YARGITAY 11. HUKUK DAİRESİ

11. Hukuk Dairesi         2023/5526 E.  ,  2024/3249 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2020/331 Esas, 2023/26 Karar
HÜKÜM : Asıl ve birleşen davanın kabulü

Taraflar arasındaki istirdat davalarının bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonucunda Mahkemece asıl ve birleşen davanın kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı, birleşen davanın davalılarından ... Tarım Ürün. San. ve Tic. A.Ş. iflas idaresi vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; davalı ... Teks. San. İç ve Dış Tic. A.Ş.’nin diğer iki davalı aleyhine takip başlattığını, müvekkilinin fabrikasına 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu’nun (2004 sayılı Kanun) 89 uncu maddesi uyarınca birinci haciz ihbarnamesi gönderdiğini, oysa müvekkilinin adresinin Kadıköy’de, fabrikasının İnegöl’de olduğunu, fabrika binasının şube niteliği taşımadığını, ... Teks. San. İç ve Dış Tic. A.Ş.’nin davacının merkezinin Kadıköy’de olduğunu bildiğini, buna rağmen haciz ihbarnamesini İnegöl’deki fabrikaya gönderdiğini, fabrika yetkililerinin diğer davalılara borçlu olunmadığını usulü bilmediklerinden posta yoluyla icra dairesine gönderdiğini, süresinden sonra icra dosyasına geldiğinden geç işlendiğini, davalı ... Teks. San. İç ve Dış Tic. A.Ş.’nin bu kez aynı Kanun uyarınca ikinci haciz ihbarnamesini yine İnegöl’deki fabrikaya gönderdiğini, aynı şekilde fabrika yetkilisinin borçlu olunmadığını posta yoluyla bildirdiğini, gönderdiği ihbarnameyi unutan davalının tekrar aynı ihbarnameyi müvekkilinin merkezine yolladığını, ancak posta müdürlüğünden geri alınmasına dair karar çıkartıp tebligatı iade aldığını, bu durumun müvekkilinin merkez adresini bildiğini gösterdiğini, bu kez müvekkilinin merkezine üçüncü ihbarnameyi gönderdiğini, bu yöndeki talep icra müdürünce reddedilince yine İnegöl’deki fabrika adresini yazdığını, davalı ... Teks. San. İç ve Dış Tic. A.Ş.’nin birinci haciz ihbarnemesine cevabın posta yoluyla gönderildiğini görünce bilmeden yapılan bu usuli atlamadan faydalanmak için diğer tebligatları da İnegöl’e göndermeyi tercih ettiğini, tüm bunların kötü niyetini gösterdiğini, üçüncü ihbarnameyi de alan fabrika yetkililerinin bu defa müvekkilinin merkezini arayarak durumu bildirdiğini, yetkililerin birinci ihbarname sanarak hemen icra dosyasına borçlu olunmadığını bildirdiğini, müvekkilinin diğer davalılara borcunun bulunmadığını, esasen davalı ... Teks. San. İç ve Dış Tic. A.Ş.’nin diğer iki davalıya bir çok takip yaptığını, müvekkilinin bu takiplerde gönderilen ihbarnamelere itiraz ettiğini, usuli hatalardan yararlanan davalının bankalara haciz tezkereleri yolladığını, bankaların haber vermesi üzerine itibarını kaybetmek istemeyen müvekkilinin borçlu olmadığı parayı ödemek zorunda kaldığını ileri sürerek 243.278,66 TL’nin ödemeden itibaren işleyecek ticari faiziyle birlikte davalılardan istirdadını talep etmiştir.

II. CEVAP
1. Davalı ... Teks. San. İç ve Dış Tic. A.Ş. vekili cevap dilekçesinde; icra dosyasında öncelikle davacının Kadıköy’deki adresine birinci haciz ihbarnamesinin gönderilmesini istediklerini, ancak icra müdürlüğünün İnegöl’deki adrese tebliğ ettiğini, yetkilinin tebliği aldığını, davacının süresinde itiraz etmediğini, ikinci ihbarnamenin aynı adreste aynı kişi tarafından alındığını, itiraz edilmişse de sürenin aşıldığını, bunun üzerine 2004 sayılı Kanun’un 89 uncu maddesi uyarınca üçüncü ihbarname gönderilmek yerine sehven yine ikinci ihbarname için talepte bulunduklarını, icra müdürlüğünün yanlış olarak Kadıköy adresine gönderdiğini, yanlışlığın fark edilmesi ile ihbarnamenin postadan alındığını, icra müdürlüğünün üçüncü ihbarnameyi İnegöl adresine gönderdiğini, menfi tespit davası açması gereken davacının itiraz etmesi geçersiz olduğundan borcun davacı yedinde sayıldığını, davacının parayı ödediğini, tüm taleplerinde ihbarnamelerin İstanbul/Kadıköy’e gönderilmesini istediklerini, ancak icra dairesinin İnegöl’e gönderdiğini, bu adresin de davacının şubesi olduğunu, dolayısıyla müvekkilinin davacıyı hataya düşürmediğini, tüm ihbarnamelerden davacının haber aldığını, ... Tarım Ürün. San. ve Tic. A.Ş.’nin %29,17 hisse ile davacının ortağı olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

