YARGITAY 12. CEZA DAİRESİ

12. Ceza Dairesi         2019/6916 E.  ,  2023/4472 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi
SAYISI : 2014/427 E. 2015/1005 K.
SUÇ : 2863 sayılı Kanuna aykırılık
HÜKÜM : Mahkumiyet
TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Bozma

Sanık hakkında 2863 sayılı Kanuna aykırılık suçundan kurulan hükmün; karar tarihi itibarıyla 6723 sayılı Kanun’un 33 üncü maddesiyle değişik 5320 sayılı Kanun’un 8 inci maddesi gereği yürürlükte bulunan 1412 sayılı Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu’nun (1412 sayılı Kanun) 305 inci maddesi gereği temyiz edilebilir olduğu, karar tarihinde yürürlükte bulunan 5271 sayılı Kanun’un 260 ıncı maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz edenlerin hükmü temyize hak ve yetkilerinin bulunduğu, 1412 sayılı Kanun’un 310 uncu maddesi gereği temyiz isteklerinin süresinde olduğu, aynı Kanun’un 317 nci maddesi gereği temyiz isteklerinin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle, gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ
1.Torbalı 1. Asliye Ceza Mahkemesinin, 06.11.2015 tarihli ve 2014/427 Esas, 2015/1005 Karar sayılı kararı ile sanık hakkında 2863 sayılı Kanuna aykırılık suçundan, 2863 sayılı Kanun'un 74 üncü maddesinin birinci fıkrası, 74 üncü maddesinin birinci fıkrasının ikinci cümlesi, 5237 sayılı Kanun'un 62 nci maddesinin birinci fıkrası, 53 üncü maddesi uyarınca, 1 yıl 1 ay 10 gün hapis cezası ile cezalandırılmasına ve hak yoksunluklarına, karar verilmiştir.
2.Dava dosyası, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca tanzim olunan, 14.06.2019 tarihli ve 2016/287567 sayılı, bozma görüşlü Tebliğname ile Daireye tevdi olunmuştur.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ
A. Sanığın temyiz isteği,
Cezanın fazla olduğuna,

Kararın lehine düzeltilmesi gerektiğine,

ilişkindir.

B. Sanık müdafiinin temyiz isteği,
Kararın usul ve yasaya aykırı olduğuna, ilişkindir.

III. OLAY VE OLGULAR
A. Yerel Mahkemenin Kabulü;
1. "Dosya içerisinde ev ve araba arama tutanakları, devriye görevi sırasında kolluk görevlilerinin ışıktan şüphelenerek olay yerine yaklaştıkları sırada 4 kişilik bir grubun kaya parçasını bir cihaz ile kopartarak aşağı yuvarladıklarına ve izinsiz kazı yaptıklarının tespit edildiğine, sanıklar ... ve ...'ın olay yerinden kaçtığına, diğer sanıklar ... ve ...'nın olay yerinde kaldıklarına, olay yerinde 2 adet kriko, 1 adet demir boru ve 1 adet el feneri bulunduğuna dair olay yeri görgü ve tespit tutanağı, Mahkememizce yapılan keşfe istinaden düzenlenen ve olay yerinin sit alanı dışında ... oğlu... adına kayıtlı 1192 nolu parsel içinde kaldığına dair fen bilirkişisi raporu bulunmaktadır. Yapılan yargılamaya toplanan delillere ve tüm dosya kapsamına göre; Olay tarihinde sanıkların ... oğlu... adına kayıtlı 1192 nolu parsel içinde kazı yapmak suretiyle define aradıkları anlaşılmakla sanıkların eylemlerine uyan 2863 sayılı yasanın 74/1-c.1 maddesi gereğince temel ceza takdiren alt sınırdan belirlenmiş, suça konu yerin sit alanı veya 2863 sayılı yasaya göre korunması gerekli başka bir yer olmadığı anlaşıldığından 2863 sayılı yasanın 74/1-c.2 maddesi gereğince cezalarından 1/3 oranında indirim yapılmış, duruşmadaki ve geçmişteki iyi halleri lehlerine takdiri indirim sebebi kabul edilerek TCK'nın 62/1 maddesi gereğince cezalarından takdiren 1/6 oranında indirim yapılmış; sanıklar ..., ... ve ... hakkında verilen hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilmiş, sanık ... hakkında daha önce hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı verilip denetim süresi içinde yeniden suç işlediği anlaşılmakla ileride tekrar suç işlemekten çekineceği hususunda Mahkememizde olumlu kanaat oluşmadığından takdiren verilen cezanın ertelenmesine ve hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına yer olmadığına karar verilmiştir." denilmektedir.

