YARGITAY 11. HUKUK DAİRESİ

11. Hukuk Dairesi         2023/87 E.  ,  2024/5793 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2020/1468 Esas, 2022/1538 Karar
HÜKÜM : Esastan ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : İstanbul 2. Asliye Ticaret Mahkemesi
SAYISI : 2019/224 E., 2019/689 K.

Taraflar arasındaki tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Kararın davacı vekili ve davalılar ... Yatırım Holding A.Ş. ve ... Finansal Faktoring Hiz. A.Ş. vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

İlk Derece Mahkemesinin 15.01.2020 tarihli ek kararı ile davalılar ... Yatırım Holding A.Ş. ve ... Finansal Faktoring Hiz. A.Ş.'nin istinaf başvurusunun yapılmamış sayılmasına karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından asıl ve ek kararın davalılar ... Yatırım Holding A.Ş. ve ... Finansal Faktoring Hiz. A.Ş. vekili istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; ... Grubu'nun muhtelif şirketler üzerinden sahip olduğu Ege Bank A.Ş.'nin tüm hisselerinin devri amacıyla elinde bulunan kendisine ait şirketlerin hisselerini 04.05.1998 tarihinde ard ... yapılan iki sözleşme ile ... Grubu'na devrettiğini, satış sözleşmelerinde toplam 100.000.000,00 USD'lik satış bedelinin 30.000.000,00 USD'lik kısmının peşin ödeme, 31.541.543,00 USD'lik kısmının bono, 4.000.000,00 USD'lik kısmının mahsup ve 34.458.457 USD'lik kısmının borç nakli suretiyle ödeneceğinin kabul edildiğini, bu sözleşmeler ile tarafların satış bedelinin banka kaynaklarından ödenmesine yönelik bir ödeme düzeni belirlediklerini, ardından taraflar arasında sulh sözleşmesi imzalandığını, davalı ...'in de sulh sözleşmesinin tarafı olduğunu, bu sözleşmede satış bedelinden tenzilat yapılmakla birlikte 10.678.543,00 USD'lik borç nakli ve 613.00 USD davacı bankanın iki iştirakinin satışı suretiyle ödeneceğinin kabul edildiğini, borç nakilleri ile ilgili sözleşmeler imzalandığını ve davacı bankanın bu sözleşmelere onay verdiğini ancak davacı bankanın onayına ilişkin üç imzadan birisinin banka ile işlem yapma yasağına tabi olan ...'e ait olduğunu, adı geçenin verdiği muvafakatin geçerli olmadığını, banka kaynaklarından yapılan ödemelerin kayıtlarına geçirilmediğini, gizli tutulduğunu, durumun bankaya el konunca 21.12.1999 tarihinde anlaşıldığını, borç nakline banka tarafından verilen muvafakatin karşılıksız kazandırma niteliğinde olduğunu, zira bu işlemle ...'