YARGITAY 11. HUKUK DAİRESİ

11. Hukuk Dairesi         2023/856 E.  ,  2024/4347 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2021/146 Esas, 2022/1524 Karar
HÜKÜM : Esastan ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : İstanbul Anadolu 9. Asliye Ticaret Mahkemesi
SAYISI : 2018/1219 E., 2020/360 K.

Taraflar arasındaki tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildi. Tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip, gereği düşünüldü.

I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili şirketin 2001 tarihinden beri davalının İstanbul, İzmit ve Yalova illerinde satış, servis ve yedek parça hizmetlerini verdiğini, taraflar arasındaki bayilik ilişkisinin yıllarca kusursuz devam ettiğini, 2012 yılında ... A.Ş'nin ATLS Copco tarafından satın alınmasından sonra atanan genel müdür ve satış müdürünün davacı şirkete karşı aldığı tavırların ilişkileri zedelediğini, davalı şirketin 10.08.2018 tarihinde hiçbir somut gerekçe göstermeden davacı şirketin yetkili bayi satış ve servis hakkını iptal ettiğini ileri sürerek bayilik yetkisinin haksız olarak feshedildiğinin tespiti ile davacı şirketin bu sebeple uğradığı müspet ve kâr kaybı zararının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacı tarafın 30.10.2017 tarihinde e-postası ile bölgesi dışında yer alan Gaziantepte mukim müşteriye (Harputlu firması) SSR-250 2S için bakım teklifi vermesi, bölge bayisinin vermiş olduğu teklifi geri çekmesi için ... Endüstriyel Kompresör ve Makina San. Tic. A.Ş.'den talepte bulunması, 16.03.2018 tarihli e-postasına göre davacının bölgesi (İstanbul Anadolu, İzmir) dışında yer alan Gaziantepte yeni bir servis firması kurması, bu firmada yaklaşık 9 ay boyunca ... markalı ürünleri kullanması ve Gaziantep'te ... müşterilerine kompresör hizmeti vermesi, yan sanayi ürününün kutusuna ... parça numarası işlenmesi, bölgede ... broşürleri dağıtılması, internet sitesinde ... ve ...'ın ana ortağı ... bayisi olarak lanse edilmesi nedeniyle yapılan tüm sözlü ve yazılı uyarılara rağmen davalı tarafın ... Endüstriyel Kompresör ve Makina San Tic. A.Ş bayilik sistemine aykırı hareket etmesinden dolayı taraflar arasındaki sözleşmenin 10.08.2018 tarihinde haklı nedenle feshedildiğini savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile taraflar arasında yetkili bayilik ilişkisi olduğu ancak bu konuda yazılı sözleşme olmadığı, davalı tarafından davacıya ... ürünlerinin satış, servis hizmetleri konusunda yetkili bayilik belgesi verildiği, belgede verilen yetkili bayiliğin İstanbul, İzmit ve Yalova illerini kapsadığı, münhasır bayilik olmadığı, davacının da sadece davalı bayisi olacağına ilişkin bir kararlaştırmanın olmadığı, davalının 10.08.2018 tarihli yazı ile davacı ile arasındaki bayilik ilişkisini feshettiği, Türkiye Ticaret Sicil Gazetesi'nin 21.06.2017 tarihli nüshasında ... Gaziantep Makina Sanayi İthalat İhracaat ve Ticaret Limited Şirketi'nin kurulduğu, şirketin kurucuları arasında Fecri ...'ün bulunduğu, Fecri ...'ün davacı şirketin ticaret sicili kaydına göre ortakları arasında yer aldığı, davacı tarafından Gaziantep'te organik bağ içinde olduğu bir şirket kurup kendisine tanımlanmayan bu bölgede sanki davacı bayisiymiş gibi davranıldığı, davacının çektiği tanıtım videosunda da davacının Gaziantep'teki şirketinin de davalının yetkili bayisiymiş gibi gösterildiği, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun (6102 sayılı Kanun) 54 üncü maddesinin ikinci fıkrasın kapsamında davacının eylem ve davranışlarının haksız rekabet fiili teşkil ettiği, davalı tarafından taraflar arasındaki bayilik ilişkisinin sona erdirilmesinin bundan dolayı haklı sebep kabul edilebileceği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacı şirketin doğu bölgesinde bulunan Gaziantep ... Makina’nın ... marka olmayan ürünlerin satış- servis ve yedek parça hizmetini verdiğini davalı şirket yetkilisinin bildiğini, davacı şirketin farklı marka ürünlere servis hizmeti vermesinin haksız rekabet oluşturmadığını, müvekkili şirketin, müşteriye ... yerine başka bir marka kompresörü satmadığı gibi başka bir kompresörün tamirinin davalı şirket açısından maddi manevi hiçbir olumsuz durum oluşturmadığını, davalı şirketin genel müdürü ...’