2. Sanık ... savcılıktaki ifadesinde; "Ben bu olayla ilgili olarak Jandarmada ifade verdim ifadem doğrudur aynen tekrar ederim. ... gümüş ve altın tamiratı işi yapmaktadır.Benim köylüm olması sebebiyle tanırım. Ben ... ile kayınpederi olan ...'yı bu şekilde tanırım. Yaklaşık 20 gün önce ... beni korucuk mahallesine davet etti. Bende oraya gidip evine misafir oldum. Orada mangal yaptık ve sohbet ettik. ... bana Korucuk mahallesindeki arazilerin içerisinde Firiklere ait eski eserlerin odluğunu ve bunları bu güne kadar kimsenin çıkaramadığını kendisinin bu yerleri bildiğini ve bir kaya olduğunu ve bu kayada bi işaret olduğunu söyleyerek benden yardım istedi bende işsiz olamam sebebiyle kabul ettim. 07.05.2014 tarihinde... Torbalı ilçesinde Kuyumcular sokağındaki dükkanına gittim orada ... ve kayınpederi... vardı. Bana köye gideceklerini benimde gelmemi söylediler. Bende onlar ile birlikte gittim. 35 du 095 plakalı araçla köye gittik. Köye gittiğimizde saat 21.00 sıralarıydı ... bende eski eşyalar var onları eve bırakacağım dedi. Yanında bulunduğumuz sırada ... diye tanıttıkları kişi geldi. Evde araca kriko takoz gibi birşey koymadılar onlar zaten araçtaydı. Hep birlikte araçla benim tanımadığım bir zeytinlik araziye gitttik orada ... bu arazinin ...'a ait olduğunu kazı yapacak olduğumuz yerin ... bana hem kayınpederine ve ...'a ait olduğunu kazı yapmakta bir sakınca olmadığını söyledi. Aracın bagajındaki kriko ve takozları hep birlikte yaklaşık 100 metre öteye götürdük. Daha sonra birlikte krikoyı kayanın altına yerleştirdik. Krikoyu kaldırınca taşta yerinde kalktı ve düştü. Taş düştükten sonra altında herhangi bir şey yoktu. Bu esnadada jandarma bize dur ihtarı çekerek havaya ateş etti bunun üzerine ben olduğum yerde durdum. ... ve ... kaçtı beni ve...'i jandarmalar yakaladı ben kazı yapılacak alanın sit alanı ve koruma altında olduğunu bilmiyordum. ... bana kazı yapılacak yerin tapulu arazi olduğunu ve herhangi bir sıkıntı olmayacağını söylemişti. Patlattığımız taşta yuvarlak bir işaret vardı. Olay yerinde bir sürü kaya vardı... hangi amaçla patlattığımız kayayı seçtiğini bilmiyorum. Ancak ... karış karış oraları bilir. Ben kazı işinden anlamam herhangi bir kazı yapmadım. ..., ... ve ... daha önce kazı yapıp yapmadığını bilmiyorum. Üzerime atılı suçlamaları bu şekilde kabul ediyorum pişmanım." demiştir.

3.Sanık ... Sulh Ceza Hakimliği sorgusunda; "Cumhuriyet savcılığındaki ifademi tekrar ederim, imza benimdir. Arkadaşım ... Korucuk köyüne gezmek için gitmeyi teklif etti, burada dayısının oğlu ...'e ait zeytinlik bulunduğunu, burada tarihi kalıntıların bulunduğunu bugüne kadar kimsenin ele geçiremediğini söyledi, aracın bagajında kriko ve takoz vardı, alana gittiğimizde kayayı patlattığımız anda jandarma gelerek havaya ateş açtı, tutuksuz yargılanmamı talep ederim." demiştir.

