YARGITAY 11. HUKUK DAİRESİ

11. Hukuk Dairesi         2023/4831 E.  ,  2024/5254 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 22. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2017/1487 E., 2021/566 K.
HÜKÜM : Kabul
İLK DERECE MAHKEMESİ : Ankara 14. Asliye Ticaret Mahkemesi
SAYISI : 2015/270 E., 2017/120 K.

Taraflar arasındaki alacak davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; davacı ile dava dışı ... Tur.İnş...Ltd. Şti. arasında 19.09.2014 tarihinde Faktoring Sözleşmesi imzalandığını, sözleşme uyarınca dava dışı .....Ltd. Şti. ile davalı ... arasında imzalanan 01.03.2013 tarihli "Ankara ve İzmit Hazır Beton Tesisleri İşletme Sözleşmesi" nedeniyle doğmuş ve doğacak hak ve alacakların müvekkiline temlik edildiğini ve temlik işleminin davalıya bildirildiğini, davalının 19.09.2014 tarihli Temlik Teyit Yazısı ile alacağın doğmuş bulunduğunun ve kayıtları işlendiğinin beyan edildiğini, temlik işlemine konu faturaların ancak yansıtma, yasal kesintiler ve işçilik bedelleri nedeniyle ödenmesinden imtina edilebileceği, aksi durumda temlik işlemine konu faturaların kayıtsız ve şartsız olarak ödeneceğinin davalı tarafından taahhüt edildiğini, yazının ekinde yer alan faturaların 01.08.2014 ila 14.09.2014 tarihi aralarında dava dışı ... Ltd Şti tarafından tanzim edildiğini, teyit yazısı itibariyle faturaya konu alacakların doğmuş bir alacak niteliğinde bulunduğunu, davalı tarafından tanzim olunan 23.04.2014, 30.09.2014, 01.10.2014 ve 16.10.2014 tarihli teyit yazılarında belirtilen faturalara itiraz edilmediğini, faturalara konu mal ve hizmetin tam ve eksiksiz olarak alındığının davalı tarafından beyan ve teyit edildiğini, teyit işlemleri sonrasında davalı tarafından 10.10.2014, 31.10.2014 ve 03.11.2014 tarihlerinde toplam 300.000,00 TL "... Temlik Bedeli" açıklaması ile ödeme yapıldığını, fakat ilerleyen süreçte herhangi bir neden belirtilmeksizin ödeme yapılmadığını, dava tarihi itibariyle dava dışı ... Şti'nin müvekkili nezdinde 1.486.626,14 TL ana para, 100.592,02 TL işlemiş faiz olmak üzere 1.587.221,16 TL borcu bulunduğunu belirterek avans faizi ile birlikte bu miktarın tahsilini talep etmiştir.

