YARGITAY 11. HUKUK DAİRESİ

11. Hukuk Dairesi         2023/5415 E.  ,  2024/7183 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2021/950 Esas, 2023/899 Karar
HÜKÜM : Davanın reddi
İLK DERECE MAHKEMESİ : Ankara 5. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2019/82 E., 2021/26 K.

Taraflar arasındaki Yeniden İnceleme ve Değerlendirme Kurulu (YİDK) kararının iptali davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı Yargıtayca duruşma istemli olarak davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne, dava, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin ikinci fıkrası gereğince miktar veya değer söz konusu olmaksızın duruşmalı olarak incelenmesi gereken dava ve işlerin dışında bulunduğundan duruşma isteğinin reddine karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

KARAR
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin sahibi olduğu ucuzabilet platformunun, “ucuz uçak bileti satın almanın en kolay, hızlı ve zahmetsiz yolu!” sloganıyla 2006 yılında hizmet vermeye başladığını, hem yurt içinde hem de yurt dışında farklı hava yollarının uçak seferlerini tek bir ekranda inceleme imkânı ile kurulduğunu, “http://www.ucuzabilet.com” alan adlı internet sitesi ve akıllı telefonlara yönelik ucuzabilet mobil uygulaması ile müşterilerinin kullanımına sunulduğunu, müvekkili şirketin ayrıca verilen hizmetlerin tanıtımı ve pazarlanması maksadıyla da her yıl ciddi miktarlarda reklam ve tanıtım bütçesi ayırdığını, televizyon, dergiler, gazeteler ve sair yazılı-görsel medya organları aracılığıyla önemli tanıtım-pazarlama faaliyetinde bulunduğunu, müvekkili şirketin sırasıyla 38., 39. ve 43. sınıflarda tescilli 2005/47224 tescil no.lu “etstur ucuzabilet”, 39, 41 ve 43. sınıflarda tescilli 2018/55472 - 55434 - 55429 - 55349 - 55337 - 55317 tescil no.lu “ucuzabilet.com etstur”, 39, 41 ve 43. sınıflarda tescilli 2018/55441 - 55454 tescil no.lu “ucuzabilet.com bir etstur markasıdır” markalarının sahibi olduğunu, müvekkili şirketin 15 yılı bulan ciddi yatırımları sonucu oluşturduğu “ucuzabilet.com” ibareli markalara dair bilinirliğin zarar görmemesi ve halihazırda tescilli olan marka haklarının yasal korumasının devamını sağlama bakımından 2019/10076 başvuru numarası ile başta 39. sınıf hizmetler olmak üzere çeşitli marka sınıflarında "ucuzabilet" ibaresinin tek başına marka olarak tescilini talep ettiklerini, ancak söz konusu talebe yönelik olarak davalı TÜRKPATENT tarafından yapılan incelemeler sonucu "ucuzabilet" ibaresinin cins, vasıf bildirir nitelikte olduğu, başvurunun bir bütün olarak düşük fiyatlı bilet anlamına gelen bu ibareyi içermesinin tüketici nezdinde ayırt edicilik kazanmak bakımından beklenen işlevi yerine getirmeyeceği ve müvekkili şirket tarafından sunulan delillerin "ucuzabilet" ibaresine ayırt edicilik kazandırır nitelikle olmadığı gerekçe gösterilerek başvurunun 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu'nun (6769 sayılı Kanun) 5 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) ve (c) hükümleri uyarınca reddine karar verildiğini, müvekkili şirketin 2005 yılından bu yana kullandığı "ucuzabilet" ibareli markası ve "www.ucuzabilet.com" alan adlı sitesi aracılığıyla verilen havayolu seyahati hizmetleri bakımından "ucuzabilet" ibaresinin vasıf bildirici, betimleyici nitelikte olmamakla birlikte bir an için aksinin doğru olduğunun kabulü halinde dahi müvekkili şirketin söz konusu markasını ve internet sitesini 15 yıla yakın bir süredir kullanarak ciddi yatırımlar ve pazarlama faaliyetleri sonucu uçuş seyahati hizmetleri ile özdeş, kendine has, tanınmış hale getirmiş olduğu bu ibare üzerinde müvekkili şirketin 6769 sayılı Kanun'un 5 inci maddesi hükmü kapsamında kazandığı hakların göz ardı edilemeyeceğini ileri sürerek, YİDK kararının iptaline, 2019/10076 sayılı “ucuzabilet” markasının marka siciline tesciline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP
1.Davalı TÜRKPATENT vekili cevap dilekçesinde; müvekkili Kurum kararının usul ve yasaya uygun olduğunu, başvuru markasının “ucuzabilet” ibaresinden oluştuğunu, anılan marka başvurusunun kapsamındaki hizmetler yönünden tanımlayıcı nitelikte bir ibare olduğunu ve ayırt ediciliğinin bulunmadığını, başvuruya konu markanın kullanım sonucu ayırt edicilik kazandığına ilişkin davacı iddiasının da mesnetsiz olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

