YARGITAY 11. HUKUK DAİRESİ

11. Hukuk Dairesi         2024/549 E.  ,  2024/1317 K.
"İçtihat Metni"

İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2023/1687 Esas, 2023/1842 Karar
İHBAR OLUNAN : ...
DAVA TARİHİ :
HÜKÜM : Davanın kabulü, esas hakkında yeniden hüküm tesis edilmek suretiyle
İLK DERECE MAHKEMESİ : Bakırköy 7. Asliye Ticaret Mahkemesi
SAYISI : 2022/833 E., 2023/623 K.

Taraflar arasındaki ihya davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin sigortalılarından ...'in ihyası istenen Ekvator Elektrikli Aletler San. ve Tic. Ltd. Şti.'ne ait iş yerinde 04.12.2003 geçirdiği iş kazası sonucu maluliyeti nedeniyle kazalı işçiye bağlanan gelir neticesinde oluşan Kurum zararının tahsili için Bakırköy 19. İş Mahkemesi’nin 2013/1171 E. sayılı dosyası üzerinden açılan rücuen alacak davasının 09.01.2015 tarihinde kesinleştiğini, karar ilamının Bakırköy 6. İcra Müdürlüğünün 2022/10042 E. (eski icra dosya no: 2018/8245 E.) sayılı dosyası ile icraya konulduğunu, ancak davalı şirketin ticaret sicilinden re'sen terkin edildiği belirlendiğinden taraf teşkilinin sağlanması ve ilgili şirketin yeniden ihyası ve tasfiye memuru tayini için iş bu davayı açmak zorunluluğunun hasıl olduğunu, ihyasını istedikleri şirketin sicil kaydı 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun (6102 sayılı Kanun) geçici 7 nci maddesi uyarınca ticaret sicilinden re'sen terkin edildiğinden yani tasfiyesi olmadığından husumetin sadece ticaret sicil müdürlüğüne yöneltildiğini, müvekkilinin alacağının terkinden önce doğduğunu, bu sebeple de sicilden silinmesinin kurucu değil açıklayıcı nitelikte olduğunu, müvekkilinin terkinden önce doğmuş bir alacağı bulunduğundan bu aşamada yapılan terkinin usulsüz olduğunu ileri sürerek Ekvator Elektrikli Aletler Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'nin yeniden ihyasına ve tasfiye memuru tayinine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP
1.Davalı vekili cevap dilekçesinde; işlemin mevzuata ve hukuka uygun yapıldığını, şirketin resen terkin kapsamına alındığını, tebligat ve ilan prosedürlerinin yerine getirilmesinin ardından 18.02.2015 tarihinde sicil kaydının resen terkin edildiğini, davacı vekilince re'sen terkin işleminin eksik veya usulsüz olduğuna dair bir iddianın ileri sürülmediğini, davanın açılmasına neden olmadıklarından aleyhlerine yargılama giderine hükmedilmemesi gerektiğini savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

