YARGITAY 12. CEZA DAİRESİ

12. Ceza Dairesi         2021/10315 E.  ,  2023/3770 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ :Ceza Dairesi
SAYISI : 2020/760 E., 2020/884 K.
DAVA : Koruma tedbirleri nedeniyle tazminat
HÜKÜM : Düzeltilerek istinaf başvurusunun esastan reddi
TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Esastan ret

İlk Derece Mahkemesi kararına yönelik istinaf incelemesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen kararın; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 361 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz edilebilir olduğu, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 142 nci maddesinin sekizinci fıkrası gereği temyiz edenin hükmü temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, 291 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz isteminin süresinde olduğu, 294 üncü maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz dilekçesinde temyiz sebeplerine yer verildiği, 298 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz isteminin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle, gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ
1. Davacı vekili 18.12.2019 tarihli dava dilekçesinde özetle; "müvekkilinin kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçuna iştirak suçundan 1 gün gözaltında kaldığını ve 12.10.2016 tarihinde tutuklandığını, 12.01.2017 tarihinde tahliye edildiğini, yapılan yargılama neticesinde beraat ettiğini, kararın 18.09.2019 tarihinde kesinleştiğini, müvekkilinin haksız yere gözaltında ve 3 ay tutuklu kaldığını belirterek; 100.000 TL maddi ve 100.000 TL manevi tazminatın müvekkilinin haksız gözaltı tarihinden itibaren işleyecek faizi ile davalıdan tahsilini" talep etmiştir.

2.Davalı vekili 03.01.2010 tarihli cevap dilekçesinde özetle; " davada yasada öngörülen 3 aylık sürede açılmadığını, davacının soyut iddiaya ve varsayıma dayalı gerekçeyle somut delil sunmadan talep ettiği 100.000 TL maddi tazminat talebinin sebepsiz zenginleşmesine neden olacak biçimde olduğundan talebin reddinin gerektiğini, yine davacının manevi tazminat talebinin hak ve nasafet kurallarına uygun makul bir miktar olarak tayin ve tespiti gerektiğinden 100.000 TL'lik manevi tazminat talebinin yerinde olmadığını, tazminat istemi ile açılan davanın reddi gerektiğini" beyan etmiştir.

3.Ermenek Ağır Ceza Mahkemesinin, 25.02.2020 tarihli ve 2019/60 Esas 2020/12 Karar sayılı kararı ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

4.Konya Bölge Adliye Mahkemesi 2. Ceza Dairesinin, 18.09.2020 tarihli ve 2020/760 Esas 2020/884 Karar sayılı kararı ile İlk Derece Mahkemesince kurulan hükme yönelik davacı ve davalı vekilinin istinaf başvurusunun düzeltilerek esastan reddine karar verilmiştir.

5.Dava dosyası, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca tanzim olunan, 17.12.2021 tarihli, davacı vekilinin temyiz isteminin esastan reddi görüşünü içerir tebliğname ile Daireye tevdi olunmuştur.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ
Davacı vekilinin temyiz istemi; hükmedilen maddi ve manevi tazminat miktarlarının düşük olduğuna, maddi tazminatın brüt ücret üzerinden hesaplanması gerektiğine ilişkindir.

III. DAVA KONUSU
Temyizin kapsamına göre;

A. İlk Derece Mahkemesinin Kabulü
İlk Derece Mahkemesince; davacı ...'in üzerine atılı nitelikli yağma ve kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçlarından başlatılan Sarıveliler Cumhuriyet Başsavcılığının 2016/421 soruşturma numaralı dosyasından verilen talimat doğrultusunda, 29.09.2016 tarihinde gözaltına alındığı, 1 gün gözaltında kaldıktan sonra tutuklama istemiyle Sarıveliler Sulh Ceza Hakimliğine sevk edildiği, Sarıveliler Sulh Ceza Hakimliğinin 29.09.2016 tarih ve 2016/37 sorgu sayılı kararı ile tutuklama isteminin reddedilerek davacının adli kontrol şartıyla serbest bırakıldığı, bu karara yönelik yapılan itiraz üzerine Ermenek Sulh Ceza Hakimliğinin 10.10.2016 tarih ve 2016/360 değişik iş sayılı kararı ile davacı hakkında yakalama emri düzenlendiği, Beyşehir Yakalama Bürosunun 12.10.2016 tarih ve 2016/226 yakalama evrakı gereğince yakalanan davacının Ermenek Sulh Ceza Hakimliğinin 12.10.2016 tarih ve 2016/388 D.İş ve yine Ermenek Sulh Ceza Hakimliğinin 12.10.2016 tarih ve 2016/387 D.İş sayılı tutuklama kararları ile 12.10.2016 tarihinde tutuklandığı, Karaman Sulh Ceza Hakimliğinin 18.10.2016 tarih ve 2016/2278 D.İş sayılı tahliye müzekkeresi ile nitelikli yağma suçundan 18.10.2016 tarihinde tahliye edildiği, Ermenek Sulh Ceza Hakimliğinin 12.01.2017 tarih ve 2017/6 D.İş sayılı kararı ile de kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçundan tahliye edildiği, davacının netice olarak 29.09.2016 tarihinde gözaltında kaldığı ve 12.10.2016-12.01.2017 tarihleri arasında tutuklu kaldığı,

