YARGITAY 11. HUKUK DAİRESİ

11. Hukuk Dairesi         2023/58 E.  ,  2024/3502 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2020/1757 Esas, 2022/1881 Karar
HÜKÜM : Kısmen Kabul
İLK DERECE MAHKEMESİ : Bakırköy 1. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2018/394 E., 2020/112 K.

Taraflar arasındaki marka hükümsüzlüğü ve haksız rekabetin tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın taraf vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle;kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacılar vekili dava dilekçesinde; müvekkillerinden ... Orman Ürünleri San.ve Tic.Ltd.Şti.'nin "RIGA" markası ile kontraplak/ağaç ürünleri yapan Letonya menşeli Latvijas Finieris firması tarafından Türkiye'de kurulmuş bir firma olduğunu, "RIGA" markasının söz konusu yabancı menşeli firma tarafından WIPO nezdinde 21.12.2012 tarih ve 1149268 tescil numarası ile kayıtlı olduğunu ve söz konusu markanın müvekkilleri tarafından maruf hale getirildiğini, davalı adına 2017/111752 tescil numarası ile kayıtlı "RIGA FORM" ibareli markanın, müvekkillerinden ... şirketinin markasıyla birebir aynı olduğunu ve bu durumun müvekkili haklarına tecavüz ve haksız rekabet teşkil ettiğini iddia ederek, davalı markasının öncelikle müvekkiline devrini, davalı adına 2017/111752 sayı ile tescilli "Riga Form" markasının hükümsüzlüğünü, markaya tecavüz ve haksız rekabetin tespitini, men'ini ve sonuçlarının ortadan kaldırılmasını, davalıya ait http://rigaform.com/ alan adının ve facebook sayfalarına erişimin engellenmesini ve hüküm özetinin ilanını talep etmiştir.