2.Fer'i müdahil vekili cevap dilekçesinde; davacı ile işbu davada olduğu gibi "ucuzabilet" ibareli markaların uyuşmazlık konusu olduğu birçok davanın bulunduğu, bu davada verilecek kararın müvekkilinin taraf olduğu davalarda aleyhine sonuç doğurabileceğini, bu nedenle işbu davaya müdahale talebinde hukuki yararının bulunduğunu ileri sürerek, davalı yanında davaya fer'i müdahale taleplerinin kabulü ile davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesince, dava konusu markada yer alan kelime unsurlarının basit, yaygın, günlük kullanımda sık karşılaşılan “ucuz”, “a”, “bilet” ve “.com” ibarelerinden oluştuğu, davaya konu işaretin bütününün bıraktığı görsel etki asgari düzeyde ayırt edici nitelikte ise de işarette esas unsur olarak yer alan kelime dizisinin başvuru kapsamındaki bazı hizmetler yönünden işaretin hizmeti tanımlayıcı niteliğinin önüne geçemediği, bazı hizmetler yönünden taşıdığı anlam itibariyle asgari düzeyde de olsa ayırt edici nitelikte bir marka algısı oluşturmadığı, işaretin hizmeti tanımlayıcı niteliği sebebiyle somut ayırt ediciliğinin bulunmadığı kanaatine ulaşılan hizmetlerin mevcut piyasa anlayışı itibariyle biletlenebilir hizmetleri içeren (Sınıf 39.01): “Kara, deniz ve hava taşımacılığı hizmetleri ve kara, deniz ve hava taşıtlarının kiralanması hizmetleri, tur düzenleme, seyahat için yer ayarlama, seyahat ile ilgili bilet sağlama, kurye hizmetleri”, (Sınıf 41.02): “Sempozyum, konferans, kongre ve seminer düzenleme, idare hizmetleri; (Sınıf 41.03): “Spor, kültür ve eğlence hizmetleri (sinema, spor karşılaşmaları, tiyatro, müze, konser gibi kültür ve eğlence etkinlikleri için bilet sağlama hizmetleri dahil)”, (Sınıf 43.02): “Geçici konaklama hizmetleri, geçici konaklama ile ilgili rezervasyon hizmetleri, düğün salonu kiralama hizmetleri, konferans ve çeşitli toplantılar için yer sağlama hizmetleri” olduğu, somut ayırt ediciliği bulunmadığı değerlendirilen bu hizmetler bakımından “ucuzabilet.com” ibaresinin tüketiciler tarafından ucuz bilet satışının yapıldığı internet sitesi olarak algılanacağı, belirtilen hizmetler bakımından tanımlayıcı olan işaretin, markanın en temel fonksiyonu olan kaynak gösterme fonksiyonunu yerine getiremeyeceği, somut ayırt ediciliğinin bulunmadığı, başvuru kapsamında kalan diğer hizmet grupları yönünden, işareti oluşturan kelime, renk ve şekil kombinasyonun genel görünümü itibariyle ayırt edicilik eşiğini aştığı, işaretin başvuru kapsamında kalan diğer hizmet grupları yönünden doğrudan tanımlayıcı niteliğinin bulunmadığı, bu itibarla somut ayırt ediciliğinin bulunduğu, “ucuzabilet.com” ibaresinin anlamında tanımlayıcı bulunduğu, (39.01) sınıf “Kara, deniz ve hava taşımacılığı hizmetleri ve kara, deniz ve hava taşıtlarının kiralanması hizmetleri, tur düzenleme, seyahat için yer ayarlama, seyahat ile ilgili bilet sağlama, kurye hizmetleri.” için kullanım yoluyla ayırt edicilik sağlandığının kabulü gerektiği, başvuru kapsamında yer alan diğer hizmetler yönünden ise davacı yanın bir kullanım iddiası ve bu yönde bir delili bulunmayıp, kullanım yoluyla kazanılan ayırt edicilikten de söz edilemeyeceği gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile 41/2, 41/3, 43/2 alt sınıftakiler haricinde kalan hizmetler bakımından YİDK kararının iptaline, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiş, hüküm davalı vekilince istinaf edilmiştir.