2.İhyası talep olunan şirket ortak ve yetkilisi ihbar olunan ... tebliğe rağmen dosyaya cevap vermemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu şirketin 18.02.2015 tarihi itibariyle sicilden re'sen terkin edildiği, ticaret sicil gazetesi yazı cevabına göre terkine ilişkin tebliğ evraklarının ve ilanın incelenmesinden, re'sen terk işleminin usulune uygun olduğu, ihyası talep edilen şirket aleyhine Bakırköy 19. İş Mahkemesi'nin 2013/1171 E. sayılı dosyası ile kurum zararının tahsili için rücuen açılan davanın 09.01.2015 tarihinde kesinleştiği, dosyanın kesinleşme tarihinin şirketin terkin tarihinden önce olduğu, bu bağlamda davacının dava konusu şirketin ihyasını istemekte hukuki menfaati bulunduğu dikkate alınarak açılan davanın kabulü ile dava konusu şirketin ihyasına karar vermek gerektiği, öte yandan davada davalının terkin edilen şirket hakkındaki davadan haberdar olmaması nedeniyle sorumlu tutulamayacağı nazara alınarak aleyhine yargılama giderlerine hükmedilmemesi gerektiği gerekçesiyle, davanın kabulüne 6102 sayılı Kanun'un geçici 7 nci maddesi uyarınca re'sen sicilden terkin edilen İstanbul Ticaret Sicil Müdürlüğü'nün 489384-0 sicil nolu Ekvator Elektrikli Aletler Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'nin, 6102 sayılı Kanun'un 547 nci maddesi gereğince Bakırköy 19. İş Mahkemesi'nin 2013/1171 E. sayılı dosyası ve Bakırköy 6. İcra Müdürlüğü'nün 2022/10042 E. sayılı icra dosyasına özgü olarak tasfiye işlemlerinin yapılması bakımından ihyasına, tasfiye memuru olarak ...'ın görevlendirilmesine, kendisinin şirket ortağı ve yetkilisi olması nedeniyle ücret takdirine yer olmadığına, keyfiyetin tescil ve gazete ile ilanına, ilan masrafının davacı vekili tarafından karşılanmasına, yargılama harç ve giderlerinin tasfiye memurundan tahsiline, davalı ... Sicil Müdürlüğü'nün davadan haberdar olmaması nedeniyle sorumlu tutulamayacağı nazara alınarak davacı lehine avukatlık ücretine hükmedilmesine yer olmadığına, bu davalı yönünden yapılan masrafların davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davanın Bakırköy 6. İş Mahkemesi'nin 2013/1171 E. sayılı ilamına konu, müvekkilinin rücu alacağı nedeniyle Bakırköy 6. İcra Müdürlüğü'nün 2022/10042 E. sayılı dosyasında borçlu Ekvator Elektrikli Aletler Sanayi ve Ticaret Limited Şirketinin ihyasıyla icra dosyasında takibin devamı ve taraf teşkilinin sağlanması üzere açıldığını, İlk Derece Mahkemesi kararında usul ve yasaya aykırı olarak müvekkili lehine vekalet ücretine hükmedilmediğini, üzerinde bırakılan yargılama giderleri yönünden de hataya düşüldüğünü ileri sürerek kararın kaldırılarak davanın kabulüyle birlikte müvekkili lehine vekalet ücretine hükmedilmesini ve yargılama giderlerinin de davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile ihyası talep edilen Ekvator Elektrikli Aletler Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'nin 6102 sayılı Kanun'un geçici 7 nci maddesi uyarınca 18.02.2015 tarihinde adresin tespit edilememesi sebebiyle sicilden re'sen terkin edildiği, davacı tarafından Kurum zararının tahsili için ihyası talep edilen şirket aleyhine Bakırköy 19. İş Mahkemesi'nin 2013/1171 E. sayılı dosyası açılan davanın 12.11.2014 tarihinde davacı lehine sonuçlanarak 09.01.2015 tarihinde kesinleştiği ve davacı tarafından ihyası talep edilen şirket aleyhine 13.04.2015 tarihinde Bakırköy 6. İcra Dairesi'nin 2022/10042 E. sayılı icra takip dosyasında icra takibine konulduğu, taraf teşkilinin sağlanarak alacağın tahsil edilmesi için iş bu davanın açıldığı ve bu sebeple şirketin ihyasını talep etmekte hukuki yararının olduğu, 6102 sayılı Kanun'un geçici 7 nci maddesi gereği işlem tesis edilmeden önce aynı maddenin dördüncü fıkrasının (a) bendi uyarınca, kapsam dahilindeki şirket ve kooperatiflerin ticaret sicilindeki kayıtlı son adreslerine, sicil kayıtlarına göre şirket veya kooperatifi temsil ve ilzama yetkilendirilmiş kişilere ve ilan edilmek üzere aynı gün Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi Müdürlüğü'ne ihtar gönderilmesi gerektiği, ihyası talep edilen şirketin, anılan madde kapsamında kaldığından bahisle davalı sicil müdürlüğünce 18.02.2015 tarihinde sicilden terkin edildiği, Ticaret Sicil Gazetesi'nde ilan yapıldığı, ancak şirket yetkilisine çıkarılan tebligatın bila tebliğ iade döndüğü ve yapılan terkin işleminin dördüncü fıkradaki usule uygun olmadığı, bunun yanında adresin tespit edilememesi halinin maddede sayılan münfesih olma veya münfesih sayılma sebepleri arasında yer almadığı, şirketin terkininden önce ihyası talep edilen şirket hakkında derdest dava dosyasının bulunduğu hususları birlikte değerlendirildiğinde şirketin re'sen terkininin usulüne uygun olmadığı, İlk Derece Mahkemesince verilen ihya kararı yerindeyse de Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 28.09.2021 tarih, 2017/11-3184 E. ve 2021/1107 K. sayılı ilamı dikkate alındığında ihyası talep edilen şirket sicilden tasfiye neticesinde terkin edilmeyip, yukarıda belirtilen gerekçeler ile usulsüz olarak re'sen terkin edildiğinden ve ihya kararının niteliğinin terkin işleminin iptaline ilişkin olması nedeniyle 6102 sayılı Kanun'un 547 nci maddesi kapsamında ek tasfiye söz konusu olmayacağından tasfiye memuru atanmasına gerek bulunmadığı, İlk Derece Mahkemesince ihyası talep edilen şirketin usulsüz olarak sicilden resen terkin edildiği kabul edilmesine rağmen 6102 sayılı Kanun'un 547 nci maddesine göre ihya kararı verilmesi ve tasfiye memuru atanması ile ayrıca talep olmamasına ve terkin işleminden önce kesinleşmesine rağmen Bakırköy 19. İş Mahkemesi'nin 2013/1171 E. sayılı dosyası için de ihya kararı verilmesinin isabetli olmadığı, ayrıca usulsüz işlem nedeniyle dava açılmasına sebebiyet veren davalı ... Sicil Müdürlüğü aleyhine yargılama giderleri ve vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiği gerekçesiyle davacının istinaf başvurusunun kabulüyle İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve yeniden hüküm kurulmak suretiyle davanın kabulüne, İstanbul Ticaret Sicil Müdürlüğü'nün 489384-0 sicil numarasında kayıtlı iken 6102 sayılı Kanun'un geçici 7 nci maddesi uyarınca sicilden terkin edilen Ekvator Elektrikli Aletler Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'nin taraf teşkilinin sağlanması, kararın infazının temini, alacağın tahsili ve müteakip işlemlerin yapılması amacıyla Bakırköy 6. İcra Dairesi'nin 2022/10042 E. sayılı icra takip dosyası ile sınırlı olmak üzere ihyasına, kararın kesinleşmesi halinde ticaret siciline tescil ve ilanına, davalı ... harçtan muaf olduğundan karar ve ilam harcı alınmasına yer olmadığına, İlk Derece Mahkemesinde yapılan yargılama sırasında davacı tarafından sarf edildiği anlaşılan 75,00 TL yargılama giderinin davalı ...'nden tahsili ile davacıya verilmesine, Davacı taraf yargılama sırasında kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'ne göre takdir olunan 17.900,00 TL maktu vekalet ücretinin davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; müvekkilinin terkin işlemini usulüne uygun yaptığını, müvekkili aleyhine yargılama gideri ve vekalet ücretine hükmedilmesinin hatalı olduğunu, terkin işleminin usule aykırılığının davacı yanca ileri sürülmediğini ve re'sen gözetilemeyeceğini, terkin işleminden önce davanın kesinleştiğini, takibin ise terkinden sonra başladığını, sicilden terkin sebebinin yerinde olduğunu, dava konusu şirkete tasfiye memuru atanmasının zorunlu olduğunu ileri sürerek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, 6102 sayılı Kanun'un geçici 7 nci maddesi gereği sicilden terkin edilmiş olan dava dışı şirketin ihyasının gerekip gerekmediğine ve ihya halinde şirkete tasfiye memuru atanması ile yargılama giderlerinden sorumluluğa ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2. 6102 sayılı Kanun'un 547 ve geçici 7 nci maddeleri.

