YARGITAY 12. CEZA DAİRESİ

12. Ceza Dairesi         2021/10090 E.  ,  2023/3838 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ :Ceza Dairesi
SAYISI : 2020/580 E., 2020/383 K.
DAVA : Koruma tedbirleri nedeniyle tazminat
HÜKÜM : İstinaf başvurusunun esastan reddi kararı
TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Temyiz isteminin esastan reddi ile hükmün onanması

İlk Derece Mahkemesi kararına yönelik istinaf incelemesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen kararın; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 361 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz edilebilir olduğu, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 142 nci maddesinin sekizinci fıkrası gereği temyiz edenin hükmü temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, aynı Kanun’un 291 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz isteminin süresinde olduğu, 294 üncü maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz dilekçesinde temyiz sebeplerine yer verildiği, 298 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz isteminin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle, gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ
1. Davacı vekili 28.02.2018 tarihli dava dilekçesinde özetle; davacının terör örgütü üyeliği suçlamasıyla gözaltına alındığını, bir gün gözaltı sonrası 18.10.2016 tarihinde adli kontrol şartıyla serbest bırakıldığını, davacının bu gözaltı ve adli kontrol nedeniyle maddi ve manevi zarara uğradığını belirtmiş, bu kapsamda 50.000,00 TL maddi ve 50.000,00 TL manevi tazminatın ödenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

2. Davalı vekili 31.08.2018 tarihli cevap dilekçesinde özetle; davanın süresinde açılıp açılmadığının araştırılması gerektiğini, hükmedilen tazminatın zenginleşmeye neden olmaması gerektiğini, davanın reddedilen kısmı bakımından davalı lehine vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiğini ve davanın reddini talep ettiklerini beyan etmiştir.

3. Bolu Ağır Ceza Mahkemesinin, 14.02.2019 tarihli ve 2018/343 Esas, 2019/70 Karar sayılı kararı ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

4. Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 2. Ceza Dairesinin, 12.09.2019 tarihli ve 2019/910 Esas, 2019/564 Karar sayılı kararı ile İlk Derece Mahkemesince kurulan hükme yönelik davacı vekilinin ve davalı vekilinin istinaf başvuruları yerinde görülerek gözaltı evrakının getirilmesi ve davacının gözaltına alındığı dönemde iddia ettiği şekilde esnaf olup olmadığının araştırılarak, gelirinin tespit edilememesi halinde asgari ücret üzerinden tazminata hükmolunması gerektiği gerekçeleri ile hükmün bozularak İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine hükmedilmiştir.

5. Bolu 1. Ağır Ceza Mahkemesinin, 12.12.2019 tarihli ve 2019/323 Esas, 2019/384 Karar sayılı kararı ile Bölge Adliye Mahkemesi bozma kararı doğrultusunda eksiklikler giderildikten sonra davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

6. Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 2. Ceza Dairesinin, 05.06.2020 tarihli ve 2020/580 Esas, 2020/383 Karar sayılı kararı ile İlk Derece Mahkemesince kurulan hükme yönelik davacı vekilinin ve davalı vekilinin istinaf başvurusunun 5271 sayılı Kanun’un 280 inci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi uyarınca esastan reddine karar verilmiştir.

7. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı 12.12.2021 tarihli tebliğnamesi ile temyiz isteminin esastan reddi ile hükmün onanmasını talep etmiştir.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ
Davacı vekilinin temyiz istemi; eksik maddi ve manevi tazminata hükmolunduğuna ilişkindir.

III. DAVA KONUSU
Temyizin kapsamına göre;

A. İlk Derece Mahkemesinin Kabulü
Bolu 1. Ağır Ceza Mahkemesi gerekçesinde "Dosya kapsamında yapılan incelemede, davacı hakkında Bolu Cumhuriyet Başsavcılığının 2017/7986 soruşturma sayılı dosyası üzerinden soruşturma yürütüldüğü, bu soruşturma kapsamında davacının 18.10.2016 tarihinde bir gün gözaltında kaldığı, daha sonra hakkında 29.11.2017 tarihinde kovuşturmaya yer olmadığı kararı verildiği, davacının da 28.02.2018 tarihinde vekili aracılığı ile haksız gözaltı işlemi ve adli kontrol nedeniyle nedeniyle dava açtığı anlaşılmıştır.

Davanın süresinde olduğu anlaşılmaktadır.
...
Davacının sosyal ve ekonomik durumu tespit ettirilmiş ve dosya arasına alınmıştır. Bozma ilamı doğrultusunda bilirkişi incelemesi yaptırılmış ve davacının bir gün gözaltında kalması nedeniyle 49.95 TL maddi zararının bulunduğu tespit edilmiştir.
Bu kapsamda davacıya 49.95 TL maddi zararın ödenmesine karar verilmiştir. Davacının maddi tazminata ilişkin olarak faiz talebi olmaması nedeniyle bu yönde bir karar verilmemiştir.

