YARGITAY 11. HUKUK DAİRESİ

11. Hukuk Dairesi         2023/5647 E.  ,  2024/2806 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2017/315 Esas, 2022/149 Karar
HÜKÜM : Kısmen kabul

Taraflar arasındaki sözleşmenin ifası, aksi halde alacak ve tazminat davasının bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonucunda Mahkemece davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı, taraf vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; davalı belediyenin Doğanşehir-Malatya arası yolcu taşıma hattında mevcut 14 hattın 12'sini S.S. Doğanşehir Otobüsçüler ve Minibüsçüler Kooperatifi'ne, kalan 2 hattan birini müvekkiline sattığını, müvekkilinin anlaşma uyarınca taşımacılık yapmak amacıyla belirlenen nitelikte bir araç satın aldığını, yolcu taşımacılığına başladığını, bir müddet sonra çalışmasının engellendiğini, bu hususta Belediye ve Kooperatif aleyhine açtıkları davanın reddedildiğini, davalı ... ile yapılan sözleşme uyarınca yeniden çalışmasına izin verilmesi gerekirken bu izinlerin çıkmadığını ileri sürerek öncelikle müvekkili aracının davalı ... Başkanlığının otobüsleri ile hatta sıraya girerek çalışmasına izin verilmesini, bunun mümkün olmaması durumunda müvekkilinin hat alımı için ödemiş olduğu paranın ve 2005 yılından sonrası için elde edemediği kazanç kaybı olduğunu belirterek uğramış olduğu zarar ve mahrum kaldığı kârın karşılığı olarak şimdilik 8.000,00 TL tazminatın faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde; yargı yolu itirazında bulunduklarını, Mahkemenin 2011/133 E. sayılı dosyasında davanın reddedildiğini, kararın düzeltilerek onandığını, davanın zamanaşımına uğradığını, ihalede başvurusu olmayan davacının açtığı davanın sıfat yokluğundan reddini talep ettiklerini, sözleşmenin geçersiz olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

III. MAHKEME KARARLARI, BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Mahkemece Verilen Karar
Mahkemece 10.07.2015 tarih, 2013/83 E. ve 2015/216 K. sayılı kararı ile davanın reddine karar verilmiş, karar davacı vekilince temyiz edilmiştir.

B. Bozma Kararı
Dairemizin 10.05.2017 tarih, 2015/14683 E., 2017/206 K. sayılı kararıyla davacı vekilinin sair temyiz itirazları reddedilmiş, yasal süre geçtikten sonra sunulan dilekçedeki zamanaşımı define itibar edilemeyeceği, davacı vekilinin bu husustaki itirazlarını açıkça ifade ettiği, Mahkemece davanın zamanaşımı nedeniyle reddinin doğru olmadığı, aynı zamanda davanın esasına girilerek, taraflar arasında geçerli bir hat satış sözleşmesi bulunmadığı yönündeki kanaatin davanın reddine gerekçe yapılmasının da yerinde görülmediği, taraflar arasında imzalanmış ve dosyada mevcut olan 01.10.1999 tarihli hat satışı ile ilgili sözleşmenin 4. maddesinde açıkça “27.08.1999 yapılan hat satış ihalesini alıp bedelini belediyemizin cari hesabına yatırmış bulunan ......” ifadelerine yer verilerek söz konusu hat bedelinin ödendiği ikrar edildiğine göre, Mahkemenin hatalı yaklaşımının aksine hat bedelinin davacı tarafça ödendiğinin kabulü gerektiği, davacının belediye otobüsleri ile sıraya girerek yolcu taşımasına da izin verilmediğine göre, artık hat bedeli olarak ödediği tutarın iadesini istemekte haklı olduğu, ancak davacının dilekçelerinde de ifade ettiği üzere bir süre sıraya girerek yolcu taşıma işi yaptığı ve 01.10.2000 tarihi itibariyle çalışmasına son verildiği, o halde davacının çalıştırılmadığı ve menfaat elde edemediği dönemle orantılı olarak ödediği hat satış bedeli olan 8.100,00 TL'nin kısmen iadesi gerekeceğinden bu yönde bir değerlendirme yapılması ve sonucuna göre karar verilmesi gerekirken yazılı gerekçelerle davanın usul ve esas yönünden reddinin doğru olmadığı hususlarına işaret edilerek karar bozulmuştur.

C. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar
Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile bilirkişi raporunda, davacının Belediye ile hat satışı için yaptığı 01.10.1999 tarihli sözleşme karşılığı olarak davalıya ödediği 8.100,00 TL hat satış tutarının davacıya iade edilmesi gerektiği, ancak bu tutarın hepsinin davacıya verilmeyeceği, zira davacının söz konusu hattı satın aldığı 01.10.1999 tarihinden 01.10.2000 tarihine kadar 1 yıl müddetçe hatta çalıştığı, bu 1 yıllık çalışma göz önünde bulundurularak çalıştırılmadığı ve menfaat elde edemediği dönemle orantılı 8.100,00 TL'nin kısmen iadesinin yapılması gerektiği, buna göre; davacının davalıdan talep edebileceği tazminat tutarının 7.762,50 TL olarak hesaplandığının belirtildiği, raporun bozma ilamlarına uygun, hüküm kurmaya elverişli, denetlenebilir nitelikte olduğu, davacının belediye otobüsleri ile sıraya girerek yolcu taşımasına da izin verilmediğine göre, artık hat bedeli olarak ödediği tutarın iadesini istemekte haklı olduğu, ancak davacının dilekçelerinde de ifade ettiği üzere bir süre sıraya girerek yolcu taşıma işi yaptığı ve 01.10.2000 tarihi itibariyle çalışmasına son verildiği, o halde davacının çalıştırılmadığı ve menfaat elde edemediği dönem için belirlenen 7.762,50 TL'nin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine karar verildiği gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, 7.762,50 TL tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.

IV. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
1. Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; eksik araştırma ve inceleme ile hüküm verildiğini, müvekkilinin 1999 yılında davalıdan yolcu taşıma hattını satın aldığını, karşılığında ücret ödediğini, Mahkemenin karardan 23 yıl öncesi alınan bedeli aynen kabul etmesinin ve değer artışının dikkate alınmamasının hukuka aykırılık taşıdığını, davada çalıştırılmayan sürelerin tazminat olarak ödenmesinin de istendiğini, Mahkemenin bu konuda bir karar vermediği gibi gerekçeli kararda açıklama yapmadığını, satın alınan hat için bedelin değil hattın iadesinin gerektiğini ileri sürerek kararın bozulmasını istemiştir.

2. Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; davacının Doğanşehir Asliye Hukuk Mahkemesinin 2001/133 E. sayılı dosyası ile aynı konuda açtığı davanın reddedilip kesinleştiğini, kesin hüküm sebebiyle işbu davanın da reddi gerektiğinden eksik inceleme ile verilen kararın bozulmasını istediklerini, davacının taleplerinin 01.10.2000 tarihinden itibaren 8.000,00 TL tazminat istemli olduğunu, hat tahsis bedelinin istemine yönelik olarak bir dava değeri gösterilmediğinin belirtilmesi, iki haftalık süre içerisinde hat tahsis bedeli konusunda dava değeri göstermesi ve eksik harcı ikmal etmesine yönelik kesin süre verilmesine rağmen davacı tarafça bu kesin süre içerisinde ilgili hususun yerine getirilmediğini, Yargıtay'ın 10.05.2017 tarihli kararının da sadece hat tahsis istemine yönelik bozma kararı olduğundan bu hususun temyizen dikkate alınması gerektiğini ileri sürerek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Dava, sözleşmenin ifası, terditli olarak da alacak ve tazminat istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
818 sayılı Borçlar Kanunu'nun 61 inci maddesi.

3. Değerlendirme
Dosyadaki yazılara, mahkemece uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına ve delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, taraf vekillerinin bütün temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

V. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Taraf vekillerinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderlerinin temyiz edenlere yükletilmesine,

Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,

04.04.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.