4.Sanık ... savunmasında; "Ben karakoldaki ifademi kabul etmiyorum, çünkü bu ifadeyi Barbaros isimli komutan kendisi yazdı, bize sizi kurtaracağım serbest kalacaksınız dedi, maddi durumumuzun iyi olmadığını, çalışmadığımızı bu nedenle bu işi yaptığımızı belirtir şekilde ifademizi yazdı bizde imzaladık, ancak bu kişinin ... ile aralarında husumet varmış, olay o ifademdeki gibi değildir, olay günü ...'nin dükkanına gittim yanında kayınbabası vardı, köye gideceklerini söylediler hep birlikte köyün girişindeki evlerine gittik, mangal yapacaktık, bu nedenle ...'ı da çağırdık, hep birlikte tarlada mangal yapıp içki içtik, alkollü kafa ile akşam üzeri ... tarladaki taşlardan birini göstererek küçüklükten beri o taşı merak ettiğini söyledi, arabada kriko vardı, bu kriko ile taşı devirdi, tarla onlara aittir, ne köy benimdir ne de hazine işlerinden anlarım olay tamamen tesadüfen ve anlattığım şekilde gelişti, suçlamayı kabul etmiyorum, öncelikle beraatimi, mahkeme aksi kanaatte ise hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilmesini talep ederim dedi.Sanığa 08/05/2014 tarihli ifadesi okundu, çelişki nedeniyle soruldu: Okunan ifadem doğru değildir, şimdi verdiğim ifade daha doğrudur, ayrıca olay günü karakolda ...'nin kayınpederi ile beni ayrı yerde tuttular ... ile...'in ifadesini aldıklarında Barbaros komutan benim yanıma geldi, senin ismini veriyorlar olayı senin üzerine yıkmaya çalışıyorlar, sonra bana ifadeni ben yazarım savcı ile de görüşeceğim seni bu akşam salacağız dedi ifademi o şekilde kendisi yazdı, ayrıca olay tarihinde ben işsiz değildim, dekorasyon işi yapıyordum." demiştir.

5. Temyiz dışı sanık ... savunmasında; "Ben daha önce ifade vermiştim o ifademin okunmasını isterim dedi Sanığa 08/05/2014 tarihli ifadeleri okundu soruldu Okunan ifadelerim kısmen doğrudur şöyle ki krikolar benim aracımda değildi ...'la ben ...'ın dediği yere gittiğimizde orada bulunuyordu ben ...'ın yasal olmayan birşey yaptığını anladığımda kayınpederim... ve kuzenim ... i aradım onlar bizi almaya geldiklerinde jandarma yakaladı yani biz hep birlikte ... ın dediği yere gitmedik diğerleri sonradan geldi ve jandarma da bu sırada bizi yakaladı savcılık ifademdeki hep beraber zeytinlik arazisine gittiğimiz yönündeki beyanımı da kabul etmiyorum heyecanla yanlış ifade etmiş olabilirim, sorguda ki ifademde de heyecanlandığım için olay yerine hep beraber gitmiş olduğumuzu beyan etmiş olabilirim, öncelikle beraatimi, mahkeme aksi kanaatte ise hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilmesini talep ederim. " demiştir.

6. Temyiz dışı sanık ... savunmasında; "Ben daha önce ifade vermiştim. Savcılıkta ifademin okunmasını isterim ancak jandarma da verdiğim ifade geçerli değildir zira ifadeyi alan başçavuş ile damadımın ticari ilişkiden kaynaklı husumeti vardır dedi. Sanığa 08/05/2014 tarihli Savcılık ifadesi okundu soruldu : Okunan ifademi de kabul etmem, ben kesinlikle diğer sanıkları araziye götürdüğümü beyan etmedim, ben maç izliyordum, ... ile ... araziye gitmişler orada alkol almışlar ... kendilerini almam için beni aradı bende belki sarhoş olmuşlardır diye ...'ı da yanıma alarak onları almaya gittim bu sırada jandarma bizi yakaladı, öncelikle beraatime, mahkeme aksi kanaatte olursa hakkımda hükmün açıklanmasının geri bırakılmasının uygulanmasını kabul ediyorum dedi. Sanığın Jandarmadaki ifadesi okundu soruldu: Okunan ifademi kesinlikle kabul etmiyorum ifademin altındaki imza bana aittir ancak ifadeyi okumadan imzaladım dedi. Sanığa sorgudaki ifadesi okundu soruldu: okunan ifademi de kabul etmiyorum 50 yıldır ben suça konu araziyi işliyorum bunca zaman yapmadım bundan sonrada yapmam." demiştir.

