YARGITAY 11. HUKUK DAİRESİ

11. Hukuk Dairesi         2023/813 E.  ,  2024/4467 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ :Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 22. Hukuk Dairesi
SAYISI :2020/459 Esas, 2022/1261Karar
HÜKÜM :Esastan ret
İLK DERECE MAHKEMESİ :Ankara 2. Asliye Ticaret Mahkemesi
SAYISI :2016/220 E., 2019/1219 K.

Taraflar arasındaki menfi tespit davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davacı ... - Pasta Kafe Gıda Ürünleri San. ve Ltd. Şti. bakımından davanın açılmamış sayılmasına, davacı Kamu Yayıncılık Basım Dağıtım... Ltd. Şti. bakımından davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın dahili davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı dahili davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildi. Tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip, gereği düşünüldü.

I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; davalılardan ...'in şahsına ait ticari işletmeyi 26.03.2015 tarihinde müvekkili Kamu Yayıncılık Basım Dağıtım Dershanecilik Uzaktan Eğitim Bilişim Hizmetleri Tic. ve San. Ltd. Şti.'ne devrettiğini, 13.08.2015 tarihinde de davacı şirketin işletmeyi diğer davacı ... Pasta Kafe Gıda Ürünleri Sanayi ve Tic. Ltd. Şti.'ne devrettiğini, keşidecisi ..., lehtarı ... ve son cirantası ... olan 20.10.2014 keşide tarihli, 30.07.2015 vade tarihli kambiyo senedine dayalı olarak alacaklı ... tarafından ... ve ... aleyhine icra takibi başlatıldığını, icra dosyasında 25.01.2016 tarihinde davacı ... Pasta Kafe Gıda Ürünleri Sanayi ve Tic. Ltd. Şti.'nin adresinde haciz ve muhafaza işlemlerinin yapıldığını, 29.02.2016 tarihinde diğer müvekkili Kamu Yayıncılık Basım Dağıtım Dershanecilik Uzaktan Eğitim Bilişim Hizmetleri Tic. ve San. Ltd. Şti.'ne borç muhtırası düzenlendiğini, muhtıraya karşı İcra Hukuk Mahkemesine şikayet yoluna gidildiğini, şikayet sonucu beklenmeksizin müvekkilinin adresine 10.03.2016 tarihinde haciz için gelindiğini, bu nedenle işbu davanın açıldığını, menfi tespit davasına konu senedin içeriğinin sahte olduğunu, savcılığa suç duyurusunda bulunulduğunu, senedin keşide tarihi itibariyle işletmenin faaliyete geçmediğini, senedin ...'in ticari defterlerinde kayıtlı olmadığını, senetteki borcun ...'in işletmesi ilgili olduğunun ispatı gerektiğini, müvekkilinin işletmenin malvarlığı dışında sorumluluğunun bulunmadığını iddia ederek müvekkillerinin icra dosyasındaki borçtan sorumlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP
1.Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; senedin işletme borçları ile ilgili olduğunu, davacı şirketler arasında bağlantı bulunduğunu, davacıların devir borcunu ödemediklerini, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 202 nci maddesi uyarınca işletme devri sözleşmesi kapsamında borçtan davacı ile birlikte sorumlu olduğunu savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

2.Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davacıların takibe konu bonoda keşideci yada ciranta durumunda bulunmadığını, bu nedenle davayı açma haklarının olmadığını, müvekkilinin senedi ciro yoluyla devralan iyiniyetli 3. kişi konumunda olduğunu, davacıların itirazlarının müvekkiline karşı ileri sürülemeyeceğini, işletmeyi devralanın devredenin borçlarından sorumlu olduğunu savunarak davanın reddine ve kötüniyet tazminatına karar verilmesini istemiştir.

