YARGITAY 11. HUKUK DAİRESİ

11. Hukuk Dairesi         2023/6538 E.  ,  2024/4677 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi
SAYISI : 2023/125 Esas, 2023/455
HÜKÜM : Kısmen kabul

Taraflar arasındaki maddi ve manevi tazminat davasının bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonucunda Mahkemece davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı, davalı ...Ş. vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkillerinin murisleri ... ... ve ... ...’in 28.11.2011 tarihinde banyo yapmakta iken karbonmonoksit zehirlenmesi neticesi vefat ettiklerini, davalı Milangaz A.Ş.’nin tüp üreticisi olduğunu, davalı ... şirketinin ise Tüpgaz Zorunlu Sorumluluk Sigorta Poliçesini düzenlediğini, davalı ... şirketince müvekkillerine 50.000,00 TL ödeme yapıldığını, müvekkillerinin maddi ve manevi zarara uğradıklarını ileri sürerek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile anne ... için çocukları ... ve...’in desteğinden yoksun kalması nedeniyle her bir çocuk için 500,00 TL olmak üzere 1.000,00 TL, baba ... için çocukları ... ve...’in desteğinden yoksun kalması nedeniyle her bir çocuk için 500,00 TL olmak üzere 1.000,00 TL, her bir müteveffa için harcanan 1.500,00 TL'den toplam 3.000,00 TL cenaze ve defin masrafı, anne ... için çocukları ... ve...’in ölümü nedeniyle her bir çocuk için 50.000,00 TL olmak üzere 100.000,00 TL manevi, baba ... için çocukları ... ve...’in ölümü nedeniyle her bir çocuk için 50.000,00 TL olmak üzere 100.000,00 TL manevi, davacı kardeşler bakımından kardeşleri ...’in ölümünden dolayı 20.000,00 TL, İrem’in ölümünden dolayı 20.000,00 TL olmak üzere her bir davacı kardeş için ayrı olmak üzere 40.000,00’er TL manevi tazminatın faizi ile birlikte tahsilini talep etmiş, ıslah dilekçesi ile maddi tazminat taleplerini anne ve baba yönünden artırmıştır.

II. CEVAP
1.Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; davacıların murislerinin ölümünün karbonmonoksit zehirlenmesinden kaynaklandığını, müvekkiline ait olduğu iddia edilen tüpte imalat hatası bulunmadığını, zehirlenmeye neden olayın şofbenden kaynakladığını, dosyada mevcut olay yeri tespit tutanağı ve davacıların ceza soruşturması sırasında verdikleri ifadeler incelendiğinde şofbenin davacı ... tarafından takıldığını, baca bağlantısının bulunmadığını, banyodaki havalandırma penceresinin kapalı olduğunu, ölüme sebebiyet veren olay ile müvekkili şirkete ait olduğu iddia olunan tüp arasındaki illiyet bağını davacı ...'in kusurlu eyleminin kestiğini savunarak davanın reddini istemiştir.

2.Davalı ... şirketi vekili cevap dilekçesinde; hasar ihbarı üzerine müvekkilince 50.000,00 TL destek tazminatı ödendiğini savunarak davanın reddini istemiştir.

III. MAHKEME KARARLARI, BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Mahkemece Verilen (İlk) Karar
Mahkemece 09.07.2013 tarih, 2012/121 E. ve 2013/157 K. sayılı kararı ile davacı baba ... hakkında şofben kurulumunu hatalı yapması nedeniyle taksirle ölüme neden olmak suçundan kamu davası açıldığı, eyleminin bilinçli taksir niteliğinde olduğu, yani olayın sonuçlarını öngörebilecek şekilde davrandığı, yaşadığı mağduriyet nedeni ile ceza verilmediği, davalıların kusur veya poliçeden kaynaklanan sorumluluklarına gidilemeyeceği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş, karar davacılar vekilince temyiz edilmiştir.