7. Temyiz dışı sanık ... savunmasında; "Benim Savcılıktaki verdiğim ifademi tekrar ederim okunmasını isterim dedi Sanığa savcılık ifadesi okundu soruldu : savcılıktaki ifademi de kabul etmiyorum ben dört kişi yakalandığımız için sanki dört kişi gitmişiz gibi söyledim ancak... abi beni arayınca biz ... ile arkadaşını yarentepe mevkiinden almaya gittik hatta giderken hasan çiftçi isimli kişiye ... aşı sordu bu kişi bizim sonradan ve iki kişi olarak olay mahalline gittiğimize tanıktır, öncelikle beraatime, mahkeme aksi kanaatte olursa hakkımda hükmün açıklanmasının geri bırakılmasının uygulanmasını kabul ediyorum dedi Sanığa jandarmada alınan ifadesi okundu soruldu : jandarmadaki ifademi kabul etmiyorum zira bana yasal haklarım hatırlatılmadığı gibi sordukları sorulara verdiğim cevaplara göre sen çocuk mu kandırıyorsun şeklinde sert tavırlarda bulundular bu şekilde ifadeyi imzaladım ancak okumadım dedi. Sanık söz aldı, suça konu taşınmaz babama aittir ben oradan taş kaldıracak olsaydım gece vakti gitmezdim, telefonla aradıkları için ben gittim." demiştir.

8.Mahkemece mahallinde 11.09.2015 tarihinde keşif icra edilmiş olup, fen bilirkişisi raporunda, dava konusu yerin 1185 parsele komşu, ...'ya ait olan 1192 parselde kaldığını, her iki parselde de herhangi bir sit şerhinin olmadığının belirtildiği anlaşılmıştır.

9. Tutanak mümzii Barbaros Ilgün beyanında; " Ben olay tarihinde Torbalı'da tim komutanı olarak görev yapmaktaydım. Devriye olarak gezmekte olan istihbarat personelimiz olay tarihinde plakasını hatırlamadığım beyaz renkli şahin marka ... ile Korucuk Köyü civarında ormanlık alana doğru gitmeleri üzerine personelimiz bu araçtan şüphelenmiş ve takibe almış. Sonrasında bu ... içinde bulunan 4 şahsın ormanlık alanda kazı yaptıklarını görülmesi üzerine durumu bize bildirdiler. Bizde olaya müdahale ettik. Olay mahalline gidip şahısları yakalamaya çalıştığımızda ikisi kaçtı. İkisini yakaladık. Sonrasında şüpheliler hakkında gerekli işlemleri yaptık. Olaya dair bilgi ve görgüm bundan ibarettir." demiştir.

10. Tutanak mümzii Kemal Kandemir beyanında; "Ben olay tarihinde Torbalı İlçe Jandarma Komutanlığında Tim komutan yardımcısı olarak görevliydim. İstihbarat personelimizden gelen kaçak kazı ihbar üzerine olay yerine intikal ettik. Şahıslardan ikisini yakalayabildik. Sonrasında iddianamede adı geçen ... ve ... 'nın evinde usule uygun arama el koyma yaptığımızda şahısların evinde altın eritmeye yarayan malzeme ele geçirildi. İstihbaratın haberi üzerine olay yerine vardığımızda bu 4 şahısın kazı yaptıklarını bizzat gördüm. Olaya müdahale ettiğimizde de ikisi kaçmıştı ikisini yakaladık. Olaya dair bilgi ve görgüm bundan ibarettir." demiştir.

IV. GEREKÇE,
1.Olay günü kolluk tarafından ifa edilen önleyici devriye faaliyeti sırasında saat 23.30 sıralarında Yarentepe mevkiinde ağaçlar arasında ... plakalı aracın park halinde olduğunun görüldüğü, bölgenin dinlenmesinde 100-150 m mesafede bir takım seslerin duyulduğu, 4 kişinin büyük bir kaya parçasının başında ellerinde ne olduğu uzaktan belirlenemeyen bir cihaz ile kaya üzerinde işlem yaptığı, o sırada kayanın büyük bir kısmının yerinden koparılarak aşağı yuvarlandığı ve şahısların kazı yaptıklarının görüldüğü, kolluğu fark eden 2 şahsın kaçtığı, olay yerinde temyize konu sanık ... ve temyiz dışı sanık ...'in yakalandığı, şahısların diğer iki kişinin temyiz dışı sanıklar ... ve ... olduğunu beyan ettikleri, olay yerinde 2 adet kriko, 1 adet krikoyu kaldırmak için demir boru ve el feneri ele geçirildiği, sanık ...'ın kollukta, Cumhuriyet savcılığında, Sulh Ceza Hakimliğindeki beyanlarında tarihi kalıntı bulmak amacıyla kayayı patlattıklarını kabul ettiği anlaşılan dosya kapsamında, sanığın üzerine atılı suçu işlediği sabit olmakla mahkemece mahkumiyetine karar verilmesinde hukuka aykırılık görülmemiştir.