2.Davalılar ... İç ve Dış Tic. Gıd. San. A.Ş. ve ... Tarım Ürün. San. ve Tic. A.Ş. vekili cevap dilekçesinde; davacı ile ... İç ve Dış Tic. Gıd. San. A.Ş. arasında herhangi bir ticari ilişki ve cari hesap bulunmadığını, diğer müvekkilinin ise davacıya 11.646,19 TL borçlu olduğunu, davacının icra dairesine haksız ödeme yaptığını, zira her iki müvekkilinin de davacıdan alacağının olmadığını savunarak müvekkilleri yönünden davanın reddini istemiştir.

III. MAHKEME KARARLARI, BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Mahkemece Verilen Karar
Mahkemece 17.12.2015 tarih, 2014/461 E., 2015/518 K. sayılı kararı ile asıl ve birleşen davanın kabulüne karar verilmiş, karar asıl davanın davalısı ... Teks. San. İç ve Dış Tic. A.Ş. vekili vekilince temyiz edilmiştir.

B. Bozma Kararı
Yargıtay (Kapatılan) 19. Hukuk Dairesinin 04.10.2018 tarih, 2016/14498 E., 2018/4837 K. sayılı kararıyla 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun (2004 sayılı Kanun) İİK'nın 194 üncü maddesinin "Acele haller müstesna olmak üzere müflisin davacı ve davalı olduğu hukuk davaları durur ve ancak alacaklıların ikinci toplanmasından on gün sonra devam olunabilir. Bu hüküm şeref ve haysiyete tecavüzden, vücut üzerinde ika olunan zararlardan doğan tazminat davaları ile evlenme, ahvali şahsiye veya nafaka işlerine müteallik ihtilaflara, rehnin paraya çevrilmesi yoluyla takiplerle ilgili olarak açılmış olan hukuk davalarına tatbik olunmaz. Dava durduğu müddetçe zamanaşımı ve hakkı düşüren müddetler işlemez.'' şeklinde olduğu, davalılardan ... Tarım Ürünleri San. ve Tic. A.Ş. ile ... İç ve Dış Tic. A.Ş.'nin dava devam ederken iflas ettikleri halde Mahkemece emredici hukuk kuralına riayet edilmediği, 2. alacaklılar toplantısının bitmesini beklemeden yargılamaya devam ile hüküm kurulduğu gerekçesiyle Mahkeme kararı bozulmuş, sair temyiz itirazları incelenmemiştir.

C. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar
Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacı, kendisine gönderilen birinci haciz ihbarnamesine süresinde ve usulüne uygun olarak cevap vermemiş ise de, borçlu olmadığını, haciz ihbarnamesine verdiği iadeli taahhütlü mektupla icra dosyasına bildirdiği, davalı alacaklının takip dosyasına giren bu itirazdan haberdar olduğu halde, ikinci haciz ihbarnamesini gönderdiği, davacının buna karşı da, yine posta ile borçlu olmadığını belirttiği, davalı alacaklının borçlular aleyhine yaptığı çok sayıda icra takibinde de davacıya defalarca haciz ihbarnameleri yolladığı, davacının bu takiplerde kendisine gönderilen haciz ihbarnamelerine süresi içerisinde ve usulüne uygun olarak itirazda bulunduğundan, borcun davacıdan tahsil edilmesinin mümkün olmadığı, bu dosyalarda haciz ihbarnameleri davacının Kadıköy Fenerbahçe Mahallesi adresindeki merkezine gönderildiği halde, işbu davanın konusunu teşkil eden icra dosyasında davacının fabrika adresine gönderildiği, davalı alacaklının, daha önce borçlular aleyhine yaptığı çok sayıda icra takibinde, davacıya gönderilen haciz ihbarnamelerine yapılan itirazlardan, davacının borçlu olmadığını öğrendiği, bu dosyalarda davacının şirket merkezinin bulunduğu adrese tebligatlar yapıldığı halde, eldeki davanın konusunu oluşturan icra dosyasında davacının fabrika adresine tebligat yapılmasının davacının süresi içerisinde itirazda bulunmasını engellemeye yönelik bir davranış olarak değerlendirilmesi gerektiği, bu değerlendirmelerden davalı alacaklının borçlu olmadığını bilmesine rağmen davacıya haciz ihbarnameleri göndererek itiraz etmemesini sağladığı ve bu suretle borçlu olmadığı bir parayı icra dosyasına ödemek zorunda bıraktığı sonucunun ortaya çıktığı, somut olayda 2004 sayılı Kanun’un 89 uncu maddesinin beşinci fıkrasında ön görülen koşulların gerçekleştiği, bozma ilamında belirtilen davalıların iflas müdürlüklerine müzekkere yazılarak ikinci alacaklılar toplantısının yapılıp yapılmadığı, iflas memuru tayin edilip edilmediğinin sorulduğu, ikinci alacaklılar toplantısının 10 gün sonrasına kadar yargılamanın durdurulduğu, toplantıların yapılması ve 10 gün geçmesinin akabinde yargılamaya devam olunduğu gerekçesiyle asıl dava yönünden; davanın kabulüne, 243.278,66 TL'nin 13.04.2012 ödeme tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, birleşen dava yönünden; davanın kabulüne, tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla 243.278,66 TL'nin 13.04.2012 ödeme tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