II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde; müvekkili adına tescilli bulunan markaların cins ve şekil yönünden aynı ve ayırt edilemeyecek kadar benzer olmadığını, davacıların icra ettiği markanın müvekkili tarafından hiçbir şekilde kullanılmadığını, ayrıca Riga kelimesinin ayırt edici unsur olmadığını, 19. sınıfta riga ile başlayan pekçok aktif markanın bulunduğunu ve davacıların basiretli tacir gibi davranmadıklarını savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalı adına tescilli "Riga Form" markasının esas unsurunun "Riga" olup dava dışı Latvijas Finieris şirketine ait eskiye dayalı "Riga+şekil" markası ile benzer olduğu, faaliyet alanlarının aynı olduğu, yine davacı ... Ltd. Şti.'nin kuruluş tarihinin marka tescilinden önce olduğu ve bu şirketin tek sahibinin dava dışı Latvijas Finieris şirketi olduğu, davalı şirketin de markanın koruma tarihinden çok önceden beri dava dışı bu firmadan alınarak "Riga" markalı ürünlerin ticari faaliyete konu edildiği, aynı alanda faaliyet gösteren davalının bu ibareyi tesadüfen seçtiğinden bahsedilemeyeceği gibi davalının sektörde "Riga Plywood" olarak bilinen ve "riga" markasının sahibi dava dışı Latvijas Finieris şirketi arasında ticari/ekonomik bir bağlantı bulunduğu izlenimi yarattığı bu nedenle tescilin kötü niyetli olduğu sonuç ve kanaatine varılarak davacının hükümsüzlüğe ilişkin davacıların davasının kabulü gerektiği, davacı ... Ltd. Şti.'nin gerçek hak sahibi Latvijas Finieris şirketine ait olup bu şirketin Türkiye'deki temsilcisi mahiyetinde olduğundan, davacı Baba Yapı A.Ş. bu şirketlere ait ürünlerin pazarlamasını yaptığından bu davayı açmakta hukuki yararının ve taraf sıfatının bulunduğu, davacı vekili markanın müvekkili ... Ltd. Şti.'ye devrini talep etmiş ise de gerçek hak sahibi dava dışı Latvijas Finieris şirketi olup davalı ile gerek davacı ... Ltd. Şti gerekse Latvijas Finieris şirketi arasında bir ticari vekil/temsilcisi ilişkisi bulunmadığından markanın devri yönündeki talebin kabul edilmediği, yine davacıların Türkiye'de tescilli bir markası bulunmadığından davacıların marka haklarına tecavüzüne ilişkin taleplerinin yerinde görülmediği, ancak davacılardan Baba Yapı A.Ş.'nin "Riga" ibareli ürünleri davalı markasını koruma tarihinden önce muhtelif firmalara satması, reklamlarını yapması keza davacılardan ... Ltd. Şti.'nin davalı markasını koruma tarihinden evvel "Riga " ibaresini ticaret unvanında yer alacak şekilde ve ana sözleşmesinin iştigal konusunu davalının fiili marka kullanımının söz konusu olduğu ürünü kapsayacak şekilde tescil ettirmiş olması karşısında davalının bu eylemlerinin 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 54 ve devamı maddeleri anlamında haksız rekabet teşkil ettiği" gerekçesiyle; davacıların davasının kısmen kabulüne, davalı adına tescilli 2017/111752 tescil nolu markanın hükümsüzlüğüne, sicilden terkinine, davalının "Riga" esas unsurlu marka kullanımlarının haksız rekabet teşkil ettiğinin tespitine, bu kullanımının men'ine, sonuçlarının ortadan kaldırılmasına, bu meyanda www.rigaform.com alan adı ve facebook sayfalarına erişimin engellenmesine, karar kesinleştiğinde masrafı davalı tarafça karşılanarak hüküm özetinin ülke çapında yayınlanan tirajı en yüksek 3 gazetenin birinde ilanına, fazlaya dair talebin reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
1.Davacılar vekili istinaf dilekçesinde özetle; marka hakkının herkese karşı ileri sürülebilen mutlak hak niteliğinde olup, tapu iptal ve tescil davaları gibi açılan davada davacı adına devrine karar verilmesi gerektiğini, Emekli Hâkim .....’ın Türk Marka Hukuku adlı eserinin 4. Baskısının 716. Sayfasında Mahkeme Kararı ile Devir başlığı ile yer alan değerlendirmede; ".... Her ne kadar SMK’nda açıkça yazılı değilse de, markanın mahkeme kararı ile devri mümkündür. Bu durum ticari temsilcinin haksız tescilinde olduğu gibi, diğer sebepler yanında, markanın gaspı halinde de mümkündür. Böyle bir devir kararı verilebilmesi için, gaspın aşikar olması gereklidir. Yüksek Mahkeme bunu “aynı ya da ayniyet düzeyinde benzer” biçiminde formüle etmektedir." denildiğini, somut olayda markanın gaspının ispatlandığını, hatta davalının "riga şimdi Türkiye'de" beyanı ile açıkça ortaya koyduğunu, yine Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E. 2014/12345 K. 2014/14249 T. 22.9.2014 sayılı kararında da marka devrinin mümkün olduğunun beyan edildiğini ancak marka devir kararı verilen marka ile davacı markasının aynı yada ayniyet derecesinde benzer olmasının arandığını, sınai mülkiyet hakkının Türk Patent ve Marka Kurumu (TÜRKPATENT) nezdinde tescili için gerekli prosedür ve adımların mevcut olduğunu, hükümsüzlük davasında markanın hangi gerekçe ile hükümsüz kılındığının önemli olduğunu, nispi red sebepleri yönünden marka hakkında itiraz sürecinin beklenmesine gerek olmadığını, SMK 10 uncu maddede, tescilin devrine cevaz verdiğini, davalının kendisini davacının ticari vekili ve ürünlerin pazarlanmasında tek yetkili gibi lanse edildiğini, SMK 10. maddenin marka devrine cevaz verme gerekçesinin fiilen de olsa gerçekleştiğini, marka hakkına tecavüz koşullarının gerçekleştiğini, müvekkillerinden ... Şirketinin kurucusu ve tek ortağının Latvijas Fınıeris A.Ş. olup, distribütörlük almaya, marka haklarını, lisans haklarını, imtiyazlarını, markalarını ve ticari unvanlarını kullanmaya, adli ve idari birimlerde temsile yetkili olduğunu, markanın ülkede tescilinin bulunup bulunmadığının incelenmesinin gereksiz olduğunu, sınai mülkiyet haklarının korunması için tescilin zorunlu unsur olmadığını, gerçek hak sahipliğinin korunması gerektiğini, mahkemece hükümsüzlük talebinin kabul edildiğini, davalı marka kullanımının haksız rekabet teşkil ettiğinin tespitinin yapıldığını, kullanımın menine, sonuçlarının ortadan kaldırılmasına, davalıya ait www.rigaform.com alan adı ve facebook sayfasına erişimin engellenmesine ve hükmün ilanına karar verilmesine rağmen, her bir talep yönünden ayrı ayrı vekalet ücreti taktiri gerekirken, tek bir vekalet ücretine hükmedilmesinin hukuka aykırı olduğunu beyanla, mahkeme kararının kaldırılarak marka hakkına tecavüzden kaynaklanan taleplerinin kabulü ile vekalet ücretine ilişkin hükmün düzeltilmesini talep etmiştir.

