YARGITAY 11. HUKUK DAİRESİ

11. Hukuk Dairesi         2024/2538 E.  ,  2024/4179 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2024/162 Esas, 2024/154 Karar
HÜKÜM : Başvurunun esastan reddi
İLK DERECE MAHKEMESİ : İzmir 3. Asliye Ticaret Mahkemesi
SAYISI : 2023/269 E., 2023/850 K.

Taraflar arasındaki ihya davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
Kararın davacılar vekili ve davalı ... vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvuruların esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacılar vekili dava dilekçesinde; müvekkillerinin miras yolu ile ortağı oldukları ... Makine Yedek Parça Taş. Ür. San ve Tic. A.Ş.'nin davacıların bilgi alma ve inceleme hakları kısıtlanarak tasfiye edildiğini, bilgi alma ve inceleme yetkisini kullanmak üzere İzmir 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2022/1067 E. sayılı dosyası ile 26.12.2022 tarihinde dava açıldığını, davanın halen derdest olduğunu, yargılama sırasında ... Makine Yedek Parça Taş. Ür. San. ve Tic. A.Ş.'nin sicilden terkin edildiğinin öğrenildiğini, Mahkemece şirketin ihyası ile taraf teşkilinin sağlanması ve davaya devam edilebilmesi için taraflarına dava açmak üzere süre verildiğini ileri sürerek, İzmir 2. Asliye Ticaret Mahkemesi davasının görülüp sonuçlanması, infazı işlemleri ve muhtemel müteakip davalar ve yapılacak işlemler için şirketin ihyasına karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP
1.Davalı İzmir Ticaret Sicil Müdürlüğü cevap dilekçesinde; ihyası istenen şirketin 01.09.2020 tarihli genel kurul kararı ile tasfiyeye girdiğini, tasfiye memuru olarak.....'nun seçildiğini, şirketin 02.12.2022 tarihinde sicilden terkin edildiğini, tasfiyenin kanuna uygun olarak gerçekleştirilmesi ve sona erdirilmesinden tasfiye memurunun sorumlu olduğunu, bununla birlikte kurumlarının yasal hasım konumunda olduğundan davanın açılmasına sebebiyet vermediklerini, yargılama giderinden sorumlu olmamaları gerektiğini savunmuştur.