ın 19.03.2018 tarihli davacıya gönderilen mailine göre, farklı marka makinaların servis ve bakımının davalı şirketi ilgilendirmediğini, Gaziantep’teki şirketin davalı şirketin bayisiymiş gibi hareket etmediğini, fesih sebebinin haklı olup olmadığının tartışıldığı bir ihtilafta muhasebe kayıtlarının yok sayıldığını, tanık olarak dinlenen ...’un tanıklığına itibar edilemeyeceğini, feshin kötüniyetli olduğunu, Gaziantep ... Makinanın taraflar arasındaki iş ilişkisinin başladığı 2001 yılından çok sonra 13.06.2017 tarihinde kurulduğunu, bilirkişinin Gaziantep’teki şirketin davalı şirketin bayisiymiş gibi hareket ettiği kanaatine kapıldığı video için davalı şirket genel müdürünün teşekkür ettiğini, ayrıca gerekçede yetkili bayi izlenimi verdiğinin açıklanmadığını, Gaziantep’teki firmanın davalı şirkete ait hiçbir ürünü satmamasına rağmen sırf organik bağ var diye haksız rekabet değerlendirmesinin yapıldığını, Gaziantep’teki haksız rekabet oluşturmayan faaliyetler davalı şirketçe bilinmesine rağmen sanki bilinmiyormuş gibi gerekçelerin ileri sürüldüğünü belirterek İlk Derece Mahkemesi kararın kaldırılmasını istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile taraflar arasında 2001 yılından itibaren yazılı olmayan bayilik sözleşmesi olduğu, davacı şirketin davalı şirketin satış ve servisinde yetkili olduğu, davalı şirket tarafından, bayilik ilişkisinin 10.08.2018 tarihli yazı ile “Uzun yıllar ... bayisi olarak birlikte çalıştığımız İstanbul ... Makina San. İth. İhr. San. Ltd. Şti. ile bir süredir bazı konularda ortak noktalarda buluşamamızdan, ayrışmamızdan, Türkiye genelinde ... bayi ağı dinamiklerini olumsuz etkileyecek olaylara yönelik yaklaşımlarından dolayı 10.08.2018 tarihi itibarı ile yollarımızı ayırarak bildirmek isteriz” ifadeleri ile sözleşmenin feshedildiği, talimat yoluyla alınan, tanığın "davalı şirketin Gaziantep Bölge Bayiliğini yaptığını, taraflar arasındaki bayilik sözleşmesine bu sebeple vakıf olduğunu, davacı şirketin yetkisi olmamasına rağmen ... Makina adına Gaziantep ilinde firma kurarak airword isimli sektör dergisinde ... ürünlerinin satışı ve servisi hizmetleri yapacağını duyurması üzerine, Gaziantep İlindeki yetkili bayinin kendileri olması sebebiyle kendisini şirket merkezine çağırdıklarını burada davacı şirket temsilcisinin Gaziantep’e bir firma kurduğunu kabul ettiğini, fakat Gaziantep’te ... ürünlerini ve servis hizmetlerini yapmayacağını yaptığı takdirde sözleşmesinin iptal edilmesini taahhüt etmesine rağmen devam eden süreçte ... müşterilerinin servis hizmetini verdiği gibi ürün teklifinde de bulunduğunu yaptıkları araştırmalar neticesinde öğrendikten sonra bunlara ilişkin faturalarla birlikte yeniden genel müdürlüğe başvuru yaptıktan sonra davacı şirketin bayiliğinin feshedildiğini bildiğini" beyan ettiğini, bilirkişi raporunda verilen yetkili bayiliğin İstanbul, İzmit ve Yalova illerini kapsadığı, davacıya davalı tarafından verilen yetkili bayiliğin münhasır bayilik olmadığı yine davacının da sadece davalı bayisi olacağına ilişkin bir kararlaştırmanın olmadığı, davacı ile davalı arasında her iki tarafı da bağlayıcı münhasırlık ilişkisinin olmaması dikkate alındığında davalıya ait olmayan ürünlerin de servis ve satış hizmetini yapmasının sözleşmeye aykırılık teşkil etmeyeceği bu çerçevede bu sebebin fesih için haklı sebep olmayacağı, davacının Gaziantep'te organik bağ içinde olduğu bir şirket kurup kendisine tanımlanmayan bu bölgede sanki davacı bayisi imiş gibi davrandığının dosyada yer alan görselden görüldüğü, aynı şekilde davalının 19.11.2019 tarihli dilekçesinde bahsettiği www youtube.comAwatch?vehdiz/YEC3ZU video görüntüsünden görüleceği üzere, davacının bu videoda davacının Gaziantep'teki şirketinin de davalının yetkili bayisiymiş gibi gösterilmesinin 6102 sayılı Kanun'un 54 üncü maddesinin ikinci fıkrası kapsamında haksız rekabet fiili sayılabileceğinden taraflar arasındaki bayilik ilişkisinin sona erdirilmesinin haklı sebep kabul edilebileceği, davalı şirketin böyle bir duruma katlanmasının beklenemeyeceği, bu sebeple video, fotoğraf vb. deliller neticesinde subuta eren haksız rekabet nedeniyle bayilik sözleşmesinin feshinin haklı olduğu, aksi ispat edilemeyen somut deliller neticesinde davacının ileri sürmüş olduğu mail yazışmalarının davalı tarafın kabulünün olmaması da dikkate alındığında sonuca etkili olmayacağı gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; taraflar arasında münhasır bayilik sözleşmesi olmadığını, davalı şirketin müvekkiline verdiği yetkide bölgesel bir sınırlama olmadığını, yetki belgesinde müvekkilinin tüm türkiye'de yetkili olduğunun belirtildiğini,

