YARGITAY 11. HUKUK DAİRESİ

11. Hukuk Dairesi         2023/91 E.  ,  2024/4716 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 44. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2020/1428 Esas, 2022/1551 Karar
HÜKÜM : Esastan ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : İstanbul 1.Fikrî ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2016/169 E., 2018/342 K.

Taraflar arasındaki tecavüzün meni, refi ve tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacılar vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacılar vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacılar vekili dava dilekçesinde; müvekkillerinin Bana Herşey Yakışır (Ne Giysem Yakışır) adlı programın format yaratıcı ve format sahibi olduğunu, davalıya ait televizyon kanalında yayınlanan ve 2 numaralı davalı tarafından yapımı gerçekleştirilen programın 21. bölümünden itibaren davacıların sahibi olduğu Bana Herşey Yakışır (Ne Giysem Yakışır) isimli televizyon programının taklit edildiğini ileri sürerek davacıların mali haklarına tecavüzünün tespiti ile tecavüzün men ve ref'ine, şimdilik 10.000 TL'nin, 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu'nun (5846 sayılı Kanun) 68 inci maddesine göre tespit edilecek rayiç bedelin üç katının davalılardan müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP
1.Davalı ... Radyo Tv A.Ş. (...) vekili cevap dilekçesinde özetle; tüm moda programlarında ve yarışma programlarında da doğal olarak bir konsept belirlenmesinin zorunlu olduğunu, zamana karşı yarış, bir konseptin verilmesi veya alışveriş faktörünün bir formata ait unsurlardan olmadığını, öteden beri var olan unsurlar olduğunu, programlar karşılaştırıldığında farklılıkların açıkça görüldüğünü savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

2.Davalı ... Ltd. Şti. vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının “Bana Her Şey Yakışır” yarışma formatındaki bütçe, zaman ve konsept unsurlarının müvekkili firma tarafından taklit edildiğinin iddia edilmesinin mesnetsiz olduğunu, söz konusu unsurların yarışma programlarının olmazsa olmazı ve anonim nitelikteki uygulamalardan olduğunu, bu unsurların moda alışveriş programları dışında da kullanılan unsurlar olduğunu, herkesin kullanımına açık ve kimsenin tekelinde olmadığını savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacı yana ait program formatının FSEK kapsamında eser olarak kabul edilemeyeceği, somut olayda genel unsurların kullanılması sebebiyle haksız rekabet hükümlerinin de uygulanamayacağı, her iki programın format düzeyinde birebir aynı olmadığı, ancak bir takım fikirler bakımından benzerliklerin ve ortak noktaların olduğu, bunların da genel ve anonim olduğunun her iki heyet bilirkişi raporunda da tespit edildiği, davacının fikri çaba ve emeğinin sonucu oluşmayan genel unsurların kimsenin tekelinde olamayacağı gerekçeleriyle davanın esastan reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
Davacılar vekili istinaf dilekçesinde özetle; Mahkeme tarafından hükme esas alınan bilirkişi raporları ile İstanbul 1. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin 2016/58 D. İş sayılı dosyasından alınan bilirkişi raporu arasındaki çelişkinin giderilmediğini, davacıların ''Bana Herşey Yakışır'' (Ne Giysem Yakışır) adlı programın format yaratıcısı ve format sahipleri olduğunu, format sahipliklerini noterde beyan ve tescil ettirdiklerini, her ne kadar bilirkişiler The Look For Less adlı programın davacıların tescilli formatından önce yayınlanmaya başladığını iddia etse ve tescilli formatın anonim nitelikte olduğunu belirtse de, özgün ve tescilli formatı olan Bana Her Şey Yakışır adlı yarışma programının çekimlerinin daha önce başladığını, formatın özgün olup yurt dışında yaklaşık 40 ülkeye satıldığını, formatta öne çıkarılan uygulamaların dünyada ve Türkiye'de bir ilk olma özelliğine sahip olduğunu, söz konusu formatın birçok ülkeye pazarlama başarısını göstermiş bir format olduğunu, bu formatın ve davacıların fikir haklarının korunmasının çok önemli olduğunu, formatın sinema eserlerinin altında eser olarak kabul edildiğini, davacıya ait olan formatın eser olarak kabul edilmediği yönünde görüş bildiren bilirkişi raporunun hükme esas alındığını, bunun hatalı bir uygulama olduğunu beyan ederek, Mahkemece verilen kararın kaldırılmasını ve davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacılar tarafından metin haline getirilerek oluşturulmuş yazılı bir format belgesinin bulunmadığı, her iki programın ortak noktalarının genel ve anonim unsurlar olduğunun her iki heyet tarafından da tespit edildiği, programın hususiyet taşımadığı, dolayısıyla davacının televizyon program formatına dayalı olarak eser sahipliği iddiasıyla talepte bulunamayacağı, ancak eser niteliğinde olmasa bile yasal koşulların mevcudiyeti halinde, televizyon program formatlarının haksız rekabet hükümlerine göre korunabileceği, bu noktada özgün olmayan ve yayıncılık sektöründe, benzer programlarda başkaları tarafından da kullanılan anonim unsurların değerlendirme dışı bırakılacağı, somut olay bağlamında, Gardırop Savaşları adlı programın, 21. bölümden itibaren davalı yanın programı ile format düzeyinde birebir aynı olmadığı, program taslağının özgün olmadığı, herkesçe bilinen, kullanılan unsurlar taşıdığı, formatlarındaki belirleyici unsurların birbirinden farklı olduğu, ana unsurlarının daha önce yurtdışında kullanılmakta olan birçok formatta birebir kullanıldığı, bu unsurların davacı tekeline verilemeyeceği, dolayısıyla davacı program formatının haksız rekabet hükümleri çerçevesinde yasal şartları oluşmadığından korunamayacağı, kararın usul ve yasaya uygun olduğu gerekçesiyle davacılar vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davacılar vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesindeki beyanlarını tekrar ederek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Dava, 5846 sayılı Kanun'un 68 inci maddesi kapsamında eser sahipliği iddiasından kaynaklanan tazminat istemine ilişkin olup, uyuşmazlık, davacıya ait ''Bana Herşey Yakışır (Ne Giysem Yakışır)'' adlı TV programına ait formatın eser niteliğinde olup olmadığı, davalılardan biri tarafından yayınlanan ve diğeri tarafından yapımı gerçekleştirilen ''Gardırop Savaşları'' isimli programda davacıya ait olduğu iddia edilen program formatının taklit edilip edilmediği noktasında toplanmaktadır.

2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 5846 sayılı Kanun'un 2 nci ve 68 inci maddesi.

3. Değerlendirme
1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacılar vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

05.06.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.