IV. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde birleşen davanın davalılarından ... Tarım Ürün. San. ve Tic. A.Ş. iflas idaresi vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Birleşen davanın davalılarından ... Tarım Ürün. San. ve Tic. A.Ş. iflas idaresi vekili temyiz dilekçesinde özetle; birleşen dosyada davalı müflis şirketin, davacının haksız yere ödeme yaptığını iddia ettiği miktarla ilgili hiçbir kusur ve sorumluluğunun bulunmadığını, hükmedilen tutardan müflisin sorumlu tutulamayacağını, davacının kendisine tebliğ edilen birinci haciz ihbarnamesine yasal süresinde cevap sunmayarak ikinci haciz ihbarnamesinin gönderilmesine mahal verdiğini, ikinci haciz ihbarnamesine de süresinde itiraz etmeyen davacının menfi tespit davası açma süresini de kaçırdığını, parayı ödemek durumunda kaldığını, kendi kusuruyla aleyhine sonuç doğurduğunu, davacının, birleşen dosyada davalı müflis şirketten alacaklı olduğunu ve hükmedilen alacak miktarını kabul etmemekle birlikte, birleşen dosyada ... Tarım Ürünleri San. ve Tic. A.Ş. hakkında dava devam ederken iflas kararı verildiğinden, müflis şirket aleyhine iflas tarihinden önce doğduğu iddia edilen bir borçla alakalı tahsile yönelik hüküm kurulamayacağını, iflasın açılmasıyla birlikte müflis şirket bakımından kayıt kabul davası haline gelen huzurdaki davada, tahsil hükmü verilemeyeceğini, buna bağlı olarak nispi vekalet ücreti ve yargılama giderine hükmedilemeyeceğini ileri sürerek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Dava, istirdat istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
2004 sayılı Kanun'un 89 uncu ve 194 üncü maddeleri.

3. Değerlendirme
Mahkemece 17.12.2015 tarih, 2014/461 E., 2015/518 K. sayılı kararı ile asıl ve birleşen davanın kabulüne karar verilmiş, Yargıtay (Kapatılan) 19. Hukuk Dairesinin 04.10.2018 tarih, 2016/14498 E., 2018/4837 K. sayılı kararıyla davalılardan ... Tarım Ürünleri San. ve Tic. A.Ş. ile ... İç ve Dış Tic. A.Ş.'nin dava devam ederken iflas ettikleri halde Mahkemece emredici hukuk kuralına riayet edilmediği, 2. alacaklılar toplantısının bitmesini beklemeden yargılamaya devam ile hüküm kurulduğu gerekçesiyle Mahkeme kararı bozulmuş, sair temyiz itirazları incelenmemiştir.

Mahkemece bozmaya uyularak ikinci alacaklılar toplantısını bitmesi beklenmiş, gerek asıl, gerek birleşen dava kabul edilerek 243.278,66 TL'nin 13.04.2012 ödeme tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte tahsili yönünde hüküm kurulmuştur. Birleşen dava davalıları ... Tarım Ürünleri San. ve Tic. A.Ş. ile ... İç ve Dış Tic. A.Ş. dava devam ederken iflas ettiklerine göre davaya kayıt kabul davası alarak bakılıp buna göre hüküm kurulması gerekirken istirdat davası olarak devam edilmesi ve tahsil hükmü kurulması doğru olmamış, kararın bu yönden bozulmasını gerektirmiştir.

V. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Mahkeme kararının BOZULMASINA,

Bozma sebebine göre birleşen davanın davalılarından ... Tarım Ürün. San. ve Tic. A.Ş. iflas idaresi vekilinin diğer temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde temyiz eden davalıya iadesine,

Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,

25.04.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.