B. (Birinci) Bozma Kararı
Dairemizin 30.04.2014 tarih, 2014/969 E. ve 2014/8164 K. sayılı kararıyla davacılar vekilinin sair temyiz itirazlarının reddine karar verildikten sonra, "ancak; dava, karbonmonoksit zehirlenmesinden kaynaklanan tazminat istemine ilişkin olup, 5307 sayılı Sıvılaştırılmış Petrol Gazları (LPG) Piyasası Kanunu ve Elektrik Piyasası Kanunu'nda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un 8 inci maddesinde tüp bayilerinin iki kilogram ve üzeri tüp teslimini ve bağlantısını adreste yapacakları, yine Sanayi ve Ticaret Bakanlığı'nın LPG Dağıtım Bayileri ve Tüketicilerin Uyması Gereken Şartlara İlişkin Tebliğin 14 üncü maddesine göre, tüpleri cihaza bağlamak, sızdırmazlık kontrolü yapmak, tüplerin kullanılması hususunda tüketicileri bilgilendirmek görevi olan bayinin tüp takılan yerde herhangi bir eksiklik gördüğünde tüketiciyi uyarması, uyarıya rağmen eksiklikleri gidermezse gerektiğinde tüpü takmaması gerekir. (Dairemizin 04.07.2011 gün ve 2009/15083-2011/8116 E.K. sayılı ilamı) Somut olayda, davacı baba ... tarafından şofben, baca bağlantısı olmadan monte edilmiş, şofbenden sızan gaz banyo içerisine dolarak çocukların karmonmonoksit zehirlenmesinden vefat etmesine neden olmuş, şofbende kullanılan tüp 18.11.2011 tarihli satış fişine göre davalı Milangaz Şirketi'nin bayisi tarafından satılmış olmakla birlikte, mahkemece davalı tüp malikinin ve bayisinin sorumluluğu yukarıda açıklanan kanun ve tebliğ maddeleri uyarınca değerlendirilip tartışılmadan davanın reddine karar verilmiştir.

Bu itibarla, mahkemece somut olayda tüp maliki olan davalının sorumluluğunun yukarıda açıklanan kanun ve tebliğ çerçevesinde değerlendirilerek, neticesine göre bir karar vermek gerektiği..." ne işaret edilerek bozulmuştur.

C. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen (İkinci) Karar
Mahkemenin 18.05.2016 tarih, 2015/294 E. ve 2016/469 K. sayılı kararı ile davacı baba ... tarafından şofbenin, baca bağlantısı olmadan monte edildiği, şofbenden sızan gazın banyo içerisine dolarak çocukların karmonmonoksit zehirlenmesinden vefat etmesine neden olduğu, şofbende kullanılan tüpün 18.11.2011 tarihli satış fişine göre davalı Milangaz A.Ş.’nin bayisi tarafından satılmış olduğunun anlaşıldığı, bayilerin tüpün bağlandığı yerin yeterli koşulları taşıyıp taşımadığını denetleyerek satımı gerçekleştirmesi ve tüpü bağlaması gerekeceği, herhangi bir eksiklik gördüğünde tüketiciyi uyarması, uyarıya rağmen eksiklikleri gidermezse gerektiğinde tüpü takmaması gerekeceği, davalı Milangaz A.Ş.’nin havalandırması da uygun olmayan banyodaki bir cihaza tüp bağladığı, bu konuda bayilerine gerekli ve yeterli eğitimi vermediği için kusurlu olduğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile davacı ...'in 41.928,37 TL, davacı ...'in 33.384,41 TL destekten yoksun kalma tazminatı alacağının faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, davacı ...'in 3.000 TL, davacı ...'in 3.000 TL, davacı ... ... (Gedik)'in 1.000 TL, ...'in 1.000 TL, ...'in 1.000 TL, ...'in 1.000 TL olmak üzere toplam 10.000 TL manevi tazminatın faizi ile birlikte davalı Milangaz LPG Dağıtım Tic. ve San A.Ş' den tahsiline, davacıların fazlaya ilişkin istemlerinin reddine karar verilmiş, davacılar vekili ve davalı Milangaz A.Ş. vekilince temyiz edilmiştir.

D. (Üçüncü) Bozma Kararı
Dairemizin 08.11.2018 tarih, 2016/13624 E. ve 2018/6902 K. sayılı kararıyla "1-Dosyadaki yazılara, mahkemece uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına ve delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davalı Milangaz A.Ş. vekilinin aşağıdaki (2) nolu bendin kapsamı dışında kalan ve yerinde görülmeyen diğer temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.

2- Dava, karbonmonoksit zehirlenmesine bağlı ölüm nedeniyle maddi manevi tazminat istemine ilişkindir.

