361 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz edilebilir olduğu, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 142 nci maddesinin sekizinci fıkrası gereği temyiz edenin hükmü temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, 291 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz isteminin süresinde olduğu, 294 üncü maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz dilekçesinde temyiz sebeplerine yer verildiği, 298 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz isteminin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle, gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ
1. Davacı vekili 12.07.2019 tarihli dava dilekçesinde özetle; "Müvekkilin beraatine karar verilen ceza dava dosyası kapsamında uyuşturucu veya uyarıcı madde ticareti yapma suçundan 21.06.2018 - 09.11.2018 tarihleri arasında gözaltında ve tutuklu kalması sebebiyle oluşan zararının karşılığı olarak 100.000,00 TL maddi, 100.000,00 TL manevi tazminatın tutuklama tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesine karar verilmesini arz ve talep ederim." şeklinde beyanda bulunmuştur.

2. Davalı vekili 03.12.2019 tarihli cevap dilekçesinde özetle; "Davanın süresinde ve yetkili mahkemede açılıp açılmadığı, aynı koruma tedbiri için başka bir dava açılıp açılmadığı, mahsup yapılıp yapılmadığı araştırılmalıdır. Davacı hakkında yasalara aykırı bir işlem yapılmamıştır. Talep edilen tazminat miktarları fahiştir. Maddi zararın ayrıca ispatlanması gerekmektedir. Davacının davaya muvafakatinin olup olmadığı araştırılmalıdır. Davanın kabulüne karar verilmesi halinde ancak dava tarihinden itibaren faize hükmedilebilir." şeklinde beyanda bulunmuştur.

3. ... Ağır Ceza Mahkemesinin, 26.12.2019 tarihli ve 2019/262 Esas, 2019/329 Karar sayılı kararı ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

4. Van Bölge Adliye Mahkemesi 2. Ceza Dairesinin, 23.06.2020 tarihli ve 2020/283 Esas, 2020/562 Karar sayılı kararı ile İlk Derece Mahkemesince kurulan hükme yönelik davacı vekili ve davalı vekilinin istinaf başvurularının düzeltilerek esastan reddine karar verilmiştir.

5. Dava dosyası, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca tanzim olunan 24.12.2021 tarihli ve 2020/84919 sayılı, esastan ret görüşlü Tebliğname ile Daireye tevdi edilmiştir.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ
Davacı vekilinin temyiz istemi; hükmedilen tazminat miktarlarının az olduğuna, ilişkindir.

III. DAVA KONUSU
Temyizin kapsamına göre;

A. İlk Derece Mahkemesinin Kabulü
Davacının uyuşturucu veya uyarıcı madde ticareti yapma veya sağlama suçundan dolayı 21.06.2018 tarihinde tarihinde gözaltına alındığı, 22.06.2018 tarihinde tutuklandığı, yapılan yargılama neticesinde Niğde 1. Ağır Ceza Mahkemesinin 14.12.2018 tarih ve 2018/356 E.i 2018/377 K. sayılı kararıyla davacının beraatine karar verildiği, kararın 14.06.2019 tarihinde kesinleştiği ve davacı vekilinin yasal süresi içerisinde davaya konu koruma tedbiri nedeniyle tazminat davasını açtığı anlaşılmıştır.

Davacının maddi zararının tespiti hususunda yazılı olarak belge veya bilgi sunulmadığından net asgari ücret tarifesi dikkate alınarak re'sen hesaplama yapılmış ve davacının 8.032,48 TL maddi zararının olduğu sonuç ve kanaatine varıldığından 8.032,48 TL maddi tazminatın haksız tutuklama tarihi olan 22.06.2018 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalı ... hazinesinden tahsiline karar verilmiştir.

Davacının gözaltında ve tutuklulukta kaldığı süre, sosyal ve ekonomik durumu ile konumu nazara alınarak 10.000,00 TL manevi tazminatın haksız tutuklama tarihi olan 22.06.2018 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalı ... hazinesinden tahsiline karar verilmiştir.