Gazinatep'teki şirketin yetki belgesi tarihinden sonra kurulduğunu, davalı şirket tarafından 22.10.2018 tarihinde verilen seminerde her bayiinin her bölgede iş yapabileceğinin belirtildiğini, ... şirketi bayiilerinin halihazırda Türkiye'nin her bölgesinde kompresör sattığını, davada aleyhlerine delil olaarak sunulan tanıtım videosundan sonra davalı şirketin genel müdürünün kendilerine teşekkür ettiğini, müvekkili şirkete, haksız rekabete ilişkin herhangi bir bildirim yapılmadan sözleşmenin feshedildiğini, bayiler arasında ayrımcılık yapıldığını, bilirkişi raporunda, dosyaya sundukları e-mail yazışmalarına rağmen hatalı tespitlerde bulunulduğunu, bilirkişi raporunda, dağıtıldığı belirtilen bröşürlerin İstanbul'daki şirkete ait olduğunu, tanık beyanında geçen derginin dava dosyasında yer almadığını, davalının, dava sürecinin öncesine kadar müvekkili şirketin ticaretine müsade ettiğini, dinlenen tanığın beyanlarına itibar edilemeyeceğini belirterek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Dava, taraflar arasındaki bayilik sözleşmesinin davalı tarafça haksız feshedildiğinin tespiti ve bu sebeple tazminat istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2. 6102 sayılı Kanun'un 54 üncü maddesinin ikinci fıkrası.

3. 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 2 nci maddesi.

3. Değerlendirme
1.Davacı vekilinin 19.03.2019 tarihli cevaba cevap dilekçesi ekinde yer alan bila tarih belgede "... Makina San. İth. İhr. ve Tic. Ltd. Şti.nin ... Endüstriyel Kompresör ve Makina San. ve Ticaret A.Ş.'nin ürettiği vidalı hava kompresörlerinin satışını yapmaya ve servis hizmetini vermeye tüm Türkiye'de yetkilidir." ibaresine yer verilmiştir. Gerekçeli kararda bu belge ile ilgili herhangi bir değerlendirmenin yer almadığı anlaşıldığından, dosyadaki diğer deliller ve mübrez yetki belgelerinin tümü tarihleri ile birlikte değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde eksik incelemeye dayalı olarak karar verilmesi doğru olmamıştır.

2. Öte yandan, eldeki dava yazılı yargılama usulüne tabi olduğu halde 14.11.2018 tarihli tensip zaptında yer aldığı hali ile basit yargılama usulüne göre yargılama yapılması da doğru olmamıştır.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Davacı vekilinin sair temyiz itirazlarının bozma sebep ve şekline göre şimdilik incelenmesine yer olmadığına,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek halinde ilgiliye iadesine,

Dosyanın kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

27.05.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.