IV. BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI
Bölge Adliye Mahkemesince, dava konusu başvurunun asli unsurunu oluşturan "ucuzabilet" ibaresinin, başvuru kapsamında yer alan 39, 41 ve 43. sınıf hizmetlerin tüketicileri nezdinde işletmesel bir kökene işaret etmesinin mümkün olmadığı, başvuru kapsamındaki tüm hizmetler için belirli bir ticari kaynağa ait bir işaret olarak algılanmayacağı, diğer bir deyişle markanın asli fonksiyonu olan ayırt ediciliği sağlamayan bir ibare olduğu, tüketicilerin bu ibareyi yalnızca ucuza bilet satışının yapıldığı yer olarak algılayacakları gözetildiğinde, tüketicilerce marka olarak algılanması, belirli bir işletmeye ait mal ve hizmetleri, başka işletmelere ait mal ve hizmetlerden ayırt etmeyi sağlaması mümkün olmayan dava konusu başvurunun, 6769 sayılı Kanun'un 5 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi anlamında ayırt ediciliği bulunmadığı, dava konusu başvuruya kullanım yoluyla da ayırt edicilik katıldığının ispat edilemediği, dava konusu başvurunun kapsamında yer alan tüm hizmetler yönünden ayırt edici niteliğinin bulunmadığı, öte yandan başvuru kapsamından 6769 sayılı Kanun'un 5 inci maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi uyarınca çıkarılan hizmetler yönünden ise başvuru konusu ibarenin tanımlayıcı olduğu, başvuruya kullanım yoluyla da ayırt edicilik kazandırılmadığı, buna göre marka başvurusunun reddine ilişkin YİDK kararının yerinde bulunduğu kabul edilerek davanın reddine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde davanın kısmen kabulüne karar verilmesi yerinde görülmediği gerekçesiyle davalı vekilinin ve davalı yanında davaya katılan fer'i müdahil vekilinin istinaf başvurularının kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın reddine karar verilmiş, hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

V. TEMYİZ İNCELEMESİ
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Dava, marka başvurusunun reddine dair YİDK kararının iptali ve başvurunun tescili istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
1.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2.6769 sayılı Kanun'un 5 inci maddesi.

3. Değerlendirme
İlk Derece Mahkemesince verilen karara yönelik olarak yapılan istinaf başvurusu üzerine 6100 sayılı Kanun'un 355 vd. maddeleri kapsamında yöntemince yapılan inceleme sonucunda Bölge Adliye Mahkemesince esastan verilen nihai kararda, dosya kapsamına göre saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kurallarına aykırı bir yön olmadığı gibi aynı Kanun'un 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ve 371 inci maddelerinin uygulanmasını gerektirici nedenlerin de bulunmamasına göre usul ve yasaya uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar vermek gerekmiştir.

VI.SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin temyiz isteminin reddi ile Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA, aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine, aynı Kanun'un 372 nci maddesi uyarınca işlem yapılmak üzere dava dosyasının İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 08.10.2024 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.