YARGITAY 11. HUKUK DAİRESİ

11. Hukuk Dairesi         2023/897 E.  ,  2024/4428 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2021/702 Esas, 2023/6 Karar
HÜKÜM : Esastan ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : İzmir 1. Asliye Ticaret Mahkemesi
SAYISI : 2018/1467 E., 2021/105 K.

Taraflar arasındaki yöneticinin azli davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip, gereği düşünüldü.

I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının ... Elektronik Nakış Makinaları ve Nakliyat Baskı Tekstil Konfeksiyon Sanayi Ticaret ve Limited Şirketi ' nin münferiden yetkili müdürlerinden olup ortaklık hisse oranının %40 olduğunu, münferiden yetkili diğer müdürün davacının kardeşi olan davalı ... olup şirketteki hisse oranının %60 olduğunu, davalının babası ile birlikte gelecekteki ticari faaliyetlerine zemin oluşturacak şekilde ... Ltd. Şti. de dahil olmak üzere mevcut aile şirketlerinin içini boşaltma faaliyetinde bulunarak şirketlere zarar vermeye başladığını, davalının müdürlük görevinin sağladığı yetkileri kötüye kullandığını özen ve bağlılık yükümünü ağır şekilde ihlal edecek eylemlerde bulunduğunu, şahsi menfaatlerini şirket menfaatlerinin önünde tuttuğunu, davalının 23.05.2018 tarihinde aynı adreste ... Tekstil Gıda San ve Tic. A.Ş. ünvanlı yeni bir şirket kurduğunu, şirketin kurucularının davalı ile babası... olduğunu, davalının yeni şirkette %90 oranında hisse sahibi olduğunu ve bu şirketin de müdürü olduğunu, davalının yetkilisi ve ortağı olduğu bu şirketin faaliyet konusunun ... Ltd. Şti ile aynı olduğunu, davalının bu şekilde rekabet etmeme yükümlülüğüne aykırı hareket ettiğini, özen ve bağlılık yükümünü açık şekilde ihlal ettiğinin ortada olduğunu, ... Ltd Şti' nin diğer aile şirketlerinden tahsil edilmeyen yüklü miktarda alacakları bulunduğunu ancak bu alacaklar hakkında takip yapılmadığını, davacı tarafından başlatılan takiplerin davalı tarafından borçlu şirketin yetkilisi sıfatıyla yapılan itirazlar sonucunda durdurulduğunu, davacının şirketin yönetimi, işleyişi ve özellikle diğer aile şirketlerindeki alacakların ne şekilde elde edildiğine dair bilgi ve belge edinemediğini, ihtarnamelerin sonuçsuz kaldığını, davacının şirket binasına girişinin engellendiğini, müvekkilinin şirketin yönetiminde söz sahibi olamadığını, davalı tarafın yönetim hakkını ve temsil yetkilerini kötüye kullandığını ileri sürerek 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun (6102 sayılı Kanun) 626 ve 630 uncu maddeleri uyarınca davalı tarafın temsil yetkisinin kaldırılması ile şirket müdürlüğünden azline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde; davada şirketin hasım gösterilmesi gerektiğini, şirketin 2014 yılından bu yana gayri faal olduğunu, 2014 yılına kadar bir Japon firmasının Türkiye nakış makina satış temsilciliğini yapmakta iken bu faaliyetin sona ermesi ile birlikte hiçbir ticari işlemde bulunmadığını, rekabet yasağına aykırı olarak kurulduğu iddia edilen şirketin faaliyeti ile ... Ltd Şti. nin faaliyeti arasında hiç bir benzerlik bulunmadığını, ... Ltd Şti. nin üretim şirketi olmayıp makina satışı ile ilgilendiğini, oysa yeni kurulan şirketin üretim şirketi olduğunu, iki şirketin ticaret sicilde faaliyet konularının aynı görünmesinin rekabet yasağına aykırılık olarak kabul edilemeyeceğini, rekabet yasağına aykırılığın ancak aktif ticaret konularında somut olaylarla gündeme geleceğini, dolayısıyla aktif ticari faaliyeti olmayan bir şirket ile rekabet etmek fiilen mümkün olmadığından bu hususu müdürlükten azil gerekçesi yapmanın mümkün olmadığını, 2014 yılında yapılan genel kurul öncesinde davacının yönetimde yer aldığını, tüm bilgi ve işlemlerden haberdar olduğunu, son yapılan genel kurulda 5 yıllığına davacı ve davalının münferit imza yetkili müdür olarak seçildiğini, davanın kötü niyetle yalnızca davacının aile şirketlerindeki hisselerinin zorla satın alınmasını temin etmek için açıldığını, davalının azli halinde davacının imzaya yetkili tek müdür olarak kalacağını, böyle bir durumunda hakkaniyete aykırı olacağını, hiç bir sebep yokken %60 hissedar olduğu ve davacı ile birlikte müdür oldukları şirkette sadece davacının müdür olarak kalmasının kabul edilemeyeceğini savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacı ve davalının dava dışı şirketin ortakları olup her ikisinin de münferiden şirketi temsil ve ilzama yetkili oldukları, davalı ... 