Davacı hakkında nitelikli yağma suçundan yapılan soruşturma neticesinde, Sarıveliler Cumhuriyet Başsavcılığının 28.11.2016 tarih, 2016/421 Soruşturma sayılı ek kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verildiği, ancak her nasılsa kovuşturmaya yer olmadığına dair verilen karara rağmen davacı hakkında Sarıveliler Cumhuriyet Başsavcılığınca 21/03/2017 tarih, 2017/1 fezleke numarası ile birden fazla kişi tarafından gece vakti silahla yağma ve cebir tehdit veya hile kullanarak kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçlarından fezleke düzenlenerek Ermenek Cumhuriyet Başsavcılığına gönderildiği, Ermenek Cumhuriyet Başsavcılığının 05.04.2017 tarih ve 2017/43 karar numaralı yetkisizlik kararı ile birden fazla kişi tarafından gece vakti silahla yağma suçundan davacı hakkında daha önce kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verilmesi, cebir tehdit veya hile kullanarak kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçundan ise yetkili mahkemenin Sarıveliler Asliye Ceza Mahkemesi olması nedeniyle yetkisizlik kararı verilerek dosyanın Sarıveliler Cumhuriyet Başsavcılığına iade edildiği, Sarıveliler Cumhuriyet Başsavcılığınca davacı hakkında cebir tehdit veya hile kullanarak kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçundan Sarıveliler Asliye Ceza Mahkemesine dava açıldığı ancak fezlekede yer alan birden fazla kişi tarafından gece vakti silahla yağma suçundan herhangi bir işlem yapılmadığı, davacı hakkında cebir tehdit veya hile kullanarak kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçundan yapılan kovuşturma neticesinde Sarıveliler Asliye Ceza Mahkemesinin 23.05.2019 tarih, 2017/33 Esas ve 2019/48 Karar sayılı kararı ile beraat kararı verildiği, bu kararın 18.09.2019 tarihinde kesinleştiği, kesinleşme evrakının davacıya tebliğ edilmediği,

Davacı, gözaltı ve tutuklulukta geçirdiği dönem içerisindeki maddi zararını ücret bordrosu, vergi kaydı, gelir vergisi beyannamesi gibi itibar edilebilecek bir belgeyle ispatlayamadığından, davacı vasıfsız bir işçi gibi değerlendirilerek, gözaltında ve tutuklu kaldığı dönemde 16 yaşından büyükler için geçerli net asgari ücret üzerinden hesaplama yapılarak, 2016 yılı için aylık net asgari ücretin 1.300,99 TL olduğu, 1 gün için net tutarın ise 43,37 TL olduğu, 2017 yılı için aylık net asgari ücretin 1.404,06 TL olduğu, 1 gün için net tutarın ise 46,80 TL olduğu, davacının 29.09.2016 tarihinde 1 gün gözaltı süresinin bulunduğu, belirtilen tarihte 2016 yılı için 1x43,37 TL(43,37) olmak üzere 43,37 TL maddi kaybının olacağı, bu nedenle davacının 43,37 TL maddi tazminatı hak edebileceği anlaşılmakla, davacı lehine 43,37 TL maddi tazminata hükmedilerek, gözaltı tarihi olan 29.09.2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte, davalı Maliye Hazinesinden alınarak davacıya verilmesine,