II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde; davalı tarafından davacıya gönderilen 19.09.2014 tarihli yazı içeriğinde, 19.09.2014 temlik tarihinden sonra doğmuş ve doğacak faturaların ödenmesine atıfta bulunulduğunu, ayrıca anılan faturaların ödenmesi esnasında, firmadan yansıtma, yasal kesintiler, işçilik bedelleri dolayısıyla müvekkilinin alacağının doğması halinde bu tutarların fatura bedellerinden düşüleceği, ... Şti ile yapılmış 01.03.2013 tarihli "Ankara ve İzmit Hazır Beton Tesisleri İşletme Sözleşmesi"nin yürürlükte olduğu tarihler içinde ve belirtilen koşullarda ödeme yapılacağının beyan edildiğini, ... Şti ile davalı arasında imzalanmış sözleşmenin 15.11.2014 tarihinde fesih olunduğunu, temlikin konusu ve ihtilaf konusu yapılan dönemin 19.09.2014-15.11.2014 tarihleri arasında ... Şti'nin alacaklı konumunda olmadığını, ... Şti.'nin müvekkiline 31.12.2014 tarihi itibariyle 1.330.196,69 TL borcu bulunduğunu, 19.09.2014-15.11.2014 temlik döneminde ve sonrasında ... Şti'nin hiçbir zaman alacaklı konumunda olmadığını belirterek davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dosya kapsamında alınan ve benimsenen bilirkişi raporu doğrultusunda, davalının temlik teyit yazılarında temlik tarihinden sonra doğmuş ve doğacak faturaların ödenmesi esnasında firmadan yansıtma, yasal kesintileri ve/veya işçilik bedelleri dolayısıyla alacak oluşması durumunda ilgili tutarların fatura bedellerinden düşülerek bakiye alacağın ... Şti. ile aralarındaki sözleşmenin yürürlükte kaldığı süre boyunca davacıya ödeneceğinin kabul edildiği, ancak yansıtma ve yasal kesintiler, işçilik bedelleri dolayısıyla temlik ve ihtilaf konusu 19.09.2014-15.11.2014 tarihleri arasında ve sonrasında ... Şti.'nin hiçbir zaman alacaklı konumda olmadığı, 31.12.2014 tarihi itibariyle de 1.330.196,69 TL borcu bulunduğu gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
1. Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacının alacağının doğmuş olduğunu, ... ve ... şirketi arasındaki feshin temlik anlaşmasından sonra olduğunu, davalının dava dışı ... şirketinden alacaklı olduğu iddiasının doğru olmadığını, davalının kendisine gönderilen faktoring sözleşmesini teyit ettiğini, davalı tarafça yapılan kesintilerin haksız olduğunu ileri sürerek yerel mahkeme kararının kaldırılmasını istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile ilk derece mahkemesince hükme esas alınan bilirkişi raporunun denetime elverişli ve hüküm kurmaya yeterli olmaması nedeniyle tahkikat yapılmasına karar verildiği ve yeni bir bilirkişi heyeti oluşturularak rapor alındığı, alınan iki bilirkişi raporu arasında her iki bilirkişi raporunun da taraflar arasındaki uyuşmazlık konusuna ilişkin olarak hüküm kurmaya ve denetime elverişli, tarafların bütün itirazlarını karşılayan, temlik sözleşmesinin geçerli olduğu tarih ve davalı ile dava dışı ... Ltd. Şti.'nin aralarındaki ticari ilişkinin sona erdiği 15.11.2014 tarih dikkate alınarak hazırlandığı, ancak hüküm kurulurken ilk raporun dikkate alındığı, zira bu raporda söz konusu hesaplama yapılırken temlik sözleşmesi gereğince davalı tarafın alacaktan düşülmesi gereken "yansıtma" gideri altında belirlenen bazı ödemelerin düşüldüğü ancak davalı tarafından dava dışı şirkete nakit ve çek olarak yapılan ödemelerin haklı olarak herhangi bir geçerli nedene dayanarak yapılmadığı için alacak hesabından düşülmediği, zira bu ödemelerin davalının da kabul ettiği temlik sözleşmesi gereğince davacıya yapılması yönündeki görüşün somut olaya ve tarafların arasındaki hukuki ilişkiye uygun olduğu gerekçesiyle davacı tarafın 21.01.2019 tarihli bilirkişi heyet raporunda belirtildiği gibi davalıdan 1.486.626,14 TL alacaklı olduğu gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmünün kaldırılmasına, yeniden esas hakkında hüküm kurulmasına, davanın kabulüne karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; dosya kapsamında verilen cevap ve itiraz dilekçelerinde belirtilen nedenleri ileri sürerek ve istinaf mahkemesince bilirkişi raporları arasında çelişkiler giderilmeden ve itirazları karşılanmadan alınan rapor kapsamında karar verilmesinin hukuka uygun olmadığını, alınan raporların eksik incelemeye dayalı olduğunu, raporda hukuki tespitlere yer verilmesinin hatalı olduğunu, ilk derece mahkemesince alınan raporda dava dışı şirketin alacaklı konumunda olmadığının tespit edildiğini, cari hesap kayıtlarının dikkate alınmamasının hatalı olduğunu, dava dışı firma ile davalı defterlerinin birbiri ile uyumlu olduğunu, davalı firmanın mahsup hakkını kullanma yetkisinin bulunduğunu, taraflar arasındaki sözleşme uyarınca ve sözleşme sınırlılığı kapsamında sorumluluğu olacağını, sözleşme kapsamında da dava dışı firmanın alacağı olmadığından kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, davacının dava dışı şirket ile imzaladığı temlik sözleşmesi gereğince davalıdan alacak talep edip edemeyeceği noktasında toplanmaktadır.

Dava, temlik sözleşmesinden kaynaklanan alacak istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2.6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 183 ve devamı maddeleri.

3. Değerlendirme
1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

26.06.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.