YARGITAY 11. HUKUK DAİRESİ

11. Hukuk Dairesi         2023/97 E.  ,  2024/3488 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 44. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2020/1306 Esas, 2022/1447 Karar
HÜKÜM : Esastan ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : Bakırköy 1. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2017/197 E., 2018/227 K.

Taraflar arasındaki tescilli tasarıma tecavüzün tespiti, meni ve tazminat istemli asıl dava ve tasarımın hükümsüzlüğüne ilişkin karşı davada yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince asıl davanın reddine, karşı davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davacı/karşı davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı/karşı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilline ait firmanın tasarımlarıyla plastik sektöründe renkli ve fonksiyonel çözümler sunan yenilikçi, plastik sektöründe uzmanlaşmış olduğunu, 2012/04826 sayı ile endüstriyel tasarımları tescil ettirdiğini, davalı firmanın haksız ve hukuka aykırı bir şekilde imal edip ve ettirip satış ve pazarlamasını yaptığını ileri sürerek taklit ve tecavüz mahsulü sürahi kapağına bu ürünleri üretmeye yarayan kalıplara, davalı firmanın yukarıda yer alan adresinde ve tespit edilecek diğer adreslerde el konulmasını ve toplatılması için ihtiyati tedbir kararı verilmesine, tasarıma yönelik tecavüzün tespiti menine, şimdilik 10.000,00 TL maddi tazminatın faizi ile birlikte davalıdan tahsili davacı tarafa ödenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesi ve karşı dava dilekçesinde; müvekkilinin 2007 yılında günümüze kadar faaliyet konularına giren alanlarda ve züccaciye ürünlerinde her türlü plastik ve kauçuktan ürün imalatları ve bu ürünlere dair makina ve esas sözleşmesinde yazılı bulunan diğer işleri yaptığını, davacının tasarım tesciline sahip olduğu ürünün tescil tarihinden çok daha önce üretildiğini ve kamuya sunduğunu, ayrıca harcıalem bir ürün olup hiçbir özelliği ile yasal mevzuatların aradığı endüstriyel tasarım kriterlerine haiz olmadığını, esas davanın hukuki yarar yokluğu sebebiyle reddine, karşı davanın kabulü ile davacının 2012/04846 numaralı tasarım tescilinin iptali ile sicilden terkinine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacı tarafa ait 2012/04826 sayılı tasarıma yönelik davalı karşı davacı tarafın sunmuş olduğu 2011 yılına ait ürün kataloğu ve ürünlerin ithaline ilişkin belgeler dikkate alındığında davaya konu tasarıma ilişkin ürünlerin tescil tarihinden önce ithal edildiği, satışa sunulduğu, Çin'den getirilen ürünlerin bilgilenmiş kullanıcı nezdinde ayırt edilemeyecek derecede benzerlerini daha önce var olduğu gerekçesiyle tasarımın yenilik vasfı taşımadığından hükümsüzlüğüne, kayıtlardan terkinine; asıl dava yönünden her ne kadar davacı taraf tasarım hakkına yönelik tecavüzün tespiti meni, haksız rekabet talebinde bulunmuş ise de davaya konu tasarımın hükümsüzlüğüne karar verilmiş olmakla hükümsüzlük kararı geçmişe etkili olup buna dayalı olarak bir hak elde edilmesi mümkün olmadığı gibi davaya konu ürünlerin tescilden daha önce ithal edilip piyasaya sunulduğu, tasarımı ilk defa piyasaya sunan davacı taraf olmadığı gerekçesiyle asıl davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı/karşı davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
Davacı/karşı davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; hükümsüzlüğe dayanak gösterilen ve 2011 yılına ait olduğu iddia edilen kataloğun hangi aya ilişkin olduğunun belirlenemediğini, müvekkiline ait 2012/04826 sayılı tasarımın başvuru tarihinin 12.07.2012 olup atıfet süresinin 12.07.2011 tarihinde başladığını, dolayısıyla katalog bu tarihten sonra kamuya sunulduysa tasarımın yeniliğini etkilemeyeceğini, kataloğun faturayla desteklemediğini, bu sebeple kataloğun sonradan oluşturulmuş olma ihtimalinin çok yüksek olduğunu, dosyaya sunulan konşimentonun fotokopi belge niteliğinde olup asıllarının sunulmadığını, konşimentoda yer alan W-J10 sayılı tasarımın benzer olmadığını ve dosyaya sunulan konişmentonun 2011 yılına ait olduğunun da kesin olmadığını, muhasip bilirkişinin yaptığı tazminat hesabının hatalı olduğunu ileri sürerek mahkeme kararının kaldırılarak yeniden yargılama yapılması ve asıl davanın kabulüne karşı davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalıya ait tasarımın yenilik unsurunu taşımadığı, sunulan konşimentoların ve faturaların sahte olduğuna dair davacı/karşı davalı tarafça her hangi bir delil sunulmadığı, aksini ispatlar belge bulunmadığı için bu yöndeki istinaf itirazının haklı bulunmadığı, ilk derece mahkemesi kararında esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davacı/karşı davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı/karşı davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davacı/karşı davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesindeki beyanlarını tekrar ederek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Asıl dava, tasarıma tecavüzün tespiti meni ve tazminat istemine, karşı dava, tasarım hükümsüzlüğü istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 554 sayılı Endüstriyel Tasarımların Korunması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin 43 üncü maddesi ve devamı hükümleri.

3. Değerlendirme
1.Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı/karşı davalı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

02.05.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.