YARGITAY 11. HUKUK DAİRESİ

11. Hukuk Dairesi         2023/893 E.  ,  2024/4928 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ :İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi
SAYISI :2021/224 Esas, 2022/2014 Karar
HÜKÜM :Ret
İLK DERECE MAHKEMESİ :İstanbul 1. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi
SAYISI :2017/256 E., 2020/66 K.
BİRLEŞEN DAVA :İstanbul 2. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi 2016/99 E.

Taraflar arasındaki asıl tecavüzün ref'i ve maddi tazminat ve birleşen haksız rekabetin tespiti, tecavüzün ref'i, men'i ve maddi tazminat davalarından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince asıl ve birleşen davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın asıl ve birleşen davada davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı asıl ve birleşen davada davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
1.Davacı vekili asıl dosya dava dilekçesinde; davalı ... Televizyon Reklamcılık ve Filmcilik A.Ş.'ye ait "Show TV" logolu yayın kuruluşu ve yapımcılığını davalı ... Medya Yayın Yapım Oto Kiralama ve Koz. San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin üstlendiği ve Seda Sayan'ın sunduğu "Evleneceksen Gel" programı ile müvekkiline ait evlendirme-izdivaç formatını izinsiz olarak kullandığını, eser sahiplerinin mali haklarını ihlal ettiğini ve mali hakların takibi ve telif ücretlerinin tahsili hususunda hak kaybına uğramalarına sebebiyet verdiklerini, haksız kazanç elde ettiklerini ileri sürerek 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu'nun (5846 sayılı Kanun) 66 ncı maddesi uyarınca davalıların tecavüzünün ref'ini, eserin (formatın) radyo ve televizyon istasyonlarında ve internet sitelerinde yayınlanmasının tedbiren durdurulmasını, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 5846 sayılı Kanun'un 68 inci maddesi kapsamında hesaplanacak tutarın 3 katı tutarında olmak üzere belirsiz alacak davası olarak şimdilik 5.000,00 TL mali hak bedelinin haksız fiilin gerçekleştiği tarihten itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir. Davacı vekili 11.06.2015 tarihli ıslah dilekçesiyle, davalıların formatı ve mali hakları müvekkili şirkete ait olan ve ... TV'de yayınlanan "...'la adlı evlendirme programını ve formatını aynen izinsiz şekilde kullanarak yapım ve yayınını gerçekleştirdiklerinden, Show TV'de yayınlanan "Evleneceksen Gel" isimli programın, müvekkili şirketin telafisi imkansız zararlara maruz kalmaması bakımından, davalı kanalda, TV ve internet sitelerinde, video paylaşım sitelerinde yayınlanmasının tedbiren durdurulmasını, tecavüzün ref'i, müdahalenin men'i ile müvekkilinin zararlarının avans faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini talep etmiştir.

2.Davacı vekili birleşen 2016/99 E. sayılı dosya dava dilekçesinde; davalıların, mali hakları müvekkili şirkete ait izdivaç televizyon formatı programını taklit etmek suretiyle sebep olduğu haksız rekabetin tespiti, men’i ve davalılar aleyhinde tazminata hükmedilmesi ile tüm zararlarının avans faizi ile birlikte davalılardan müşterek ve müteselsilen tahsiline, müvekkilli şirketin emek ve ürününden haksız şekilde faydalanarak ve iltibas teşkil eden davranışlarda bulunarak müvekkili şirketin en son yapımcılığını üstlendiği ve ... TV’de yayınlanan “...’la” adlı evlendirme programını ve mali hakları müvekkili şirkete ait formatı aynen izinsiz şekilde ve birebir kullanarak yapım ve yayınını gerçekleştirdiği “Evleneceksen Gel” isimli programın, müvekkili şirketin telafisi imkansız zararlara maruz kalmaması bakımından TV ve internet sitelerinde, video paylaşım sitelerinde yayınlanmasının tedbiren durdurulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP
1.Asıl davalı ... Televizyon Reklamcılık ve Filmcilik A.Ş. vekili cevap dilekçesinde; davacının işbu davada aktif husumet ehliyetinin bulunmadığını, formatlar arasında benzerliğin de bulunmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

2.Asıl davalı ... Medya Yayın Yapım Oto Kiralama ve Koz. San. ve Tic. Ltd. Şti. vekili cevap dilekçesinde; fikri bir ürün olmayan televizyon program formatlarının eser kapsamında olmadığını, davacının formatının da eser niteliği taşımadığını, davacının program formatıyla müvekkilinin program formatının birbirinden tamamen farklı olduğunu, davacının haklarını ihlal etmediğini savunarak haksız ve hukuka aykırı davanın reddini istemiştir.