Mahkemece, yazılı gerekçe ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiş ise de davalı Milangaz A.Ş. vekili, tüpte imalat hatası bulunmadığını, zehirlenmeye neden olayın şofbenden kaynakladığını, dosyada mevcut olay yeri tespit tutanağı ve davacıların ceza soruşturması sırasında verdikleri ifadeler incelendiğinde şofbenin davacı ... tarafından takıldığını, baca bağlantısının bulunmadığını, banyodaki havalandırma penceresinin kapalı olduğunu, ölüme sebebiyet veren olay ile müvekkili şirkete ait olduğu iddia olunan tüp arasındaki illiyet bağını davacı ...'in kusurlu eyleminin kestiğini savunmuştur.

Dosya içinde mevcut Bursa 3. Ağır Ceza Mahkemesi’nin 2012/217 E. 2012/328 K sayılı kararı incelendiğinde, maktullerin ... ... ve ... ..., müştekinin ..., sanığın ... olduğu, suçun taksirle ölüme neden olma olduğu, mahkemece sanık ve yakınlarının dava konusu evde 2011 yılı Temmuz ayından itibaren kiracı olarak oturdukları, evde kurulu bulunan şofbenin bağlantısının eve taşındıktan 1 hafta sonra sanık tarafından yapıldığı, şofbeni kurarken sanığın baca bağlantısı yapmadığı, şofbeni bu hali ile kullandıkları, Bursa Adli Tıp Kurumu’nun 29.2.2012 tarihli raporuna göre maktullerin ölüm sebebinin karbonmonoksit zehirlenmesine bağlı olduğu, ölüm üzerine etkili başkaca bir nedenin tespit edilemediğinin bildirildiği, sanığın taksirli hareketi sonucu iki kızının ölümüne sebebiyet verdiği, sanığın yaşadığı mağduriyet gözetildiğinde cezaya hükmedilmesinin gereksiz olacağı gerekçesiyle TCK’nın 22/6 ncı maddesi uyarınca sanık hakkında ceza verilmesine yer olmadığına karar verildiği, kararın temyiz edilmeksizin 08.10.2012 tarihinde kesinleştiği görülmüştür.

Bu durumda mahkemece söz konusu ceza mahkemesi kararı, ceza dosyası içinde yer alan olay yeri tespit tutanağı ve davacıların ceza soruşturması sırasında verdikleri ifadeler ile dosya kapsamındaki tüm deliller birlikte değerlendirilerek davacı tarafın olaydaki müterafik kusuru belirlenerek, buna göre davalı Milangaz A.Ş’nin sorumluluğuna karar verilmesi gerekirken anılan hususlar üzerinde durulmadan, yazılı şekilde davalı Milangaz A.Ş.’nin tam kusurlu olduğu kabul edilerek hüküm tesis edilmesi doğru görülmemiş, kararın bu nedenle davalı Milangaz A.Ş yararına bozulması gerekmiştir.

3-Davacılar vekilinin temyiz itirazlarının incelemesine gelince mahkemece, davalı Milangaz A.Ş olayda tam kusurlu kabul edilmesine rağmen taktir olunan manevi tazminat miktarları davacıların uğradığı zararları giderir mahiyette ve hakkaniyete uygun oranlarda olmayıp azdır. 22.06.1966 tarih ve 7/7 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararı’nda etraflıca açıklandığı üzere, manevi tazminat ne bir ceza ne de gerçek anlamda bir tazminattır. Zarara uğrayan kişinin manevi ızdırabını bir nebze dindiren, ruhsal tahribatını onaran bir araçtır. Manevi tazminatın kapsamını takdir hakkı, kural olarak hakime aittir. Hakim, manevi tazminatın tutarını belirlerken, hak ve adalete uygun davranmalı, hukuk biliminden yararlanmalı, toplumun sosyal, ekonomik ve moral yapısını ve özellikle de somut olayın koşullarını gözetmelidir. Takdir edilecek tutar, bir yandan manevi acıları gidermeli, kamuoyu ve sosyal vicdanda kabul görmeli, diğer yandan ise zarar gören açısından zenginleşme aracı olmamalıdır. Buna göre yukarıdaki bentte davalı Milangaz A.Ş’nin müterafik kusur savunması ile ilgili olarak yapılan bozma gerekçesi de nazara alınarak davacıların talep ettiği manevi tazminatın da bu kusur bölüştürmesine göre belirlenmesi gerekmekte olup davacılar vekilinin manevi tazminata ilişkin temyiz itirazlarının kabulü ile kararın davacılar yararına bozulmasına karar vermek gerekmiştir..." gerekçesiyle bozulmuştur.

E. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen (üçüncü) Karar
Mahkemenin 31.12.2020 tarih, 2019/70 E. ve 2020/969 K. sayılı kararı ile davanın karbonmonoksit zehirlenmesine bağlı ölüm nedeniyle destekten yoksun kalma tazminatı ve manevi tazminat istemlerine ilişkin olduğu, 28.11.2011 tarihinde LPG tüpü ile ısıtılan banyoda yıkanırken karbonmonoksit zehirlenmesi sonucu davacıların kızları ve kardeşleri olan ... ... ve ... ... 'in vefat ettikleri, Bursa 3. Ağır Ceza Mahkemesinin 2012/217 E., 2012/328 K. sayılı dosyasında sanık baba ...'in taksirle ölüme neden olmadan dolayı yargılandığı, Şofben bağlantısının sanık tarafından yapıldığı, şofben kurulurken baca bağlantısı yapmadığı ve iki kızının ölümüne neden olduğu, sanığın yaşadığı mağduriyet nedeniyle ceza verilmesine yer olmadığına karar verildiği, ceza dosyasına yansıyan ifade ve tutanaklara göre şofbenin üst kısmında baca yeri açık ve belli olmasına rağmen baca bağlantısının yapılmadığı, alınan son kusur raporunda da belirtildiği gibi şofbenin yetkili servise taktırılmadığı ve kullanma kılavuzunu okuyup incelemenden dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı davranması nedeniyle olayın meydana gelmesinde %50 asli kusurlu olduğu, davalı Milangaz A.Ş. yönünden ise banyonun veya tüpün takılacağı cihazın kontrol edilmeden ve davacılara gereken uyarılar yapılmadan tüpün kullanılmasına izin verilmesi 5307 sayılı Sıvılaştırılmış Petrol Gazları Kanunu Elektrik Piyasası Kanunu ve ilgili tebliğ ve yönetmeliklerine aykırı olup yaptıkları tehlikeli işin gerektirdiği dikkat ve özen yükümlülüğü gösterilmediğinden davalı Milangaz A.Ş. %50 oranında kusurlu olduğu kanaatine varılmakla davacı baba ...'in müterafik kusurunun destekten yoksun kalma tazminatı ve manevi tazminat istemlerinde dikkate alınması gerekmektiği, ayrıca davalı ... yönünden tüpgaz zorunlu sorumluluk poliçesi genel şartları 1. Madde'de "Bedeni zararın LPG nedeniyle gerçekleşmiş olması tazminat ödenmesi için yeterlidir. Ayrıca tarafların kusur dağılımlarına bağlı değildir." düzenlenmesine yer verilmiş olup poliçe limitleri doğrultusunda destekten yoksun kalma tazminatından sorumlu olduğu, yapılan ödemenin güncellenerek tazminat miktarından düşülmesi gerekeceği anlaşılmış olup yaptırılan aktüerye hesabı uyarınca Milangaz A.Ş.yönünden %50 müterafik kusur oranı düşülerek ve her iki davalı yönünden güncellenen ödeme miktarları mahsup edilerek davacı anne ve baba yönünden vefat eden ... ve ... açısından ayrı ayrı destekten yoksun kalma tazminatı hesaplandığı, 21.11.2019 tarihli bilirkişi heyet raporunda tespit edilen miktarlar üzerinden destekten yoksun kalma tazminatı davasının Milangaz A.Ş. yönünden kısmen kabulüne, davalı ... Sigorta yönünden kabulüne karar verilmesi gerektiği, manevi tazminat talepleri yönünden olayın oluş şekli, Bursa 3. Ağır Ceza Mahkemesinin dosyası, alınan ifadeler, davacıların yaşadığı acı ve ızdırap, davacı babanın müterafik kusuru hep birlikte değerlendirildiğinde tarafların sosyo-ekonomik durumlarına göre fakirleşme ve zenginleşme yaratmayacak şekilde manevi acının bir nebze olsun giderilmesi için ölen her iki kızı için davacı anneye 15.000,00 TL, davacı babaya 15.000,00 TL, ölen her iki kardeşleri için davacı kardeşin her birine 7.000,00TL toplamda 58.000,00TL manevi tazminata hükmedilmesi gerektiği gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, karar davalı ... Şans Oyunları Yatırımları A.Ş. vekilince temyiz edilmiştir.