B. Bölge Adliye Mahkemesinin Kabulü
1-Davacının sanık olarak yargılanıp beraat ettiği dava dosyasında gözaltında ve tutuklu kaldığı 21.06.2018 - 09.11.2018 tarihleri arasında Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığınca belirlenen aylık net asgari ücret miktarı üzerinden hesaplama yapılarak maddi tazminat miktarının "7.374,40 TL" yerine, hatalı hesaplama yapılarak "8.032,48 TL" olarak fazla şekilde tayini,

2-Hüküm altına alınan toplam tazminat miktarına göre davacı yararına hükmolunacak nisbi vekalet ücretinin "2.084,93 TL" yerine, hatalı kabul ile "2.163,90 TL" olarak fazla şekilde tayini, hukuka aykırı bulunarak; hükmün gerekçesinde ve hüküm fıkralarında maddi tazminat miktarı olarak belirlenen "8.032,48 TL" ibaresinin çıkarılarak yerine "7.374,40 TL" ibaresinin eklenmesi, vekalet ücreti olarak belirlenen "2.163,90 TL" ibaresinin çıkarılarak yerine "2.084,93 TL" ibaresinin eklenmesi suretiyle düzeltilerek istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

IV. GEREKÇE
Tazminat talebinin dayanağı olan Niğde 1. Ağır Ceza Mahkemesinin 2018/356 E., 2018/377 K. sayılı ceza dosyası kapsamında, davacının uyuşturucu veya uyarıcı madde ihraç etme suçundan 21.06.2018 - 09.11.2018 tarihleri arasında 141 gün gözaltında ve tutuklu kaldığı, yapılan yargılama sonunda beraatine karar verildiği, beraat hükmünün 14.06.2019 tarihinde kesinleştiği, tutuklama tarihi itibariyle yürürlükte bulunan 5271 sayılı Kanun'un 142 nci maddesinde öngörülen süre içinde yetkili ve görevli mahkemeye dava açıldığı ve kanunda öngörülen yasal şartların oluştuğu anlaşılmıştır.

Davacı vekilinin temyiz isteği yönünden;
1.Gözaltında ve tutuklu kaldığı dönem içerisindeki maddi zararını ücret bordrosu gibi itibar edilebilecek bir belgeyle ispatlayamayan davacı lehine tutuklu kaldığı dönemde 16 yaşından büyükler için geçerli net asgari ücret üzerinden maddi tazminatın hesaplanmasında hukuka aykırılık bulunmamıştır.

2.Nesnel bir ölçüt olmamakla birlikte, hükmedilecek manevi tazminatın davacının sosyal ve ekonomik durumu, üzerine atılı suçun niteliği, tutuklanmasına neden olan olayın cereyan tarzı, tutuklu kaldığı süre ve benzeri hususlar ile tazminat davasının kesinleşeceği tarihe kadar faizi ile birlikte elde edeceği parasal değer gözetilmek suretiyle, hak ve nefaset ilkelerine uygun, makul bir miktar olarak tayin ve tespiti gerekirken, belirlenen ölçütlere uymayacak ve emsal uygulamaların da altında olacak şekilde eksik manevi tazminata hükmolunması, hukuka aykırı bulunmuştur.

V. KARAR
Gerekçe bölümünün (2) numaralı paragrafında açıklanan nedenle davacı vekilinin temyiz istemi yerinde görüldüğünden Van Bölge Adliye Mahkemesi 2. Ceza Dairesinin, 23.06.2020 tarihli ve 2020/283 Esas, 2020/562 Karar sayılı kararının 5271 sayılı Kanun’un 302 nci maddesinin ikinci fıkrası gereği, Tebliğnameye aykırı olarak, oy birliğiyle BOZULMASINA,

Dava dosyasının, 5271 sayılı Kanun’un 304 üncü maddesinin ikinci fıkrasının (a) bendi uyarınca ... Ağır Ceza Mahkemesine, Yargıtay ilâmının bir örneğinin ise Van Bölge Adliye Mahkemesi 2. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 09.10.2023 tarihinde karar verildi.