Davacının 12.10.2016-12.01.2017 tarihleri arasında toplamda 92 gün (davacının tahliye edildiği gün hesaba dahil edilmemiştir.) tutukluluk süresinin bulunduğu, belirtilen tarihler arasında 2016 yılı için 81x43,37 TL (3.512,97 TL) ve 2017 yılı için 11x46,80 TL (514,8 TL) olmak üzere toplam 4.027,77 TL maddi kaybının olacağı, bu nedenle davacının 4.027,77 TL maddi tazminatı hak edebileceği anlaşılmakla, davacı lehine 4.027,77 TL maddi tazminata hükmedilerek, tutuklama tarihi olan 12.10.2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı hazineden alınarak davacıya verilmesine, davacının fazlaya ilişkin maddi tazminat istemlerinin reddine , davacının manevi tazminat talebi yönünden; davacı hakkında gözaltına alındığı 29.09.2016 tarihi için, takdiren 60 TL manevi tazminatın, gözaltı tarihi olan 29.09.2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı Maliye Hazinesinden alınarak davacıya verilmesine ve davacı hakkında tutuklama kararının fiilen uygulandığı 12.10.2016-12.01.2017 tarihlerinin bütününü kapsayacak şekilde takdiren 5.000 TL manevi tazminat miktarına hükmedilerek, tutuklama tarihi olan 12/10/2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı hazineden alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

B. Bölge Adliye Mahkemesinin Kabulü
Bölge Adliye Mahkemesince; geliri ve tutuklu kaldığı döneme ilişkin kazanç kaybı miktarı konusunda itibar edilebilecek herhangi bir belge ibraz edemeyen davacının, tutuklu kaldığı 12.10.2016-12.01.2017 tarihleri arasındaki döneme ilişkin olarak Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca belirlenen net asgari ücret miktarları üzerinden hesaplanacak 3.984,13 TL'nin gelir kaybı olarak ödenmesine karar verilmesi gerekirken bu miktarın üzerinde kalacak şekilde "4.027,77 TL" olarak tayin edilmesi suretiyle fazla maddi tazminata hükmolunmasının hukuka aykırı olduğu gerekçesiyle hükmün 1.maddesinin 2.paragrafındaki maddi tazminata ilişkin "4.027,77 TL" ibaresi yerine "3.984,13 TL" yazılması, vekalet ücretine ilişkin 3. maddede yer alan "1.369,67 TL" ibaresinin yerine ise düzeltilen ve sonuca bağlanan toplam tazminat miktarı üzerinden vekalet ücretinin yeniden hesaplanması sonucunda bulunan "1.363,12 TL" yazılması sureti ile hukuka aykırılığın düzeltilerek istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

IV. GEREKÇE
Tazminat talebinin dayanağı olan Sarıveliler Asliye Ceza Mahkemesinin 2017/33 Esas 2019/48 Karar sayılı ceza dosyası kapsamında, 29.09.2016 tarihinde gözaltına alındığı, 29.09.2016 tarihinde adli kontrol şartıyla serbest bırakıldığı, bu karara yönelik yapılan itiraz üzerine davacı hakkında yakalama emri düzenlenen davacının Ermenek Sulh Ceza Hakimliğinin 12.10.2016 tarih ve 2016/388 D.İş sayılı kararıyla kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçundan ve yine Ermenek Sulh Ceza Hakimliğinin 12.10.2016 tarih ve 2016/387 D.İş sayılı kararıyla nitelikli yağma suçundan tutuklama kararı verilmesi üzerine davacının 12.10.2016 tarihinde tutuklandığı, Karaman Sulh Ceza Hakimliğinin 18.10.2016 tarihli 2016/2278 D.İş sayılı tahliye müzekkeresi ile nitelikli yağma suçundan 18.10.2016 tarihinde tahliye edildiği, Ermenek Sulh Ceza Hakimliğinin 12.01.2017 tarihli 2017/6 D.İş sayılı kararı ile de kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçundan tahliye edildiği, bu suretle davacının 12.10.2016-18.10.2016 tarihleri arasında nitelikli yağma suçundan, 18.10.2016-12.01.2017 tarihleri arasında kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçundan verilen tutuklama müzekkeresinin infaz edildiği, davacı hakkında kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçundan açılan kamu davasının yargılama neticesinde verilen beraat hükmünün 23.05.2019 tarihinde kesinleştiği, gözaltına alınma ve tutuklama tarihi itibariyle yürürlükte bulunan 5271 sayılı CMK'nın 142. maddesinde öngörülen süre içinde yetkili ve görevli mahkemeye davanın açıldığı ve kanunda öngörülen yasal şartların oluştuğu anlaşılmıştır.

