YARGITAY 11. HUKUK DAİRESİ

11. Hukuk Dairesi         2023/3770 E.  ,  2024/1604 K.
"İçtihat Metni"

İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ :Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2021/106 Esas, 2023/25 Karar
DAVALILAR : 1....
2.Tasfiye Halinde R&R Bilimsel Teknik Hizmetler Ltd. Şti. vekilleri Avukat ...
DAVA TARİHİ :
HÜKÜM : Kısmen kabul

Taraflar arasındaki alacak davasının bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonucunda Mahkemece davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı, Yargıtayca duruşma istemli olarak taraf vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne, dava konusu meblağ 133.657,00 TL'nin altında bulunduğundan 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası delaletiyle uygulanması gereken 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 3156 sayılı Kanun ile değişik 438 ... maddesi gereğince duruşma isteğinin reddine karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; Avrupa Birliği Komisyonu'nun Akdeniz'e komşu ülkelerdeki binaların enerji verimliliği ve yenilebilir enerji kaynaklarının kullanımını teşvik amacı ile 2006 yılında açtığı proje yarışmasına davacının davalılardan R&R Bilimsel Teknik Hizmetler Limitet Şirketinin danışmanlığında katıldığını, yarışmada bu projenin ikincilik ödülünü aldığını, MED-ENEC projenin tamamlanması için harcamalarda kullanılmak üzere 95.567,00 euro tutarında mali katkı almaya hak kazandığını, davacının kendi fabrika binasında projenin uygulanması için bina inşa ettiğini, burada elde edilen verilerin AB Enerji Komisyonu ile paylaşıldığını, proje henüz tamamlanmadan taahhüt edilen katkı payının 66.896,90 euro tutarının davalılardan R&R Bilimsel Teknik Hizmetler Limitet Şirketi'nin yazılı talebi üzerine 05.03.2007 tarihinde 9.556,70 euro, 01.08.2007 tarihinde 19.113,40 euro ve 18.01.2008 tarihinde 38.226,00 euro olarak diğer davalı ...’nın hesabına yatırıldığını, davacı tarafa ödenmesi en azından karşılıklı mutabakat çerçevesinde paylaşılması gereken bu tutarın davalı ... tarafından tahsil edildiğini ve davacıdan saklandığının öğrenilmesinden itibaren davalıların iyi niyet kuralları gereğince uyarıldığını, ancak davalıların sessiz kaldığını ileri sürerek, davalılar tarafından tahsil edilen meblağın yarısı olan 33.448,45 euronun temerrüt faizi ile tahsilini talep etmiştir.

II. CEVAP
Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; davalının bu davada hasım sıfatının olmadığını, söz konusu projenin diğer davalı R&R Bilimsel Teknik Hizmetler Limitet Şirketi tarafından hazırlanan ve yürütülen bir proje olduğunu, davalının diğer davalı şirketin yetkilisi olduğunu, tüm hak ve borçların diğer davalıya ait olduğunu, meblağın şirket adına tahsil edildiğini davalı şirketin 2004 yılından itibaren davacı ile bazı faaliyetler yürüttüğünü, son olarak davacının Gebze'deki fabrika binasında bir inşaat başlattığını, davalının bu aşamada söz konusu proje yarışmasından haberdar olduğunu, davacı ile görüşüldüğünü ve davacı binasının projede öngörülen ... teknoloji ile inşa edilmesinin, proje sayesinde davacının isminin duyulmasının ve tanınırlık kazandırılmasının sağlandığını, davacının da kendisine sağlayacığı bu imkânlardan yararlanmak amacıyla projenin kendi binasına uygulanmasını talep ve kabul ettiğini, uzmanlık alanı bu olan davalının kapsamlı ve bilimsel bir proje hazırladığını, bu projenin yarışmaya sunulduğunu ve ikinci olduğunu, projenin davacıya ait bina üzerinde gerçekleşeceğini, ancak bu çalışmaların hiç bir zaman davacı tarafa projeye ortak sıfatı verecek bir çalışma olmadığını, davacı ile davalılardan R&R Bilimsel Teknik Hizmetler Limitet Şirketi ile bu yönde bir anlaşmanın olmadığını, bu nedenle ortağı olmadığı, tarafı olmadığı bir ödülden hak iddia edilemeyeceğini, sözleşmelerin davalı ile projenin sunulduğu GTZ arasında imzalandığını, bu sözleşmede ödülden bahsedildiğini, davacının sözleşmenin tarafı olmadığını, ticari uyuşmazlıklarda öncelikle emredici hükümlerin arkasından ise sözleşme hükümlerinin uygulanacağını, davacının benzer taleplerini davalılara gönderdiği ihtarnameler ile dile getirdiğini, ilgili ihtarnameler ile dava dilekçesindeki beyanların çeliştiğini, bu durumun davacının kötü niyetini gösterdiğini savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III. MAHKEME KARARLARI, BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Mahkemece Verilen İlk Karar
Mahkemece 21.04.2015 tarih, 2011/63 E. ve 2015/75 K. sayılı kararı ile mahkemece davanın kabulü ile 33.448,45 euronun tahsil tarihlerinden itibaren bankalarca döviz hesabına uygulanan en yüksek faizi ile birlikte davalılardan tahsiline karar verilmiş, davalılar şirket temyiz edilmiştir.