ın kredi borcundan, ...'in ise hisse senetlerinin satış bedelini ödeme borcundan kurtulduklarını, bankanın teminatlarını kaybettiğini, bankacılık faaliyetleriyle uyumlu olmayan kazandırmaların geçersiz olduğunu, muvafakat beyanlarına banka adına imza atan kişinin aynı zamanda borcu üstlenen ... Grubunun imza yetkilisi ... olduğunu, muvafakatin dolaylı olarak ... Grubunun kredilendirilmesi olduğunu, bunun mülga 4389 sayılı Bankalar Kanunu'nun 11 inci maddesinin dokuzuncu fıkrası gereğince kredi yasağının ihlali niteliğinde olduğunu, tüm bu işlemlerle davalıların ortak hareket ederek davacı bankayı zarara uğrattıklarını beyanla borç nakli ve bankanın iştiraklerinin satış bedeli toplamı olan 43.750.000,00 USD'nin sözleşmelerin yapıldığı tarihten itibaren işletilecek en yüksek orandaki faizin ilavesi ile bulunacak meblağın (100.397.450,41 TL) dava tarihinden itibaren yürütülecek en yüksek orandaki temerrüt faizi ile davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP
Davalılar ..., Ş. ... Tatlıgil, ... Holding ve ... Yatırım Holding A.Ş. vekilleri cevap dilekçesinde; benzer iddialarla müvekkilleri hakkında çok sayıda davalar açıldığını, davacı bankanın fona devredildiğini, talep edilen tutarın nasıl hesaplandığının anlaşılamadığını, davacının taraf olduğu borç nakli ve sulh sözleşmelerin feshine yönelik talepte bulunmadığını, bu nedenle tazminat talep edemeyeceğini, bankanın zararının söz konusu olmadığını, davalılardan ... bakımından sadece sulh sözleşmelerinde adının geçtiğini savunarak davanın reddini istemişlerdir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; Ege Bank A.Ş.'nin ... Grubundan, ... Grubuna devredildiği, 1 numaralı pay devri sözleşmesi gereğince 34.458.357,00 USD tutarında borç nakli, sulh sözleşmesi gereğince 10.678.543,00 USD tutarında borç nakli ve Ege Bank A.Ş.'ye ödenmeyen 613.000,00 USD tutarındaki iştirak bedelinden kaynaklanan alacakların talep edildiği, 1 numaralı pay devir sözleşmesinin satıcılar İş Birliği ve Ticaret A.Ş., ... ..., ... ..., ... ... ..., ... ..., ... ... adına ... ..., alıcılar ... ... Holdingi A.Ş. (... Holding A.Ş.), ... Yatırım Holding A.Ş., ... Finans Faktoring Hizmetleri A.Ş. ve ... ... adına ...'in imzaladığı, 2 numaralı pay devir sözleşmesinin ... Grubundan Ege Endüstri Holding A.Ş. ile ... Grubundan Üniversal Yatırım Holding A.Ş. arasında düzenlendiği, sözleşmeyi vekâleten ... ... ve ...'in imzaladıkları, üçüncü sözleşmenin ise ... Dış Ticaret A.Ş.'nin paylarına ilişkin ... ... ... ile ... ... arasında imzalandığı, sözleşme tutarının yapılan tenzilattan sonra 93.500.000,00 USD olarak belirlendiği, nakden ve senet ödemeleri dışında 34.458.457,00 USD'lik kısmının ... Grubu firmalarının Ege Bank A.Ş.'ye olan borçlarının ... Grubu firmalarına nakledilmesi suretiyle ödenmesinin kararlaştırıldığı, 21.07.1998 tarihli sulh sözleşmesinde ödeme şartlarının yeniden belirlendiği, buna göre 11.291.543,00 USD'lik tutarın 613.000,00 USD'lik kısmının Ege Bank A.