2.Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; davacı tarafın tasfiye sürecinden haberdar olduğunu, tasfiye kararı alma ve sonuçlandırma sürecinde aktif olarak bulunduklarını, tasfiye sürecine ilişkin tüm kararların oy birliği ile alındığını, davacıların itirazlarının olmadığını, bu nedenle davacıların huzurdaki davayı kötü niyetle ikame ettiğini ileri sürerek, davanın reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile İzmir Ticaret Sicil Müdürlüğünce gönderilen sicil kayıtlarına göre ihyası talep edilen Tasfiye Halinde ... Makine Yedek Parça Taşımacılık Üretim Sanayi ve Ticaret A.Ş.'nin Merkez 153644 sicilinde kayıtlı olduğu, 01.09.2020 tarihli genel kurul kararı ile tasfiyeye girdiği, tasfiye memuru olarak ...'nun atanmasına karar verildiği, 29.11.2022 tarihli genel kurul kararı ile tasfiyenin tamamlandığı ve 02.12.2022 tarihinde sicilden terkin edildiğinin anlaşıldığı, İzmir 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2022/1067 E. sayılı dosyasının uyaptan gönderilen örneğinin incelenmesinden; davacılar ... ve ... tarafından, davalı Tasfiye Halinde ... Makine Yedek Parça Taş. Üretim San. ve Tic. A.Ş. aleyhine açılan davanın bilgi alma hakkının kullanılması talebine ilişkin olarak 26.12.2022 tarihinde açıldığı, yapılan duruşmada davalı şirketin ihyası konusunda dava açmak üzere davacılar vekiline süre verildiği ve davanın derdest olduğunun saptandığı, ihyası istenen şirketin söz konusu davada temsil edilebilmesi bakımından şirketin ihyasının zorunlu olduğu, davacının ihya talebinde bulunmaya hukuki yararının olduğu ve ihya istemekte haklı olduğu, davacı tarafça muhtemel müteakip davalar ve yapılacak işlemler için de ihya talep edilmiş ise de, muhtemel müteakip davaların ne olduğu anlaşılamadığı gibi bu davaların henüz açılmadığı dikkate alınarak, henüz açılmayan ve içeriği açıklanmayan davalar yönünden davacıların hukuki yararının olup olmadığının değerlendirilemeyeceği, muhtemel olduğu belirtilen davalar yönünden ihyanın gerekip gerekmediğinin de değerlendirilemediği ve bu nedenle anılan konudaki talebinin reddinin gerektiği, davalı Ticaret Sicil Müdürlüğünün tasfiyenin gerçekleştirilmesinden sorumlu olmadığı, bu davada da yasal hasım konumunda olduğu dikkate alınarak aleyhine yargılama giderine hükmedilmediği, ihyası istenen şirketin 29.11.2022 tarihli genel kurulunda tasfiyenin tamamlanması nedeni ile şirket kaydının silinmesine sıfır bilançonun kabulüne oy birliği ile karar verildiği, söz konusu genel kurul toplantısına davacılar ... ve ...'in de vekaleten katıldıkları, kararın oy birliği ile alınması karşısında bu kişilerin de tasfiyenin tamamlandığı ve şirketin sicilden terkin edildiğine olumlu oy verdikleri, buna rağmen şirketin 02.12.2022 tarihinde sicilden terkin edilmesinden sonra 26.12.2022 tarihinde İzmir 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2022/1067 E. sayılı davasının açıldığı, bu durum karşısında tasfiyenin sonuçlandırılmasında tasfiye memurunun kusurlu kabul edilemeyeceği ve aleyhine yargılama giderine hükmedilmemesi gerektiği gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile İzmir Ticaret Sicil Müdürlüğü'nün Merkez 153644 sicilinde kayıtlı Tasfiye Halinde ... Makine Yedek Parça Taşımacılık Üretim Sanayi ve Tic. A.Ş.'nin İzmir 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2022/1067 E. sayılı davası ve bu davanın konusu ile sınırlı olmak üzere ihyasına, fazlaya ilişkin talebin reddine, ek tasfiye memuru olarak son tasfiye memuru ...'nun atanmasına, kendisine ücret takdirine yer olmadığına, şirketin ihyasına karar verildiği ve ek tasfiye memuru atandığının sicile tescil ve ilanına, ek tasfiye konusu işlemlerin ikmalinden sonra ek tasfiye memuru tarafından, başka bir karara gerek kalmaksızın şirketin sicilden terkin işlemlerinin yapılmasına davacı tarafça yapılan giderlerin üzerinde bırakılmasına karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili ve davalı ... istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
1.Davacılar vekili istinaf dilekçesinde özetle; tasfiye memurunun tasfiyenin sonuçlanmasında kusurlu kabul edilmesi gerektiğinin sabit olduğunu, mezkur şirketin bir aile şirketi olduğunu, müvekkillerinin murisi olan ... ..., diğer şirket ortakları olan... ... ve ... ...'nun kızkardeşi olup, 24.03.2021 tarihinde vefat ettiğini, müvekkillerinin ise miras yoluyla şirketin ortakları olduklarını, 01.09.2020 tarihinde tasfiye sürecine giren ve tasfiyesi ancak 29.11.2022 tarihli genel kurulda alınan karara istinaden tamamlanan 02.12.2022 tarihinde sicilden terkin edilen şirkette müvekkillerinin 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun (6102 sayılı Kanun) 437 nci maddesi uyarınca korunan bilgi alma ve inceleme haklarının kısıtlandığını ve bu doğrultudaki talepleri daimi surette sürüncemede bırakılmak suretiyle, bilgi ve belgelerin ve şirketin işleri hakkında tam bilgi sahibi olunmadan tasfiye edildiğini, gerek 29.11.2022 tarihli genel kuruldan önceki 15 günlük süre içerisinde olması ve gerekse de müvekkillerinin ortağı olduğu şirketin cevabi ihtarnamesindeki beyanı üzerine, müvekkillerinin temsilcileri ile şirketin mali müşaviri ... ile kurulan iletişim neticesinde 24.11.2022 günü saat 15:00'da mali müşavirin bürosunda şirket kayıt ve belgelerinin incelenmesi ve gerekli bilgilendirmenin yapılması hususunda mutabık kalındığını, her ne kadar kararlaştırılan gün ve saatte inceleme yapılması için mali müşvir ...'in bürosunda hazır bulunmuş iseler de; "İncelemenin, bilgilendirmenin ve görüşmenin yapılamayacağı" yönünde cevap verildiğini ve kanunla korunan inceleme ve bilgi alma haklarının kullanılmasının bir kez daha engellendiğini, kararlaştırılan gün ve saatte müvekkillerinin temsilcilerinin şirketin mali müşavirinin büro adresine gittiklerinde mali müşaviri büroda olmadığını ve kayıt ve belgelerin de incelemeye hazır tutulmadığını tespit ettiklerini, bunun üzerine 25.11.2022 tarihinde Karşıyaka .... Noterliği .269 yevmiye numaralı ihtarnamesi keşide edildiğini, inceleme yaptırılmaktan kaçınıldığı ve mali müşavirin bürosunda bulunmadığı, incelemenin engellendiği ve bu hususun tutanakla da sabit olduğu belirtilerek, belirtilen hususlarda inceleme yapılmasına izin verilmesi bir kez daha şirketten talep edildiğini, tasfiye memurunun azline yönelik derdest dava bulunmaktayken şirketin tasfiyesinin gerçekleştirildiğini, tüm bu nedenlerle tasfiye memurunun yargılama gideri ve vekalet ücretinden muaf tutulmasına dair hiçbir kanun hükmü bulunmadığından, tasfiyenin usulüne uygun şekilde tamamlanmaması, kendilerinin bilgi alma ve inceleme hakkının usulüne uygun şekilde kullandırılmaması, tasfiye memurunun azli talebi ile ikame edilen derdest dava bulunmakta iken tasfiye işlemlerinin tamamlanması nedeniyle hükmün yargılama giderinin davacı yan üzerine bırakması ve tasfiye memurunun vekalet ücretinden sorumlu tutulmaması şeklindeki kısmının hatalı olduğunu ileri sürerek kararın kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