3. 28513 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan “Münfesih Olmasına veya Sayılmasına Rağmen Tasfiye Edilmemiş Anonim ve Limited Şirketler ile Kooperatiflerin Tasfiyelerine ve Ticaret Sicili Kayıtlarının Silinmesine İlişkin Tebliğ’in 5 inci maddesi.

3. Değerlendirme

1.Dava, 6102 sayılı Kanun'un geçici 7 nci maddesi uyarınca Ticaret Sicilinden terkin olunan şirketin Bakırköy 19. İş Mahkemesinde görülen davada verilip kesinleşen hükmün infazı için Bakırköy 6. İcra Müdürlüğü'nün 2022/10042 E. sayılı dosyasında başlatılan takipte taraf teşkili sağlanması için şirketin ihyası istemine ilişkin olup, İlk Derece Mahkemesince Bakırköy 19. İş Mahkemesi ve Bakırköy 6. İcra Müdürlüğü dosyaları ile sınırlı olmak üzere şirketin ihyasına, tasfiye memuru olarak şirketin son temsilcisi ...'ın görevlendirilmesine, tasfiye memuruna ücret takdirine yer olmadığına, yargılama harç ve giderlerinin tasfiye memurundan tahsiline karar verilmiş; kararı istinaf edilmesi üzerine inceleyen Bölge Adliye Mahkemesince İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak yeniden esas hakkında davanın kabulüyle şirketin Bakırköy 6. İcra Müdürlüğü'nün 2022/10042 E. sayılı takip dosyasıyla sınırlı olarak ihyasına, yargılama giderlerinin davalı ... Müdürlüğünden tahsiline karar verilmiştir.

2.Dairemizin yerleşik uygulaması gereğince, terkin edilen şirketin ortakları veya yetkilisi dışında üçüncü kişiler tarafından 6102 sayılı Kanun'un geçici 7 nci maddesinin onbeşinci fıkrasına istinaden açılan ihya davaları, 6102 sayılı Kanun'un 547 nci maddesinde düzenlenen ek tasfiye niteliğinde olup, Mahkemece davanın kabulü ile şirketin ihyasına (ek tasfiye) karar verilmesi durumunda, 6102 sayılı Kanun'un 547 nci maddesinin 2 nci fıkrası gereğince ihyası istenen şirketin dava dilekçesinde belirtilen Bakırköy 6. İcra Müdürlüğü 2022/10042 E. sayılı dosyası ile sınırlı olmak üzere ihyasına ve tasfiye memuru atanmasına karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde tasfiye memuru atanmadan karar verilmesi doğru görülmemiş, kararın bozulması gerekmiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeple;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Bozma sebebine göre davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek halinde ilgiliye iadesine,

Dosyanın kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

21.02.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.