Davacının adli kontrol altında tutulmuş olması CMK'nın 141'inci maddesinde sayılan tazminat sebeplerinden olmadığından davacının bu talebi göz önüne alınmamıştır.
...
Davacının manevi tazminata yönelik talebinin CMK'nun 141/1-e maddesi gereği yerinde olduğu kanaatine varılmış ve talebinin kısmen kabulüne hükmedilmiştir. Davacının hürriyetinin tahdit edildiği süre göz önünde bulundurularak; davacının sosyal ve ekonomik durumu, tutuklulukta geçirilen süre, olayın cereyan tarzı, davacının yargılandığı suçun niteliği, gözaltında kalınan süre içerisinde duyulan manevi ızdırap ve acı, hak ve nesafet kuralları ile hükmolunacak tazminat miktarının zenginleşme sonucunu doğurmaması gerektiğine ilişkin tazminat hukuku ilkesi ve yerleşik yargı içtihatları da dikkate alınarak 200,00 TL manevi tazminata hükmedilmesinin yerinde olacağı değerlendirilmiş ve faiz talebi olmaması nedeniyle herhangi bir faiz işletilmemiştir.
...
5271 sayılı CMK'nın 142.maddesinin 9.fıkrasında; "(Ek: 15/8/2017-KHK-694/144 md.) Tazminat davaları nedeniyle Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesaplanan nisbî avukatlık ücreti ödenir. Ancak, ödenecek miktar Tarifede sulh ceza hâkimliklerinde takip edilen işler için belirlenen maktu ücretten az, ağır ceza mahkemelerinde takip edilen davalar için belirlenen maktu ücretten fazla olamaz" şeklinde düzenleme bulunduğu, davacının kendisini vekil ile temsil ettirmiş olduğu, davanın kabul edilen miktarı yönünden 694 sayılı KHK ile yapılan değişiklik dikkate alınarak 2019 yılı AAÜT'ye göre hesap edilen 1056,00-TL vekalet ücretinin davalı hazineden alınarak davacıya ödenmesine karar verilmiştir.

Yargıtay Ceza Genel Kurulu'nun 2007/8-2 Esas, 2007/63 Karar sayılı kararı doğrultusunda davanın reddedilen kısmı üzerinden davalı vekili yararına vekalet ücreti hükmedilmesine yer olmadığına karar verilmiştir." denilmiştir.

B. Bölge Adliye Mahkemesinin Kabulü
İlk Derece Mahkemesince verilen kararla ilgili olarak, Bölge Adliye Mahkemesi tarafından bir isabetsizlik görülmediği anlaşılmıştır.

IV. GEREKÇE
1. Tazminat talebinin dayanağı olan Bolu Cumhuriyet Başsavcılığı'nın 2017/7986 Soruşturma - 2017/5643 Karar sayılı soruşturma dosyası kapsamında, davacının terör örgütü üyeliği suçundan 18.10.2016 tarihinde 1 gün gözaltında kaldığı ve adli kontrol şartıyla serbest bırakıldığı, yapılan soruşturma sonunda 29.11.2017 tarihinde hakkında kovuşturmaya yer olmadığına karar verildiği, gözaltı tarihi itibariyle yürürlükte bulunan 5271 sayılı Kanun'un 142 inci maddesinde öngörülen süre içinde yetkili ve görevli mahkemeye davanın açıldığı ve tazminat koşullarının oluştuğu anlaşılmıştır.

2. Davacının sosyal ve ekonomik durumu, üzerine atılı suçun niteliği, tutuklanmasına neden olan olayın cereyan tarzı, tutuklu kaldığı süre ve benzeri hususlar ile tazminat davasının kesinleşeceği tarihe kadar faizi ile birlikte elde edeceği parasal değer gözetilmek suretiyle, hak ve nesafet ilkelerine uygun, makul bir manevi tazminat tayin edildiği ve asgari ücreti aşan bir geliri olduğunu belgeleyemeyen davacı lehine asgari ücret üzerinden hesaplanan maddi tazminat miktarında isabetsizlik görülmemiş olup, kararda hukuka aykırılık bulunmamıştır.

V. KARAR
Gerekçe bölümünde açıklanan nedenle Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 2. Ceza Dairesinin, 05.06.2020 tarihli ve 2020/580 Esas, 2020/383 Karar sayılı kararında davacı vekili tarafından öne sürülen temyiz sebepleri ve 5271 sayılı Kanun’un 289 uncu maddesinin birinci fıkrası ile sınırlı olarak yapılan temyiz incelemesi sonucunda hukuka aykırılık görülmediğinden aynı Kanun’un 302 nci maddesinin birinci fıkrası gereği, Tebliğname’ye uygun olarak, oy birliğiyle TEMYİZ İSTEMİNİN ESASTAN REDDİ İLE HÜKMÜN ONANMASINA,

Dava dosyasının, 5271 sayılı Kanun’un 304 üncü maddesinin birinci fıkrası uyarınca Bolu 1. Ağır Ceza Mahkemesine, Yargıtay ilâmının bir örneğinin ise Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 2. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 10.10.2023 tarihinde karar verildi.