2.Davalı ... vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacı yanın davaya konu Tasfiye Halinde ... Makine Yedek Parça Taş. Ür. San.ve Tic. A.Ş.'nin tasfiye sürecinden haberdar olduğunu, tasfiyenin bir an önce tamamlanması için ihtarname gönderdiklerini, tasfiye sürecinin bizzat veya vekilleri aracılığıyla katılım sağlayarak tasfiye karar alma ve sonuçlandırma sürecinde aktif olarak bulunduklarını, bu nedenle davacı yan huzurdaki davayı kötü niyetle ikame ettiklerini, şirketin tasfiye işlemlerine başlanılması kararı alınan 01.09.2020 tarihli olağanüstü genel kurulda dahi muris ... ...'in katılım sağladığını ve şirketin tasfiye kararının alındığını ve şirkette var olan ortak paylarının ortaklara ödenmesine karar verildiğini, hesaplanan tasfiye artığı miktarın davacılar adına vekillerinin hesabına ödendiğini, ayrıca ... ...'in 24.03.2021 tarihinde vefatından sonra 29.11.2022 tarihinde gerçekleştirilen şirket 2021 yılı ve 2022 tasfiye sonu olağan genel kurul toplantısına işbu davanın davacıları olan ... varisleri-vekilleri aracılığıyla katılım sağlandığını, davacıların, şirketin ihyasını istemiş olmalarına rağmen 29.11.2022 tarihli genel kurul toplantısından önce Karşıyaka .... Noterliğinden 18673 yevmiye no ile 13.09.2022 tarihli keşide ettikleri ihtarname ile "şirket hakkında tasfiye kararı alındığı halde neden tasfiyenin gerçekleşmediğinin bildirilmesi ile bir an önce tasfiyenin gerçekleştirilmesini" talep ettiklerini ileri sürerek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile İlk Derece Mahkemesinin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve yasaya aykırılık bulunmadığı, ihyası istenilen şirketin 29.11.2022 tarihinde tasfiye sonu olağan genel kurul toplantısının yapıldığı, davacıların da toplantıda şirketin tasfiyesinin tamamlanması ve ticaret sicil kaydının silinmesi yönünde olumlu oy kullandıkları, şirketin ticaret sicil kaydının silinmesi kararının oy birliğiyle alındığı, dolayısıyla davacıların ihya istemekte hukuki yararları bulunmakta ve ihya kararı verilebilirse de, davacılarında onay verdiği bir işlem nedeniyle davalı tasfiye memuru...'ya yargılama gideri ve vekalet ücreti yüklenmesinin hakkaniyet ilkesine de aykırı olacağı gerekçesiyle başvuruların ayrı ayrı esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde; istinaf dilekçesinde belirttiği hususları tekrar ederek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, dava dışı şirketin ek tasfiye işlemleri için ihyasını istemekte davacıların hukuki yararının olup olmadığına ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
1.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri

2. 6102 sayılı Kanun'un 547 nci maddesi

3. Değerlendirme
1.Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı ... vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,
Temyiz harcı peşin alındığından başkaca harç alınmasına mahal olmadığına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

22.05.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.