2.Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; RİGA kelimesinin markanın esaslı unsuru olmadığını, RİGA ibareli 236 kayıt bulunduğunu, davacıların kendilerine ait olduğunu iddia ettikleri marka için 2013 yılında marka başvurusunda bulunduğunu, 2015 yılında itiraz sonucu başvurunun işlemden kaldırıldığını, delil olarak sunulan dergilerin kabulünün mümkün bulunmadığını, istenildiği zaman bu dergilere para karşılığı reklam ve röportaj verilebildiğini, davacının müvekkilinin marka başvurusuna itiraz etmediğini, müvekkilinin müşteri çevresinden yararlanmak için kötüniyetle bu davayı açtığını, davacılardan Baba Yapı San. Şirketinin dava açma yetkisinin bulunmadığını, 16.12.2019 tarihli belgede ... Şirketinin adli ve idari kurumlarda yetkili olarak atandığının beyan edildiğini, Baba Yapı Şirketine sadece haksız rekabet açısından yetki verildiğini beyanla mahkeme kararının kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dosya kapsamında bulunan Ticaret Sicil Gazetesi'nden ... Şirketinin tek ortağının WIPO nezdinde tescilli marka sahibi Latvijas Finieris şirketi olduğu, aralarında distribütörlük ilişkisi bulunduğu ve Türkiye'deki tek temsilcisi olduğu, davacı Baba Yapı şirketinin de Marmara Bölge temsilcisi olduğu, Latvijas Finieris şirketinin davacı şirketlere, marka ve haksız rekabetten kaynaklanan başvurularda bulunmak ve kendisini temsil etmek üzere 16.12.2019 tarihli belge ile ayrıca yetki verdiği, anlaşılmakla, davacı tarafların gerçek hak sahipliği iddiasına dayalı olarak hükümsüzlük talebinde ve haksız rekabetten kaynaklanan iddiaları ileri sürmekte yetkili olduğu, davalı vekilinin Baba Yapı şirketinin dava açma yetkisinin bulunmadığına yönelik istinaf sebebinin yerinde olmadığı, davacı tarafça Türkiye'de marka tescil başvurusunda bulunulmaması ya da davalı marka başvurusuna itiraz edilmemesinin, dava açma hakkının kötüye kullanıldığını göstermediği, davalı vekilinin müvekkilinin kullandığı markanın RİGA FORM ibareli, davalının kullandığı markanın ise RİGA (R) ibareli olduğunu, ayniyet ya da ayırt edilemeyecek derecede benzerlik bulunmadığını ileri sürmüşse de, davalı markasının tescil sınıfı ve kullanıldığı ürünler ile, davacı tarafın tescilsiz kullandığı RİGA unsurlu markanın, asıl unsurunun RİGA olduğu ve ayniyet derecesinde benzer olduğu, davalı markası ve kullanımındaki FORM ibaresinin ayırt edicilik katmadığı, davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesi gerektiği, İlk derece mahkemesince markanın hükümsüzlüğü talebinin ve haksız rekabete dayalı davanın kabulüne karar verilmesine rağmen, her iki dava yönünden ayrı ayrı iki kez vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken, davacı lehine tek vekalet ücretine hükmedilmesinin yerinde olmadığı gerekçesiyle davacı vekilinin vekalet ücretine yönelik istinaf başvurusunun kısmen kabulüne, mahkeme kararının kaldırılmasına, yeniden esas hakkında hüküm kurulmasına, davanın kabulüne karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesindeki sebepleri tekrar ederek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Dava, markaya tecavüzün ve haksız rekabetin tespiti, marka hükümsüzlüğü istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

3. Değerlendirme
1.Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve yasaya uygun olup davalı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

02.05.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.