3.Davalı ... Televizyon Reklamcılık ve Filmcilik A.Ş. vekili birleşen 2016/99 E. sayılı dosya cevap dilekçesinde; davanın reddini istemiştir.

4.Davalı ... Medya Yayın Yapım Oto Kiralama ve Koz. San. ve Tic. Ltd. Şti. vekili birleşen 2016/99 E. sayılı dosya cevap dilekçesinde; davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile toplanan deliller ve aldırılan bilirkişi raporlarına göre davaya konu programın 5846 sayılı Kanun kapsamında korunmasının mümkün olmadığı bu nedenle de herhangi bir mali veya manevi hak ihlalinin bulunmadığı ve davalı eyleminin haksız rekabet de oluşturmadığı gerekçesiyle asıl ve birleşen davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin kararına karşı süresi içinde asıl ve birleşen davanın davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
Asıl ve birleşen davada davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; bilirkişi raporları arasında açık çelişki bulunduğunu, bu çelişkinin giderilmediğini, üçüncü bilirkişi raporundaki müvekkili lehine olan değerlendirmelerin gerekçesiz bir şekilde mahkeme tarafından kabul edilmediğini ve hükme dayanak alınmadığını, üçüncü raporda söz konusu olay bakımından haksız rekabetin bulunduğu ve 5846 sayılı Kanun'un 83 üncü ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun (6102 sayılı Kanun) 54 üncü ve 55 inci maddeleri gereğince haksız rekabet hükümlerine göre müvekkilinin haklarının korunacağının vurgulandığını, bunun üzerine Mahkemeden tazminat hesabı yapılmasını istediklerini ancak Mahkemenin 24.09.2019 tarihli duruşmada bu taleplerini reddettiğini, asıl ve birleşen davalarda sadece 5846 sayılı Kanun'a ve esere dayalı tazminat taleplerinin olmadığını, ayrıca haksız rekabet hükümlerine göre de tazminat taleplerinde bulunduğunu, Mahkemenin evlilik programlarına ilişkin kişisel düşüncelerini baz alarak karar verdiğini, müvekkilinin adil yargılanma hakkının zedelendiğini, dosyaya sunulan uzman görüşleri ile bilirkişi raporları arasında çelişki bulunduğunu, bu çelişkiler giderilmeden ve hukuki mütalaalar değerlendirilmeden karar verilmesinin hatalı olduğunu, dava konusu formatın hususiyet taşıdığını, programın 2008 yılından beri çekilmekte olduğunu ve kendisinden önceki evlilik programlarından açıkça ayrılmakta olduğunu, Mahkemenin özgünlük olmadığı gerekçesiyle haksız rekabet koşullarının gerçekleşmediği yönündeki değerlendirmesinin de hatalı olduğunu, bu durumun dosyadaki somut delillere aykırılık arz ettiğini belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılarak asıl ve birleşen davaların kabulüne karar verilmesini istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile Mahkemece aldırılan üç bilirkişi raporunun da davacı formatının eser olmadığı yönünde benzer görüşler belirtmiş olduğu, davacı formatının hususiyet arz etmediği, gerek ulusal gerekse dünyanın başka yerlerindeki TV kanallarında benzer programların daha önce de yayınlanmış olduğu, davacının farklılık kattığına ilişkin hususların söz konusu programa hususiyet kazandırmadığı, söz konusu program formatının gerek ülke içinde gerekse dünyanın değişik yerlerindeki TV kanallarında benzerlerinin daha önce yayınlanmış olduğu, ayrıca program formatının esasında çöpçatanlık fikri temeline dayandığı, dolayısıyla söz konusu programın benzerinin yapılmış olmasının haksız rekabete neden olmayacağı gerekçesiyle asıl ve birleşen davada davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde asıl ve birleşen davada davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Asıl ve birleşen davada davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesindeki sebepleri tekrar ederek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, asıl davada davacıya ait program formatının davalılar tarafından izinsiz kullanılıp yayınlandığı iddiası ile tecavüzün ref'i, yayınlanmasının durdurulması ile 5846 sayılı Kanun'un 68 inci maddesi uyarınca tazminat, birleşen davada ise haksız rekabetin tespiti, maddi tazminat, tecavüzün ref'i ve men'i istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 6102 sayılı Kanun'un 55 inci ve 61 inci maddesi, 5846 sayılı Kanun'un 66 ncı ve 68 inci maddeleri.

3. Değerlendirme
1.Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup asıl ve birleşen davada davacı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

11.06.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.