3.Davalı ... cevap dilekçesi sunmamış, duruşmadaki beyanında, davalı ...'ten bonoda belirtilen 123.000,00 TL'yi ortak iş yapmak için nakit olarak aldığını, karşılığında bonoyu verdiğini, borcu ödeyemediğini savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacı ... Pasta Kafe Gıda Ürünleri Sanayi ve Tic. Ltd. Şti. yönünden dosyanın takip edilmemesi nedeniyle işlemden kaldırıldığı ve süresinde yenilenmediği gerekçesiyle bu davacı yönünden davanın açılmamış sayılmasına, diğer davacı Kamu Yayıncılık Basım Dağıtım Dershanecilik Uzaktan Eğitim Bilişim Hizmetleri Tic. ve San. Ltd. Şti. yönünden, davacı şirketin 17.08.2016 tarihinde yayınlanan 670 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Alınması Gereken Tedbirler Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin (670 sayılı KHK) 5 inci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca ticaret sicil kayıtlarından terkin edildiği, davanın KHK hükümleri gereğince ... tarafından takip edildiği, icra dosyasından gönderilen muhtıranın İcra Hukuk Mahkemesi tarafından iptal edildiği, davacı şirketin icra dosyasında taraf olmadığı, senette borçlu olarak isminin yer almadığı gerekçesiyle bu davacı yönünden davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde dahili davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
Dahili davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; mahkemece eksik ve hatalı inceleme ile karar verildiğini, davanın konusunun kapatılan şirketin davalılara borçlu olmadığının tespitine ilişkin olduğunu, davalı ...'ün duruşmada borcun kendisine ait olduğunu, bonoyu ...'e ciro ettiğini, davacı şirketle ilgisi olmadığını beyan etmekle konuyu açıklığa kavuştuğunu, takip alacaklıları ile müvekkilinin ilgisinin bulunmadığını, davalıların yaptıkları işlemler nedeniyle menfi tespit davasını açmak zorunda kaldıklarını, davanın kabul edilmesi en azından konusuz kaldığından karar verilmesine yer olmadığı kararı ile birlikte taraflarına nisbi vekalet ücreti verilmesi gerektiğini ileri sürerek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile 20.10.2014 keşide tarihli, 30.07.2015 vade tarihli, 123.000,00 TL bedelli senedin keşideci Pastaurant-... tarafından lehtar ... adına keşide edildiği, lehtar ... cirosu ile senedin son hamil ...'e ciro edildiği, 07.12.2015 tarihinde alacaklı ... tarafından borçlular ... ve ... aleyhine Ankara 31.İcra Müdürlüğünün 2015/26404 E. sayılı icra takip dosyası üzerinden bonoya dayalı kambiyo senetlerine mahsus haciz yoluyla ilamsız icra takibi başlatıldığı, takibin kesinleşmesinden sonra davacı ... Pasta Kafe Gıda Ürünleri Sanayi ve Tic. Ltd. Şti.'nin adresinde haciz ve muhafaza işlemlerinin gerçekleştirildiği, 29.02.2016 tarihinde diğer davacı Kamu Yayıncılık Basım Dağıtım Dershanecilik Uzaktan Eğitim Bilişim Hizmetleri Tic. ve San. Ltd. Şti. adına işletme devri nedeniyle borçtan sorumlu olduğundan bahisle borç muhtırası düzenlenerek tebliğ edildiği, bu davacının adresinde 10.03.2016 tarihinde haciz işleminin uygunlandığı, davacının 08.03.2016 tarihinde borç muhtırasının iptali için İcra Hukuk Mahkemesine şikayet yoluna başvurduğu ve 11.03.2016 tarihinde işbu menfi tespit davasının açıldığı, İcra Hukuk Mahkemesi tarafından yapılan yargılama sonucunda Ankara 2.İcra Hukuk Mahkemesinin 27.09.2017 tarih, 2016/237 E., 2017/782 K. sayılı kararı ile, tarafından şikayetçinin takipte borçlu sıfatının bulunmaması, borçlu olmayan kişiye muhtıra çıkartılmasının yasal dayanağının bulunmadığı, üçüncü kişinin borçtan sorumluluğunun 2004 sayılı İcra İflas Kanunu'nun (2004 sayılı Kanun) 89 uncu maddesinin birinci fıkrası gereğince haciz ihbarnamesi ve maaş ihbarnamesi ile mümkün olduğu, muhtıra ile borçlu sıfatını kazanamayacağı gerekçesiyle şikayetin kabulü ile muhtıranın iptaline karar verildiği, kararın istinaf edilmeksizin 20.10.2017 tarihinde kesinleştiği, İlk Derece Mahkemesince, dosya kapsamındaki bilgi, belge ve toplanan delillerin değerlendirilip yasal düzenlemelere uygun isabetli, yeterli gerekçeyle karar verilmiş olduğu, ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkeme kararında usul ve esas yönünden yasaya aykırılığın olmadığı ve özellikle icra takibi nedeniyle menfi tespit istemli davada takibe dayanak senette ve icra takibinde istinaf eden davacının borçlu sıfatının bulunmadığı gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde dahili davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Dahili davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde belirtilen nedenleri ileri sürerek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
1.Uyuşmazlık KHK ile kapatılan davacı Kamu Yayıncılık Basım Dağıtım Dershanecilik Uzaktan Eğitim Bilişim Hizmetleri Tic. ve San. Ltd. Şti. hakkında verilen davanın reddi kararının usul ve yasaya uygun olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.

2.Dava, kambiyo senedinden kaynaklanan menfi tespit istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.
2. 2004 sayılı Kanun'un 72 nci maddesi.

3. Değerlendirme
1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup dahili davacı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Dahili davacıdan harç alınmasına yer olmadığına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

29.05.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.