B. Birinci Bozma Kararı
Dairemizin 21.04.2016 tarih, 2015/9053 E. ve 2016/4524 K. sayılı kararıyla somut olayda mahkemece, davalılardan tahsiline hükmedilen meblağın, tahsil miktarları ve tarihlerinin açıkça belli edilmemesi infazda tereddüt yaratacak nitelikte olduğu, bu nedenle mahkemece anılan hüküm itibariyle infazı ... bir karar verilmesi gereğine işaret edilerek bozulmuştur.

C. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar
Mahkemenin 17.01.2017 tarih, 2016/133 E. ve 2017/8 K. sayılı kararı ile davacı ve davalı tarafça konsorsiyum/adi ortaklık ilişkisi kurularak hazırlanan MED-ENEC isimli projenin tarafların hususiyetini taşıdığı ve 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu (5846 sayılı Kanun) kapsamında bulunduğu, sözleşmede kârın ve gelirin nasıl paylaşılacağının düzenlenmediği, bu durumda genel hükümlere göre gelirin eşit oranda paylaşılması gerektiği, davalı ...'nın yargılamanın tüm aşamalarında ve tarafımızca verilen 2 haftalık kesin süre içerisinde ibraz ettiği 09.11.2016 tarihli dilekçesinde, dava dışı GTZ firması tarafından yapılan ödemelerin müvekkili şirket tarafından kesilen faturalar mukabilinde müvekkili şirkete yaptığını beyan etmişse de, ödemelerin davalının ismine ödendiği, davalı tarafından ödemelerin davalı şirkete devredildiğine dair delil sunulmadığı, her iki davalının bu ödemelerin yarısını ödeme tarihlerinden itibaren 3095 sayılı Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizine İlişkin Kanun'un (3095 sayılı Kanun) 4 üncü maddesinin (a) maddesi uyarınca işleyecek faizi ile davacıya iade etmekle müteselsilen sorumlu olduğu gerekçesiyle, davanın kabulüne, 33.448,45 euronun; 4.778,35 euroluk kısmının 05.03.2007, 9.556,70 euroluk kısmının 01.08.2007, 19.113,40 euroluk kısmının 18.01.2008 tarihinden itibaren davacıya verilmesine karar verilmiş, davalılar vekilince temyiz edilmiştir.

D. İkinci Bozma Kararı
Dairemizin 28.02.2019 tarih, 2017/2482 E. ve 2019/1683 K. sayılı kararıyla dosya kapsamından dava konusu projenin davacı ve davalı şirketçe konsorsiyum/adi ortaklık ilişkisi kurularak oluşturulduğu anlaşıldığından ilişkiye adi ortaklık hükümlerinin uygulanması gerektiği, dolayısıyla taraflar arasındaki ilişki adi ortaklık biçiminde nitelendirileceğine göre, davalılarca tahsil edilen bedelin de adi ortaklık adına alınmış olduğu kabul edilerek, davada dava tarihi itibariyle yürürlükte bulunan 818 sayılı Borçlar Kanunu'nun (818 sayılı Kanun) 520 ve devamındaki adi ortaklık düzenlemelerinin uygulanması, dava konusu edilen alacağın da adi ortaklığın tasfiyesi hükümlerine göre tahsili gerektiğinden taraflar arasındaki uyuşmazlık adi ortaklığı düzenleyen hükümler nazara alınarak değerlendirilmeli, adi ortaklığın tasfiyesi hükümleri uygulanarak sonucuna göre bir karar verilmesi gereğine işaret edilerek bozulmuştur.