2. Sanık hakkında 2863 sayılı Kanunun 74 üncü maddesinin birinci fıkrasının birinci cümlesi uyarınca tayin edilen temel cezada, olay yerinde bağımsız arkeolog bilirkişi refakatinde keşif yapılarak, kazı mahallinin sit alanı veya 2863 sayılı Kanuna göre korunması gerekli başka bir yer olup olmadığı tereddütsüz şekilde belirlendikten sonra 74 üncü maddenin birinci fıkrasının ikinci uyarınca indirime gidilip gidilmeyeceğinin değerlendirilmesi gerektiği gözetilmeksizin, dava konusu yerin 2863 sayılı Kanun'un 6 ncı maddesi kapsamındaki yerlerden olup olmadığına dair tespit içermeyen fen bilirkişi raporuna dayalı olarak eksik araştırma ile 74 üncü maddenin birinci fıkrasının ikinci cümlesine ilişkin uygulama yapılması, aleyhe temyiz olmadığından bozma nedeni yapılmamıştır.

3. Sanığın dosyada bulunan deliller kapsamında tayin olunan eylemi bakımından, 5237 sayılı Kanun'un 61 inci maddesinde yer verilen, suçun işleniş biçimi, sanığın kastının yoğunluğu, dava konusu yapıların sayısı, niteliği ve sit alanında meydana gelen zararın ağırlığı gibi ölçütler ile aynı Kanun'un 3 üncü maddesinin birinci fıkrasına belirtilen cezada orantılılık ilkesi dikkate alınarak sanık hakkında belirlenen temel ceza miktarında bir isabetsizlik bulunmamış, sanığın fazla ceza tayin edildiğine ilişkin temyiz itirazı yerinde görülmemiştir.

4. Yargılama sürecindeki işlemlerin usûl ve kanuna uygun olarak yapıldığı, aşamalarda ileri sürülen iddia ve savunmaların toplanan tüm delillerle birlikte gerekçeli kararda gösterilip tartışıldığı, eylemin sanık tarafından gerçekleştirildiğinin saptandığı, vicdanî kanının dosya içindeki belge ve bilgilerle uyumlu olarak kesin verilere dayandırıldığı, eyleme uyan suç vasfı ile yaptırımların doğru biçimde belirlendiği anlaşıldığından, sanığın ve sanık müdafiinin yerinde görülmeyen diğer temyiz sebepleri de reddedilmiştir.

5. 2863 sayılı Kanun'un 74 üncü maddesinde, kültür varlığı bulmak amacıyla izinsiz kazı yapma suçunun düzenlendiği, maddenin birinci fıkrasının birinci cümlesinde, kültür varlığı bulmak amacıyla izinsiz kazı ve sondaj yapma suçunun, ikinci cümlesinde ise kazı ve sondajın yapıldığı yerin sit alanı veya 2863 sayılı Kanun kapsamında korunması gerekli başkaca yer olmaması halinde verilecek cezanın düzenlendiği, dolayısıyla kültür varlığı bulmak amacıyla izinsiz kazı ya da sondaj yapılan yerin sit alanı ya da 2863 sayılı Kanun kapsamında korunması gerekli yer olması halinde eylemin 74 üncü maddenin birinci fıkrasının birinci cümlesindeki suçu, olmaması halinde ise birinci fıkrasının ikinci cümlesindeki suçu oluşturduğu, bu hali ile dosya kapsamındaki dava konusu yerin tapuda gerçek kişi adına kayıtlı olmasının eylemi suç olmaktan çıkartmadığı, suçun oluşması için kültür varlığı ele geçirilmiş olmasının ya da kazı yapılan yerin kültür varlığı ele geçirme potansiyeline sahip olup olmadığının önem taşımadığı gözetilerek, tebliğnamedeki bu yönde bozma isteyen görüşe iştirak edilmemiştir.

V. KARAR
Gerekçe bölümünde açıklanan nedenlerle Torbalı 1. Asliye Ceza Mahkemesinin, 06.11.2015 tarihli ve 2014/427 Esas, 2015/1005 Karar sayılı kararında sanık ... sanık müdafii tarafından öne sürülen temyiz sebepleri ve dikkate alınan sair hususlar yönünden herhangi bir hukuka aykırılık görülmediğinden sanık ... sanık müdafiinin temyiz sebeplerinin reddiyle hükmün, Tebliğname’ye aykırı olarak, oy birliğiyle ONANMASINA,
Dava dosyasının, Mahkemesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

26.10.2023 tarihinde karar verildi.