'nun aynı zamanda ... Tekstil Gıda AŞ.'nin de kurucu ortaklarından ve yetkililerinden biri olup söz konusu şirketin 23.05.2018 tarihinde ticaret siciline tescil edildiği, ... .. Ltd Şti ile ... Tekstil AŞ.'nin faaliyet konularında benzerlikler bulunduğu, ... Ltd Şti. gayri faal olarak görünse de şirketin ticaret sicil kayıtlarının silinmediği, vergi mükellefiyetinin devam ettiği, şirketin resmi olarak faaliyetine devam ettiği, davalı ...'nun ... Ltd Şti. nin müdürlerinden olup bu şirketten ve ortaklar kurulundan herhangi bir izin almadan dava dışı Kulsan Şirketinin de yönetiminde bulunduğu, söz konusu durumun 6102 sayılı Kanun'un 626 ncı maddesinde belirtilen müdürlerin şirketle rekabet oluşturan bir faaliyette bulunamayacağı hükmüne, özen ve bağlılık yükümlülüğüne aykırı olduğu, 6102 sayılı Kanun'un 630 uncu maddesindeki müdürün haklı sebeple azli koşullarının oluştuğu gerekçesiyle davanın kabulü ile davalı ... 'nun ... Elektronik Nakış Makinaları ve Nakış Baskı Tekstil Konfeksiyon Sanayi Ticaret Limited Şirketindeki müdürlüğünden azline ve temsil yetkisinin kaldırılmasına karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davada şirket hasım gösterilmediğinden öncelikle davanın bu yönden reddi gerektiğini, 6102 sayılı Kanun'un 626 ncı maddesinin rekabet oluşturacak faaliyette bulunulmasını yasaklayan bir hüküm olup, maddenin lafzi yorumundan rekabette bulunmanın aktif bir faaliyet olduğu, sadece benzer faaliyet konuları olan bir şirkette ortak veya müdür olmak gibi pasif bir durumun rekabet yasağı maddesini ihlal kabul edilemeyeceğini, mahkemece alınan 26.02.2020 tarihli bilirkişi raporunun yerinde olduğunu, ancak mahkemece bu raporun karar vermeye yeterli olmadığı hususuna itiraz ettiklerini, davalının müdür olarak görev yaptığı şirketin 2014 yılından bu yana aktif ticaret faaliyetinin bulunmadığını, ... Elektronik Nakış Makinaları ve Nakliyat Baskı Tekstil Konfeksiyon Sanayi Ticaret ve Limited Şirketi ile rekabet yasağına aykırı kurulduğu iddia edilen şirketin faaliyetleri arasında benzerlik bulunmadığını, ... Limited Şirketi'nin üretim şirketi olmayıp, makine satışıyla ilgilendiğini, oysa yeni kurulan şirketin üretim şirketi olup ticaret sicil faaliyet konularının benzer görülmesinin rekabet yasağına aykırılık olarak kabul edilemeyeceğini, aktif ticari faaliyet olmayan bir şirketle rekabet etmenin fiilen mümkün olmadığından azil gerekçesi yapılamayacağını belirterek kararın kaldırılmasını istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile ... Ltd. Şti. ve ... Tekstil Gıda A.Ş.'nin faaliyet konularında benzerlikler olduğu, her iki şirketin müdürlerinden birinin de ... olduğu dikkate alındığında bu durumun rekabet yasağı kapsamında değerlendirilmesinde bir isabetsizlik görülmediği, ... Ltd.Şti.'nin, ... Nakış A.Ş.'den olan alacağına karşılık olarak 926.000,00 TL'lik, İskul A.Ş.'den olan alacağına karşılık olarak da 1.011.000,00 TL'lik iki senedin, şirketlerin kurucusu olan İsmail Kuloğlu tarafından borçlu sıfatıyla imzalanarak ... Ltd.Şti.'ye cirolandığı, başka bir deyişle ... Ltd.Şti.'nin her iki grup şirketinden olan alacağı için ortak davalının değil, İsmail Kuloğlu'nun borçlu gözüktüğü, ... Ltd.Şti.'nin ilgili hesaplardaki işlemlerinin önemli kısmının 2017 yılı ve öncesine ait olduğu göz önünde bulundurulduğunda, o dönem şirket yetkililerinin bilgisi dahilinde olduğu, ... Ltd.Şti.'nin 2016-2018 yıllarına ilişkin defter ve kayıtlarından şirketin üretim, alım, satım gibi faaliyetlerde bulunmadığı, son 3 yıllık envanter kayıtlarında önemli bir değişiklik olmadığı ancak şirketin ticaret sicil kaydının silinmediği, vergi mükellefiyetinin devam ettiği, şirketin resmi olarak faaliyetine devam ettiği, ağırlıklı olarak Kuloğlu ailesine ait şirketlerin ortak ve grup şirketlerine yönelik açılmış çok sayıda dava dikkate alındığında ortaklar arasındaki güven ilişkisinin sona ermiş olduğu gerekçesiyle davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü itirazları tekrarla kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Dava, ... Elektronik Nakış Makinaları ve Nakliyat Baskı Tekstil Konfeksiyon Sanayi Ticaret ve Limited Şirketi'nde davalının temsil yetkisinin kaldırılması ve şirket müdürlüğünden azli istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2. 6102 sayılı Kanun'un 613, 626, 630 uncu maddeleri.

3. Değerlendirme
1.Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

29.05.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.