E. Mahkemece İkinci Bozmaya Uyularak Verilen Karar
Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacı ve davalı tarafça konsorsiyum/adi ortaklık ilişkisi kurularak hazırlanan MED-ENEC isimli projenin tarafların hususiyetini taşıdığı ve 5846 sayılı Kanun kapsamında ... niteliğinde olduğu, taraflar arasındaki sözleşmede kârın ve gelirin nasıl paylaşılacağının düzenlenmediği, ancak davaya konu olan projenin davacı ve davalı şirketler tarafından birlikte geliştirildiğinin dosya kapsamı ile ... olduğu, ayrıca Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin uyulan her iki bozma kararında da taraflar arasındaki ilişkinin adi ortaklık ilişkisi olduğu tespit edildiği, taraflar arasında adi ortaklığın tasfiyesine ilişkin yazılı bir sözleşme bulunmadığından, adi ortaklığın tasfiyesinin talep edildiği dava tarihinde sona erdiğinin kabulü gerektiği, taraflar arasındaki adi ortaklığın aktifinin davalılara ödenen 66.896,90 euro ile projenin davacıya ait binaya uygulanması nedeniyle adi ortaklığın fesih tarihi olan dava tarihine kadar davacıya sağladığı maddi katkı olduğu, adi ortaklığının herhangi bir borcunun mevut olmadığı kanaatine varılarak, tasfiye memuru atanmasını gerektirecek bir mal varlığı, alacak ve borç mevcut olmadığı, yenilenebilir enerji konusunda uzman bilirkişi ile birlikte davacı şirkete ait dava konusu projenin uygulandığı fabrika binasında keşif yapıldığı ve yapılan teknik hesaplamalar ile projenin dava tarihi 20.07.2009 itibarı ile davacı şirkete katma değerinin 10.657,20 euro olarak hesaplandığı, keşfin yapıldığı 09.08.2022 tarihi itibari ile davacı şirkete katma değerinin 115.934,84 euro olarak hesaplandığı, buna göre adi ortaklığın aktifinin toplam 77.554,10 euro olduğu, taraflar arasında aksine bir hüküm bulunmadığından bu bedelin ortakların her birine eşit olarak paylaştırılması gerektiği, 77.554,10 euro aktif varlıktan davacının ve davalı şirketin alması gereken ortaklık paylarının 38.777,05'... euro olduğu, 10.657,20 euro katkı payı davacı şirketin elinde olduğundan, ortaklık payından bu tutarın düşülerek davacı şirkete davalılar tarafından ödenmesi gereken ortaklık payının 28.119,85 euro olduğu, bu alacağa adi ortaklığın sona erdiği dava tarihinden itibaren faiz uygulanmasına davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine karar verilmiştir.

IV. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili ve katılma yoluyla davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
1. Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; mahkemece vekâlet ücretinin hatalı hesaplandığını, lehine hükmedilen yabacı para alacağının karar tarihinde TCMB efektif satış ... dikkate alınarak TL'ye çevrilmesi sonucu toplam 80.791,94 TL olması gerektiğini ileri sürerek kararın bozulmasını istemiştir.

2. Davalılar vekili temyiz dilekçesinde özetle; dava konusu projenin ne olduğu, nerede ve ne zaman neden ve kim tarafından meydana getirildiği ile ilgili bilgilere yer vererek proje girişim sözleşmede davacının imzasının olmadığını, taraflar arasında bir konsorsiyum olmadığını, yapılan keşifte projenin davacıya katkısı hesaplandığını ancak aynı raporda halen binanın aktif olduğunun tespit edildiğini, bu nedenle projenin tahmini ömrü değerlendirilerek davacıya katkısının hesaplanması gerektiğini, raporun eksik incelemeye dayalı olduğunu, davalı ...'nın projenin tarafı olmadığı, davalı şirketin hissedarı ve proje sorumlusu olduğunu, bu nedenle müteselsilen davalılara sorumluluk yüklenmesinin hatalı olduğunu ileri sürerek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, sözleşme ilişkisine dayalı olarak davalılar tarafından tahsil edildiği iddia edilen paranın yarısının tahsili istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
818 sayılı Kanun'un 520 ve devamı maddeleri.

3. Değerlendirme
Dosyadaki yazılara, mahkemece uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına ve delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, taraf vekillerinin bütün temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

V. KARAR
Açıklanan sebeple;
Taraf vekillerinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderlerinin temyiz edenlere yükletilmesine

Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,

28.02.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.