YARGITAY 11. HUKUK DAİRESİ

11. Hukuk Dairesi         2023/873 E.  ,  2024/4927 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ :İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi
SAYISI :2022/754 Esas, 2022/2038 Karar
HÜKÜM :Ret
İLK DERECE MAHKEMESİ :İstanbul 8. Asliye Ticaret Mahkemesi
SAYISI :2021/715 E., 2022/37 K.
BİRLEŞEN DAVA :İstanbul 2. Asliye Ticaret Mahkemesi 2015/925 E.

Taraflar arasındaki asıl ve birleşen menfi tespit davalarından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince asıl ve birleşen davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın asıl ve birleşen davalarda davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı asıl ve birleşen davalarda davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
1.Davacı vekili asıl dosya dava dilekçesinde; davacı şirketin davalı ... şirketinden kullandığı krediye binaen müşteri evraklarına ilaveten 20.06.2008 tanzim, 16.09.2009 vade tarihli, 500.000,00 TL bedelli, borçlusu davacı şirket yöneticileri ..., ...ve ..., alacaklısı davacı şirket olan senedi ciro ederek davalı şirkete verdiğini, davalı şirket tarafından 500.000,00 TL bedelin vadesinde ödenmediğinden bahisle senedin protesto ettirildiğini, ancak davacının davalı şirkete bu kadar borcu olmadığını, söz konusu senedin teminat senedi olduğunu, davalı şirket tarafından İstanbul 9. İcra Müdürlüğünün 2009/30699 E. sayılı dosyası ile fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 6.718,16 TL üzerinden icra takibi başlattığını, davalı şirketin, takip konusu senetten kaynaklanan bakiye 493.281,24 TL üzerinden halen takibe geçme ihtimali mevcut olduğu gibi bu miktar üzerinden davacının halen haciz tehdidi altında bulunduğunu ileri sürerek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla davacının dava konusu senetten dolayı 493.281,24 TL borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

2.Davacı vekili birleşen 2015/925 E. sayılı dosya dava dilekçesinde; müvekkili ...'nın hissedarı ve yöneticisi olduğu ... Yay ve Mobilya Ticaret Sanayi A.Ş.'nin, davalı şirketten kredi kullandığını, karşılığında müşteri evraklarına ilaveten 500.000,00 TL bedelli ve borçlusu ... Yay ve Mobilya Ticaret Sanayi A.Ş. olan senedin verildiğini, davalı şirketin senedi protesto ettirdiğini ancak borcun bu kadar kalmadığını, şahısların borçla ilgisi olmadığını, İstanbul 9. İcra Müdürlüğü'nün 2009/30699 E. sayılı dosyasıyla takip başlatıldığını, davacının davalı şirkete 493.281,24 TL borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP
1.Asıl davalı vekili cevap dilekçesinde; davacının kullandığı toplam kredinin 6.718,76 TL'lik kısmını ödemediğini, davacı ile davalı arasında anapara borcunun ne kadar olduğu konusunda bir ihtilaf olmadığını, davalının 6.718,76 TL üzerinden davacı aleyhine icra takibi başlattığını savunarak davanın reddini istemiştir.

2.Davalı vekili birleşen 2015/925 E. sayılı dosya cevap dilekçesinde; davacının kullandığı toplam kredinin 6.718,76 TL'lik kısmını ödemediğini, davacı ile davalı arasında anapara borcunun ne kadar olduğu konusunda bir ihtilaf olmadığını, davalının 6.718,76 TL üzerinden davacı aleyhine icra takibi başlattığını savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile İstanbul 9. İcra Müdürlüğünün 2009/30699 E. sayılı dosyasının incelemesinde, davalı ... tarafından asıl ve birleşen davacı (ve dava dışı diğer borçlular) aleyhine 6.718,16 TL asıl alacak üzerinden icra takibi başlatıldığı, alacağın dayanağı olarak 20.06.2008 tanzim, 16.09.2009 vade tarihli ve 500.000,00 TL bedelli bononun gösterildiği, davalının takipten önce davacı tarafa göndermiş olduğu ihtarnamede 500.000,00 TL'lik bononun ödenmesinin talep edildiği, takip talebinde de "fazlaya ilişkin hakların saklı tutulduğu" hususunun açıkça belirtilmesi karşısında davaların açıldığı tarih itibariyle davacıların bononun takibe konulmayan 493.281,24 TL'lik kısmı yönünden icra takibinden önce menfi tespit davası açmakta hukuki yararlarının bulunduğu, gerek taraf beyanları gerekse 31.05.2016 tarihli bilirkişi raporu ile davacıların takibe konu bononun takibe konulmayan kısmı yönünden davalı tarafa herhangi bir borcu bulunmadığının anlaşıldığı gerekçesiyle asıl ve birleşen davaların kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin kararına karşı süresi içinde asıl ve birleşen davaların davalısı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
Asıl ve birleşen davalarda davalı vekili istinaf dilekçesinde; müvekkilinin talep konusu dahi etmediği bir alacak yönünden menfi tespit kararı verilerek müvekkili aleyhine vekalet ücreti ve yargılama giderlerine hükmedilmesinin usule aykırı olduğunu, davacı tarafın menfi tespit iddiası kabul edilse dahi işbu davanın açılmasına müvekkilinin sebebiyet vermediğinin dikkate alınarak müvekkili aleyhine vekalet ücreti ve yargılama giderlerine hükmedilmemesi gerektiğini, müvekkilinin her iki davadan ayrı ayrı yargılama giderleriyle sorumlu tutulmasının da usul ve yasaya aykırı olduğunu, davaya cevap dilekçelerinde davacı tarafın 493.281,24 TL'lik kısım yönünden borçlu olmadığı taraflarınca kabul edildiğinden itirazlarının kabul edilmemesi halinde dahi dava tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 6 ncı maddesi gereğince müvekkili aleyhine vekalet ücretinin yarısına hükmedilmesi gerekirken tamamına hükmedilmesinin de hatalı olduğunu belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılarak asıl ve birleşen davaların reddine karar verilmesini istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile İlk Derece Mahkemesi kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu gerekçesiyle davalı vekilinin asıl ve birleşen davalar yönünden yaptığı istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde asıl ve birleşen davaların davalısı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Asıl ve birleşen davaların davalısı vekili temyiz dilekçesinde; istinaf dilekçesindeki sebepleri tekrar ederek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozularak davaların reddine karar verilmesini istemiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, asıl ve birleşen davada bononun teminat amacıyla verildiği iddiasına dayalı borçlu olmadığının tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 67 nci maddesi.

3. Değerlendirme
1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup asıl ve birleşen davada davalı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

11.06.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.