Ş.'nin yurt dışında kurulu bankalardaki iştirak hisselerinin Ege Bank tarafından ... Grubuna devri karşılığında ... Grubunun ... Grubunun göstereceği kişilerin nam ve hesabına ödenmesi ve 10.678.543,00 USD'lik kısmının ise ... Grubuna ait firmaların Ege Bank kaynaklı kredi borçlarının ... Grubu firmalarına devredilmesi suretiyle mahsubunun kararlaştırıldığı, böylece devir bedelinin toplam 100.000.000,00 USD'den 84.750.000,00 USD'ye indirildiği, bunun da ödeme şeklinin gösterildiği, böylece Ege Bank A.Ş.'nin ... Grubu tarafından ... Grubundan satın alınması işleminde, satış bedeli olarak belirlenen tutarların Ege Bank A.Ş. kaynakları kullanılarak ödendiği; gerçekleştirilen borç nakil işlemleri ile işlemlere muvafakat veren tarafta da borcu devralan tarafta da Y.... ...'in yetkili olarak hareket ettiği, işlemlerin banka kayıtlarına işlenmediği, borçların takip edilmediği, bir yandan banka hisseleri borç nakli suretiyle ödenirken bu borçların takip edilememesi suretiyle ... Grubunun karşılıksız kazanım elde ettiği, bu oranda bankanın zarara uğratıldığı, banka iştiraklerinin ... Grubuna intikali karşısında bankaya ödenmesi gereken bedelin ödenmediği,devralınan borçlar bakımından olduğu gibi bu borcun da takibinin yapılmadığı, sonuç olarak ... dışındaki davalıların banka kaynaklarını kendi menfaatlerine kullanmış oldukları, davalı ... yönünden zararlandırıcı işlemlerle bağlantısının ispatlanamadığı, müflis ... iflas idaresi hakkında tefrik kararı verildiği, diğer davalılar ve davacı yönünden yapılan incelemede en son alınan üçüncü bilirkişi kurulunun ikinci ek raporunda belirtilen toplam nihai borç tutarının 98.567.453,91 TL olarak belirlendiği, ne varki hatalı olarak bu toplama işleminde 613.000,00 USD'lik iştirak bedelinin hesaplamaya dahil edilmemiş olduğu, bu tutar da dahil edildiğinde USD cinsinden asıl alacak tutarının 45.750.000,00 TL, bunun TL karşılığının 11.743.111,66 TL, işlemiş faiz ile birlikte toplam tutarın ise 3 üncü bilirkişi heyeti kök raporunda belirtildiği gibi 99.265.375,46 TL olduğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, davalı ... hakkında açılan davanın reddine, davalılar ... Holding A.Ş., ... Yatırım Holding A.Ş. ve ... Finans Faktoring Hizmetleri A.Ş. yönünden davanın kısmen kabulü ile 11.743.111,66,00 TL asıl alacak, 87.522.263,80,00 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 99.265.375,46 TL'nin anılan davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, davalı müflis ... hakkında açılan davanın kayıt kabul davasına dönüşmesi ve tefrik kararı verilmesi sebebiyle bu davada karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