F. (Dördüncü) Bozma Kararı
Dairemizin 29.09.2022 tarih, 2021/2838 E. ve 2022/6463 K. sayılı kararıyla; "1-Dosyadaki yazılara, mahkemece uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına ve delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davalı vekilinin hükmedilen manevi tazminata yönelik temyiz itirazları yerinde değildir.

2-Yerel mahkemenin 18.05.2016 günlü kararı ile davacı ... yönünden 41.928,37 TL, ... yönünden 33.384,41 TL maddi tazminata hükmedilmiş olup, maddi tazminatın davacılar tarafından temyiz edilmemesi nedeniyle bozmadan sonra önceki kararda hükmolunan miktarlar üzerinden müterafik kusur indirimi yapılarak ve sigorta şirketi ödemesi mahsup edilerek sonucuna göre karar verilmesi gerekirken aktüerya bilirkişisinden yeniden rapor alınarak maddi zararın güncellenmesi suretiyle yazılı şekilde maddi tazminata hükmedilmesi, davalınının sorumluluğunun arttırılması doğru olmamış maddi tazminat yönünden kararın bozulması gerekmiştir.

3-Davalı vekilinin vekalet ücretine yönelik temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik gerek görülmemiştir..." gerekçesiyle bozulmuştur.

G. Mahkemece (dördüncü) Bozmaya Uyularak Verilen Karar
Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kısmen kabulüne davacı ... için hesaplanan 72.947,15 TL tazminata %20 müterafik kusur indirimi yapılarak hesaplanan 58.357,72 TL'den 31.018,78 TL sigorta ödemesi düşülerek bulunan 27.338,94 TL destekten yoksun kalma tazminatının (davalı ... Sigorta A.Ş poliçe limiti ile sınırlı ve usuli müktesap hak gereği 41.928,37 TL olarak sorumlu olmak üzere) davalı ...Ş'nin olay tarihinden; davalı ... Sigorta A.Ş temerrüt tarihi olan 09.02.2012 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacı ...'e verilmesine, davacı ... için hesaplanan 56.705,06 TL tazminata %20 müterafik kusur indirimi yapılarak hesaplanan 45.364,05 TL'den 23.320,96 TL sigorta ödemesi düşülerek bulunan 22.043,09 TL destekten yoksun kalma tazminatının (davalı ... Sigorta A.Ş poliçe limiti ile sınırlı ve usuli müktesap hak gereği 33.384,41 TL olarak sorumlu olmak üzere) davalı ...Ş den olay tarihinden; davalı ... Sigorta A.Ş'nin temerrüt tarihi olan 09.02.2012 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacı ...'e verilmesine, davacı ... için her iki kızı yönünden toplam 15.000,00 TL, davacı ... için her iki kızı için toplam 15.000,00 TL, davacı ... için her iki kızkardeşi yönünden toplam 7.000,00 TL, davacı ... için her iki kızkardeşi için toplam 7.000,00 TL, davacı ... için her iki kızkardeşi yönünden toplam 7.000,00 TL, davacı ... için her iki kızkardeşi için toplam 7.000,00 TL olmak üzere toplam 58.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ...Ş' den tahsiline, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiştir.

IV. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ...Ş. vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davalı ...Ş. vekili temyiz dilekçesinde özetle; yerel mahkemenin 2015/294 E., 2016/469 K. ve 18.05.2016 tarihli kararı ile davacı ... yönünden 41.928,37 TL, ... yönünden 33.384,41 TL maddi tazminata hükmedilmiş olup kararın davacılar tarafından maddi tazminat yönünden temyiz edilmemesi nedeniyle kesinleştiğini, mahkemenin bu kararı doğrultusunda kabul edilen maddi tazminat yönünden işletilen faizle birlikte yapılan hesap doğrultusunda 116.402,00 TL'nin diğer davalı ...Ş. tarafından davacılar vekilinin banka hesabına 04.08.2016 tarihinde haricen ödendiğini, bu nedenle maddi tazminat yönünden aslen davacıların hiçbir alacağının kalmadığını, ödeme dikkate alınarak mahkemece maddi tazminatın reddine karar verilmesi gerektiğini belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Dava, karbonmonoksit zehirlenmesine bağlı ölüm nedeniyle maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 49 uncu ve devamı maddeleri.

3. Değerlendirme
Dosyadaki yazılara, mahkemece uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına ve delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davalı ...Ş. vekilinin bütün temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

V. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Davalı ...Ş. vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz eden davalı ...Ş.'ye yükletilmesine,

Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,

05.06.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.