YARGITAY 11. HUKUK DAİRESİ

11. Hukuk Dairesi         2023/5963 E.  ,  2024/3478 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2022/288 Esas, 2023/430 Karar
HÜKÜM : Ret

Taraflar arasındaki menfi tespit davasının bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonucunda Mahkemece davanın reddine karar verilmiştir.

Mahkeme kararı, davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; davacı şirket ile davalı şirketler arasında imzalanan bayilik sözleşmesi gereğince, davalılar tarafından üretilen ürünlerin Fethiye bölgesinde satışı hususunda anlaştıklarını, alınacak ürünlerin bedellerine ilişkin değişik vade tarihli 14 adet çekin teminat olarak ... Tarım Gıda Tic. İth. ve İhr. Ltd. Şti.'ye (... şirketi) teslim edildiğini, toplam 290.000,00 TL olan 9 adet çek için ürün gönderilmediğini, bu çekler sebebiyle herhangi bir mal alışverişi yapılmadığını ileri sürerek davacının davalı şirketlere borçlu bulunmadığının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP
1.Birleşmeden önce davalı ... Tar. Gıda San. Paz. Tur. Yat. ve İşl. Tic. A.Ş. (... şirketi) vekili cevap dilekçesinde; davacı ile akdi ilişkilerinin bulunmadığını, dosyaya sunulan sözleşmede müvekkilinin yetkilileri tarafından atılmış bir imza olmadığını, müvekkilinin diğer davalı ile aralarında ticari ilişki bulunduğunu, bu ilişkiye binaen davacı tarafın beyanlarında geçen 20.09.2008 tarihli 30.000,00 TL bedelli ve 27.09.2008 tarihli 35.000,00 TL bedelli iki adet çekin ciro ile alındığını, çeklerin karşılıksız çıkması üzerine davalı ... şirketine çeklerin iade edildiğini, davada müvekkilinin taraf ehliyetinin bulunmadığını savunarak davanın reddi ile kötü niyet tazminatına hükmedilmesini istemiştir.

2. Diğer davalı davaya cevap vermemiştir.

III. MAHKEME KARARLARI, BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Mahkemece Verilen Karar
Mahkemece 10.12.2013 tarih, 2008/528 E. ve 2013/1268 K. sayılı kararı ile davacının dava konusu çekleri avans için verdiğini kanıtlayamadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş, karar davacı vekilince temyiz edilmiş, Yargıtay (Kapatılan) 19. Hukuk Dairesinin 03.04.2017 tarih 2016/8785 esas, 2017/2642 K. sayılı kararı ile onanmış, davacı vekilince bu karara karşı karar düzeltme talep edilmiştir.

B. Karar Düzeltme Kararı
Yargıtay (Kapatılan) 19. Hukuk Dairesinin 13.03.2019 tarih, 2017/4087 E. ve 2019/1664 K. sayılı kararıyla davacının dayandığı sözleşmede davacı şirket kaşesi imzasız ise de davacı elindeki bu sözleşmeyi delil olarak gösterdiğinden, bu sözleşmenin kendisini bağlayacağı kabul edilip sözleşmeyi imzalayan her iki davalı şirketin, sözleşmede kendilerine atfen atılan imzalar yönünden isticvap edilmesi, birleşmeden önce davalı ... şirketinin Bölge Müdürü olarak sözleşmeyi imzalayan T. S.’nin bölgede sözleşme yapmaya yetkili ticari vekili olup olmadığı üzerinde durulup, bu sözleşmenin davalılar tarafından imzalandığının veya benimsendiğinin anlaşılması halinde, sözleşme gereğince avans olarak verilen çeklerin bedelsiz kalıp kalmadığı yönünde araştırma yapılması gereğine işaret edilerek bozulmuştur.

C. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar
Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile sözleşmede davalılar adına imzası bulunan gerçek kişilerin istivcap usulü ile alınan beyanlarında sözleşmedeki imzaların kendilerine ait olduğunu kabul ettikleri, ancak taraf adına imza atan kişinin davalı ... şirketinin 2008 yılı itibariyle imzaya yetkili temsilcileri olarak belirtilen kişilerinen biri olmadığı, bu nedenle attığı imzanın davalı şirketi bağlayıcılığı bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; kararda ... şirketi bakımından bir inceleme yapılmadığını, ... şirketinin bu imzayı hiçbir zaman inkar etmediğini, kendilerine teslim edilen çekleri cirolayıp tedavüle soktuğunu, ... şirketine ticari defterlerinin ibrazı için ihtaratlı tebligat gönderildiğini, gereği yerine getirilmediği için lehlerine müktesep hak oluştuğunu, bu şirkete teslim edilen çeklerin bedelsiz kaldığını belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Dava, avans çeki iddiasına dayalı menfi tespit davasıdır.

2. İlgili Hukuk
1.2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 72 nci maddesi.

2.6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun (6102 sayılı Kanun) 687 nci maddesi.

3. Değerlendirme
1.Dairemizce verilen bozma ilamı kapsamında, taraflar arasında imzalandığı iddia olunan bila tarihli sözleşmenin davalılar adına atılmış olan imzaların salahiyeti bakımından araştırma yapılması vurgulanmıştır. Yapılan araştırma sonucunda sözleşme altında imzaları bulunan gerçek kişilerin imza inkarında bulunmadıkları, davalı ... şirketi adına sözleşmede imzası bulunan M.D.'nin o dönemde ... şirketinin yetkilisi olduğu ve taraflar arasındaki ticari ilişkiyi izah ettiği, davalı ... şirketi adına imza atan T.S.'nin de bu doğrultuda beyan verdiği ve o dönem davalı ... şirketinin çalışanı olduğu böylelikle davalıların arasındaki ticari ilişkinin davalı ... şirketi tarafından da kabul edildiği, sözleşme kapsamında diğer davalıya teslim edilen çeklerden iki adet çekin işbu ilişki kapsamında davalı ... şirketine ciro edildiği, her ne kadar anılan sözleşmede davalı ... şirketi adına atılan imza davalının imza yetkilisine ait olmasa da sözleşmeye uygun eylem birliği içerisinde olunduğu anlaşılmıştır.

Mahkemece yukarıda yazılı bilgiler ışığında davalı şirketlerin dava konusu sözleşme ile bağlı olduğu gözetilmeksizin ve dahi davalı ... şirketi hakkında davanın reddi gerekçesi gösterilmeden karar verilmesi doğru olmadığı gibi davalılar ile davacı arasındaki sözleşmenin gereğinin yerine getirilip getirilmediğinin denetlenmemesi de hatalı olmuş kararın eksik inceleme ve yetersiz gerekçe ile bozulması gerekmiştir.

2.6102 sayılı Kanun'un 687 nci maddesinin birinci fıkrasında "Poliçeden dolayı kendisine başvurulan kişi, düzenleyen veya önceki hamillerden biriyle kendi arasında doğrudan doğruya var olan ilişkilere dayanan def’ileri başvuran hamile karşı ileri süremez; meğerki, hamil, poliçeyi iktisap ederken bile bile borçlunun zararına hareket etmiş olsun." hükmü yazılı olmakla somut olaydaki kabule göre; davalı ... şirketinin diğer davalı ile davacı arasındaki sözleşme ilişkisini bilerek anılan çekleri aldığı gözetilerek iktisapta kötü niyetli olup olmadığı bakımından değerlendirme yapılmaksızın karar verilmesi doğru olmamış kararın yazılı gerekçelerle bozulması gerekmiştir.

V. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Mahkeme kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek halinde ilgiliye iadesine,

Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,

02.05.2024 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.