IV. EK KARAR
İlk Derece Mahkemesinin 15.01.2020 tarih, 2019/224 E., 2019/689 K. sayılı ek kararı ile istinaf başvurusunda bulunan davalılar ... Yatırım Holding A.Ş. ve ... Finansal Faktoring Hiz. A.Ş. vekili tarafından gerekli harç ve masrafların kesin süre içerisinde yatırılmaması nedeniyle 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 344 üncü maddesinin birinci fıkrası uyarınca davalılar ... Yatırım Holding A.Ş. ve ... Finansal Faktoring Hiz. A.Ş.'nin istinaf talebinden vazgeçmiş sayılarak istinaf başvurusunun yapılmamış sayılmasına karar verilmiştir. İlk Derece Mahkemesinin ek kararına karşı süresi içinde davalılar ... Yatırım Holding A.Ş. ve ... Finansal Faktoring Hiz. A.Ş. vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunmuştur.

V.İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin kararına karşı süresi içinde davacı vekili ile davalılar ... Finans Factoring Hizmetleri A.Ş. ve ... Yatırım Holding A.Ş. vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
1.Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; öncelikle davanın 100.397.450,41 TL üzerinden açılmış olmakla birlikte, hesap hatasından kaynaklanan fazlalık düşülerek, talep rakamlarının 99.265.375,46 TL olarak düzeltildiğini, Mahkemece dört davalıya karşı açılan davanın kabulüne karar verilmiş ise de, davalı ... hakkındaki davanın reddine karar verildiğini, dilekçelerinde yer alan ayrıntılı açıklamalar ve sunulan delilere rağmen, ...’in müteselsil sorumluluk dışında bırakıldığı kararın, bu yönden hukuka aykırı olması ve ayrıca haklarında davanın kabulüne karar verilen davalılar açısından da dava tarihinden itibaren işleyen faiz için en yüksek oran olan %225’in değil avans faiz oranına hükmedilmesi nedeniyle kararın ortadan kaldırılması gerektiğini, davalı ...'in davacı Egebank A.Ş.’nin kaynaklarının haksız kullanımı ve zararın doğması sürecinde aktif şekilde rol almış olduğundan doğan zarardan, diğer davalılarla birlikte müteselsilen sorumlu olduğunu, davacı Egebank A.Ş.'nin ... (... Grubu) tarafından ... Grubundan satın alınması/devir alınması işleminde satış/devir bedeli olarak belirlenen tutarların davacının kaynakları kullanılarak ödendiğini, davalı ...'in ... Grubu şirketleri ve davacı Egebank A.Ş. adına, çok özel bir statüde çalıştığını, adı geçen kişi, ...’in para işlerini yönetmekte ve kasası olarak bilinmekte olup ... yönetimindeki ve/veya dâhilindeki tüm şirketlerde ve/veya organize işlerde gerek resmi yetki ve/veya ünvanla gerekse resmi bir ünvan olmadan, ama yetkili ve etkin olarak görev almış olduğunu, nitekim davalı ...’in imzası bulunan sulh sözleşmesi, zarar yaratan haksız fiilin asli bir parçası olduğu gibi, bu şahsın haksız fiil kurgusunun en önemli aktörlerinden biri olduğunu, Mahkemenin zararlandırıcı eylemle bağlantısının ispatlanamadığı gerekçesiyle lehine ret kararı verdiği davalı ...’in imzası bulunan Sulh Sözleşmesiyle, ... Grubu ile ... Grubu firmaları arasındaki borç nakli tutarının 10.678.543 USD artırıldığını, aynı zamanda ... Grubunun senet ödemelerinin de, 31.541.543 USD’den 5.000.000 USD'ye indirilmiş olduğunu, işte bu nedenle Sulh Sözleşmesi I ve II Nolu Pay Devir Sözleşmelerinin devamı niteliğinde olup, tüm bu sözleşmelerin birbirinden bağımsız olarak nitelendirilmesi ve dolayısıyla Sulh Sözleşmesinde imzası bulunan davalının dava konusu zarardan sorumlu olmadığının kabul edilmesinin hukuken mümkün olmadığını ileri sürerek kararın kaldırılarak bütün davalılar hakkında davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

