YARGITAY 11. HUKUK DAİRESİ

11. Hukuk Dairesi         2023/883 E.  ,  2024/4639 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ :İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi
SAYISI :2020/1871 Esas, 2022/1863 Karar
HÜKÜM :Esastan ret
İLK DERECE MAHKEMESİ :Bakırköy 1. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi
SAYISI :2019/185 E., 2020/137 K.

Taraflar arasındaki endüstriyel tasarıma tecavüzün tespiti, önlenmesi ve men'i davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; Lumberjack markasının 1940'lı yıllarda İtalya'da Andonini ailesi tarafından kurulduğunu, 2012 yılında müvekkili tarafından bu İtalyan firmasının satın alındığını, müvekkili ayakkabılarının taklidinin yapıldığı yönündeki şikayetler üzerine davalıya ait ayakkabılardan numuneler alındığını, Yeditepe Üniversitesi Mimarlık Fakültesi Endüstri Ürünleri Tasarımı Bölümü Öğretim Üyesi Dr. ....tarafından tanzim edilen raporda davalı tarafından piyasaya sürülmüş bulunan ayakkabı tasarımlarının bilgilenmiş kullanıcılar üzerinde yarattıkları izlenim bakımından ayırt edilemez düzeyde benzerlik arz ettiği tespit edildiğinden, davalının 2018/06213-3 başvuru numaralı tasarım tesciline itirazda bulunduklarını ve 2019/T-119 numaralı YİDK kararı ile tasarımların genel izlenim itibariyle benzer görüldüğünü ileri sürerek endüstriyel tasarıma tecavüzün tespitine, davalı tarafın müvekkili tasarımlarını taklit ederek oluşturduğu ürünlerin ve ürün katalogların toplatılmasına, yazılı, basılı ve görsel her türlü reklam faaliyetlerinin durdurulmasına, taklit olduğu açık ürünlerin kataloglardan çıkarılmasına, ürünün üretim faaliyetlerine son verilmesine, satışının yasaklanmasına karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde; işbu davanın zorunlu arabuluculuk yoluna başvurulmaması nedeniyle usulden reddine karar verilmesi gerektiğini, dava konusu tasarımların taraflarınca üretilip satışının yaptırıldığı şeklindeki davacı iddiasının somut ve güçlü delillerle kanıtlanmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile toplanan deliller ve aldırılan bilirkişi raporuyla davacı tarafa ait 2017/08794-15 numaralı tasarım tescili ile dava dosyasına sunulan davalı tarafa ait ürün arasında kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde belirgin farklılıklar bulunmadığı, bu sebeple benzer olarak algılandıkları, 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu'nun (6769 sayılı Kanun) 81 inci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi uyarınca davalı kullanımının davacıya ait 2017/08794 tescil numaralı 15 nolu tescilli tasarıma tecavüz olarak değerlendirilebileceğinin tespit edildiği gerekçesiyle davanın kabulüne, davalının davacıya ait 2017/08794-15 numaralı tasarıma tecavüzünün tespiti ile bu tecavüzün menine, bu kapsamda tecavüz teşkil eden davalıya ait ürünlerin, bu ürünlerin bulunduğu katalogların toplatılmasına, bu ürünlerin her türlü mecrada reklamının durdurulmasına, tecavüz teşkil eden ürünlerin üretiminin ve satışının menine, hüküm özetinin ilanına karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davanın öncelikle arabuluculuk dava şartı yönünden reddine karar verilmesi gerektiğini, bilirkişi raporunun somut olayı aydınlatmaya elverişli olmadığı gibi kanuna ve Yargıtay içtihatlarına aykırı olduğunu, raporda kanun adına yer verilmiş ise de incelemenin kanun hükmünde kararnameye göre yapıldığını, 554 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin (554 sayılı KHK) 48 inci maddesinde "tasarımın aynını veya belirgin şekilde benzerini yapmak" kriteri mevcutken 6769 sayılı Kanun'un 81 inci maddesinde "aynısını veya genel izlenim itibarı ile ayırt edilemeyecek kadar benzeri" kriterinin getirildiğini, 6769 sayılı Kanun'da yer alan kavramın marka hukukundaki bütünsellik ilkesi çerçevesinde kanun hükmünde kararname ile belirlenenden çok daha detaylı ve dar bir değerlendirmeyi ifade ettiğini, raporda ishkeme tarafından yorumlanarak yorum yoluyla tamamlanamayacağını, özel ve teknik bilgi gerektiğini belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava, tasarıma tecavüzün tespiti, meni istemine ilişkin olduğundan arabuluculuğa tabi olmadığı, davalıya ait ürünün davacının 2017/08794-15 numaralı tasarım ile karşılaştırmasının yapılmasının yerinde olup rapordaki teknik incelemede, farkların küçük ayrıntıda olduğu, ilgili tasarımın davacının dava konusu tasarımı ile benzer olduğu ve ayırt edicilikten yoksun olduğu gerekçesi ile tescile itirazın kabul edildiği, dosyadaki görseller de dikkate alındığında bilirkişi raporundaki teknik karşılaştırmanın yeterli, denetime elverişli nitelikte olduğu anlaşılmakla Mahkemece raporun hükme esas alınarak davanın kabulüne karar verilmesi yerinde olduğu, davalının, dava dışı ... Ayakkabı Ltd. Şti.'nin 2018/05526 numaralı tasarımına dayalı olarak satış yapıldığını bu hususta ... Ayakkabı Ltd. Şti.'nin muvafakatinin olduğuna ilişkin belgeyi sunduklarını belirtmiş ise de ilgili tasarımın davacının tasarımından sonraki tarihli (20.09.2018 tarihli) olup 6769 sayılı Kanun'un 155 inci maddesi gereğince sonraki tescilden kaynaklanan haklar savunma argümanı olarak ileri sürülemeyeceği gibi, davacının tasarımı yönünden de açılan bir hükümsüzlük davası olmadığı dikkate alındığında Mahkemece davacı tasarımının yenilik unsuruna haiz olup olmadığının değerlendirilmesinin yapılmamasının da yerinde olduğu gerekçesiyle davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesindeki sebepleri tekrar ederek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, endüstriyel tasarıma tecavüzün tespiti, önlenmesi ve men'i istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 370 ve 371 inci maddeleri, 6769 sayılı Kanun'un 81 inci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi.

3. Değerlendirme
1.Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

04.06.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.