Davacı Vekilinin Temyiz İstemi Yönünden;
1.Tutuklandığı dönem içerisindeki maddi zararını ücret bordrosu, vergi kaydı, gelir vergisi beyannamesi gibi itibar edilebilecek bir belgeyle ispatlayamayan davacıya tutuklu kaldığı dönemde 16 yaşından büyükler için geçerli net asgari ücret üzerinden hesaplama yapılmasında hukuka aykırılık görülmemiş olup; davacının 12.10.2016-12.01.2017 tarihleri arasında toplamda 92 gün tutukluluk süresinin bulunduğunun kabulü ile davacı lehine tazminat hesabı yapılmış ise de davacının dava dilekçesinde kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçundan davacının gözaltına alınarak tutuklandığını belirterek maddi ve manevi tazminat talep ettiği, dosya kapsamına göre davacının 12.10.2016-18.10.2016 tarihleri arasında nitelikli yağma suçundan,18.10.2016-12.01.2017 tarihleri arasında kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçundan verilen tutuklama müzekkeresinin infaz edildiği, davacı hakkında nitelikli yağma suçundan Sarıveliler Cumhuriyet Başsavcılığının 28.11.2016 tarihli ek kovuşturmaya yer olmadığına karar verildiği, yeniden nitelikli yağma suçundan kamu davasının açılması istemi ile Sarıveliler Cumhuriyet Başsavcılığınca düzenlenen 21.03.2017 tarihli fezlekenin ise Ermenek Cumuriyet Başsavcılığının 05.04.2017 tarihli 2017/256 sayılı soruşturma dosyası ile daha önce hakkında nitelikli yağma suçundan ek KYODK verilen davacı sanık açısından aynı suç hakkında yeni delil bulunmadığı taktirde soruşturma ve akabinde kovuşturma yapılamayacağının değerlendirildiği anlaşılmakla temyize konu dava tarihinin 18.12.2019 dikkate alınarak, davacının 12.10.2016-18.10.2016 tarihleri arasında döneme ilişkin nitelikli yağma suçundan takipsizlik kararı verildiği gözetilerek davacının bu talebine yönelik tazminat davasının süresinde açılıp açılmadığına ilişkin değerlendirme yapılmadan bu sürenin de dahil edilerek davacı lehine fazla maddi tazminata hükmedilmesi temyiz edenin sıfatına göre bozma nedeni yapılmamıştır.

2.Nesnel bir ölçüt olmamakla birlikte, davacı lehine hükmedilecek manevi tazminatın davacının sosyal ve ekonomik durumu, üzerine atılı suçun niteliği, tutuklanmasına neden olan olayın cereyan tarzı, gözaltında kaldığı ve tutuklu kaldığı süre ve benzeri hususlar ile tazminat davasının kesinleşeceği tarihe kadar faizi ile birlikte elde edeceği parasal değer dikkate alınıp, hak ve nesafet ilkelerine uygun, makul bir miktar olarak tayin ve tespiti gerekirken, gözaltı süresi ve tutuklu kaldığı döneme ilişkin belirlenen ölçütlere uymayacak miktarda eksik manevi tazminata hükmolunması hukuka aykırı bulunmuştur.

V. KARAR
Gerekçe bölümünün (2) numaralı bendinde açıklanan nedenle davacı vekilinin temyiz istemi yerinde görüldüğünden Konya Bölge Adliye Mahkemesi 2. Ceza Dairesinin, 18.09.2020 tarihli ve 2020/760 Esas 2020/884 Karar sayılı kararının 5271 sayılı Kanun’un 302 nci maddesinin ikinci fıkrası gereği, Tebliğnameye aykırı olarak, oy birliğiyle BOZULMASINA,

Dava dosyasının, 5271 sayılı Kanun’un 304 üncü maddesinin ikinci fıkrasının (a) bendi uyarınca Ermenek Ağır Ceza Mahkemesine, Yargıtay ilâmının bir örneğinin ise Konya Bölge Adliye Mahkemesi 2. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,09.10.2023 tarihinde karar verildi.