2.Davalılar ... Finans Factoring Hizmetleri A.Ş. ve Üniversal Yatırım Holding A.Ş. vekili istinaf dilekçesinde özetle; davalı müvekkili şirketlerden ... Finans Factoring Hizmetleri A.Ş.'nin, Fon alacaklarının tahsilinde yarar görüldüğünden mülga 4389 sayılı Bankalar Kanunu'nun 15 inci maddesinin yedinci fıkrasının (a) bendi uyarınca temettü hariç ortaklık hakları ile yönetim ve denetiminin TMSF tarafından 19.12.2001 tarih ve 397 sayılı karar ile devir alındığını, diğer davalı müvekkili ... Yatırım Holding A.Ş. hakkında da 5411 sayılı Bankacılık Kanunu (5411 sayılı Kanun) uyarınca ortaklık hakları ile yönetim ve denetiminin, TMSF tarafından devir alındığını, her iki şirkete de Fon tarafından yöneticiler atandığını, davalı müvekkili şirketlerin fon iştiraki olup 5411 sayılı yasanın 140 ıncı maddesi uyarınca harçtan muaf olduklarını, davalı müvekkili şirketler ... Yatırım Holding A.Ş. ile ... Finans Factoring Hizmetleri A.Ş.’nin, davaya konu banka devir protokolü ve buna bağlı borç nakillerinin yapıldığı tarihlerde Yönetim Kurulu Başkanı ve şirketlerin hakim hissedarının diğer davalı ... olduğunu ve ...'in Egebank'a tek başına sahip olabilmek adına bu protokolleri yaptığını, bunu yaparken de kendi şahsi menfaati doğrultusunda hareket ettiğini, davalı müvekkili şirketleri basiretli bir tacirden beklenen özenle yönetmeyerek kendi çıkarları için kullandığını, ... grubu ile ... grubu arasında yapılan 04.05.1998 tarihli pay devir sözleşmesi ile davalı müvekkili şirketlerin bankanın belli oranda hisse sahibi yapıldığını, kabul anlamına gelmemek kaydıyla ortada bir banka zararı var ise bu zararının belli oranda hisse sahibi olan her bir davalının hissesi oranında hesaplanması ve sorumluluğu gerekirken, İlk Derece Mahkemesince banka zararının tamamından müvekkili şirketlerin müştereken ve müteselsilen sorumlu tutulmasının usul ve yasaya aykırı olduğunu ileri sürerek İlk Derece Mahkemesince verilen ek karar ve asıl kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; davalılar vekilinin gerekçeli karara karşı yaptığı istinaf başvurusunda istinaf harçlarını yatırmadığı, Mahkemece gönderilen muhtıra ile verilen süre içerisinde de harçların yatırılmadığı, 5411 sayılı Kanun'un 140 ıncı maddesi uyarınca Fon her türlü vergi resim ve harçtan muaf ise de, anılan madde hükmünün faaliyet izni kaldırılan veya tasfiyeleri Fon eliyle yürütülen bankalara ilişkin olduğu, davalı şirketlerin Fon tarafından temsil edilmediğinden istinaf harçlarından muafiyetlerinin söz konusu olmadığı gerekçesiyle davalılar vekilinin Mahkemenin ek kararına karşı yapmış oldukları istinaf başvurusunun reddine, dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere göre, Mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmadığı gibi kamu düzenine de aykırılık görülmediği gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili ve davalılar ... Finans Faktoring Hizmetleri A.Ş. ve ... Yatırım Holding A.Ş. vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
1.Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle ve resen tespit edilecek sebeplerle kararın bozulmasına karar verilmesini istemiştir.

2.Davalılar ... Finans Faktoring Hizmetleri A.Ş. ve ... Yatırım Holding A.Ş. vekili; istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle ve resen tespit edilecek sebeplerle kararın bozulmasına karar verilmesini istemiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, davacı banka hisselerinin devir bedellerinin, borç nakilleri yapılarak banka kaynaklarından ödenmesi suretiyle bankanın uğratıldığı zararın haksız fiil hükümleri çerçevesinde davalılardan müştereken ve müteselsilsen tahsili talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 370 inci maddesinin ikinci fıkrası.

3. Değerlendirme
1.Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davalılar ... Finans Faktoring Hizmetleri A.Ş. ve ... Yatırım Holding A.Ş. vekilinin tüm, davacı vekilinin aşağıdaki paragrafın kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2.Davalı ... Yatırım Holding A.Ş. yargılama giderleri ve vekalet ücretinden diğer davalılar ... Holding A.Ş. ve ... Finans Faktoring Hizmetleri A.Ş. ile birlikte sorumlu olmasına rağmen hüküm fıkrasının 5 no.lu bendinde sorumlu tutulmamış olması bozmayı gerektirir.

Ne var ki bu yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin ikinci fıkrası hükmü uyarınca İlk Derece Mahkemesi kararının düzeltilerek onanması gerekir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
1.Davalılar ... Finans Faktoring Hizmetleri A.Ş. ve ... Yatırım Holding A.Ş. vekilinin tüm, davacı vekilinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE,

2.Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA, davacı vekilinin temyiz itirazının kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının hüküm fıkrasının (5) numaralı bendinin çıkartılarak yerine “5- Davacı vekille temsil edildiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince takdir olunan 1.057.853,75 TL vekalet ücretinin davalılar ... Holding A.Ş., ... Finans Faktoring Hizmetleri A.Ş., ... Yatırım Holding A.Ş. 'den alınıp davacı tarafa verilmesine," ibaresinin yazılması suretiyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,” diğer temyiz itirazlarının reddine,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edenlere yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

10.07.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.