YARGITAY 11. HUKUK DAİRESİ

11. Hukuk Dairesi         2023/3553 E.  ,  2024/5710 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2021/275 Esas, 2023/215 Karar
HÜKÜM : Davanın reddi
İLK DERECE MAHKEMESİ : Ankara 3. ... ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2020/88 E., 2020/367 K.

Taraflar arasındaki marka hükümsüzlüğü davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin kurulduğu 1986 yılından beri özel eğitim ve öğretim sektöründe faaliyet gösterdiğini, Ortadoğu ibaresinin aynı zamanda tescilli marka olduğunu, davalının müvekkilinin markası ile benzer 2019/08589 sayılı "ORTADOĞU FEN DÜNYASI+şekil" ibaresi için başvuru yaptığını, itiraz edilmediğinden markanın tescil edildiğini, taraf markaları arasında karıştırılma ihtimali bulunduğundan davalı markasının 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu'nun (6769 sayılı Kanun) 6 ncı maddesinin birinci fıkrası ve 25 inci maddesi uyarınca hükümsüzlüğünün gerektiğini, taraf markalarının odak noktasının ve tüketici tarafından en çok dikkat çeken parçasının "Ortadoğu" olacağını, davalı markasında yer alan "Fen Dünyası" ibaresinin eğitim ve öğretim hizmetleri için tali unsur konumunda olduğunu, davalı markasının 6769 sayılı Kanun'un 6 ncı maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca da hükümsüzlüğünün gerektiğini, müvekkilinin 2015 yılı öncesi döneme dek istisnasız, aralıksız ve nizasız şekilde “Ortadoğu Dershanesi” şeklinde tescilsiz markasını kullandığını, 1986 yılından beri kullandığı "Ortadoğu" ibaresini içeren markasının halkta tanınmışlığının olmadığının kabulünün mümkün olmadığını, davalarının reddi durumunda kötüniyetin korunacağını, sonuç olarak gerçek hak sahipliğine dayalı olarak da davalı markasının hükümsüzlüğüne karar verilmesi gerektiğini, davalının Kurum nezdinde yaptığı diğer “Ankara Ortadoğu Fen Yayınları” ve “Ortadoğu Fen Yayınları” ibareli başvuruların itiraz üzerine “Ortadoğu Fen Lisesi” şeklindeki başvurunun ise resen reddine karar verildiğini, söz konusu başvuruların ortak akibeti de dikkate alındığında davalının dava konusu başvurusunun kötüniyetli olduğunun anlaşılacağını ileri sürerek 2019/08589 sayılı "ORTADOĞU FEN DÜNYASI+şekil" ibareli markanın hükümsüzlüğüne ve sicilinden terkinine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP
Davalı tarafça cevap dilekçesi sunulmamıştır.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalıya ait ve hükümsüzlüğü talep edilen 2019/08589 sayılı markanın 41. sınıfta tescilli olduğu, davacı adına 2018/42375 ve 2018/43727 sayı ile tescilli markaların da 41. sınıfta tescilli bulunduğu, davacı markalarının kapsamındaki hizmetlerle, davalı markasının kapsamındaki hizmetlerin aynı olduğu, başvuru standart karekterle yazılmış "ORTADOĞU FEN DÜNYASI+şekil" ibaresinden oluşurken, itiraza dayanak markanın standart karekterle yazılı "MODERN ORTADOĞU Eğitim Kurumları Bir Eğitim Çınarı+şekil", "MODERN ORTADOĞU Koleji Bir Eğitim Çınarı 1986+şekil" ibarelerinden oluştuğu, taraf markalarında baskın unsurun "ORTADOĞU" kelimeleri olduğu, "ORTADOĞU" kelimesinin varlığı nedeniyle markaların anlamsal açıdan aynı/benzer bulunduğu, 6769 sayılı Kanun^'un 6 ncı maddesi anlamında benzerlik ve iltibas tehlikesinin bulunduğu gerekçesi ile davanın kabulüne, davalı adına tescilli 2019/08589 sayılı markanın hükümsüzlüğü ile sicilden terkinine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
Davalı istinaf dilekçesinde özetle; yerel mahkemece verilen kararın hukuka aykırı bulunduğunu, markalar arasında iltibas olmadığını, sadece "ORTADOĞU" ibaresinden kaynaklı olarak davanın kabulüne karar verilemeyeceğini ileri sürerek, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu "ORTADOĞU FEN DÜNYASI+şekil" marka ile davacının markalarının "MODERN ORTADOĞU Eğitim Kurumları Bir Eğitim Çınarı+şekil", "MODERN ORTADOĞU Koleji Bir Eğitim Çınarı 1986+şekil" ibarelerinden oluştuğu, markalar arasında emtia benzerliği şartı gerçekleşmişse de, taraf markalarında ortak olarak yer alan "ORTADOĞU" ibaresi coğrafi yer adı olup, Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 26.11.1999 tarih ve 1999/5790-9590 E.K. sayılı kararında da belirtildiği gibi, Ülkemizdeki şehir, bölge, coğrafi yer veya maruf mahal isimlerinin tek bir sözcük olarak bir kişinin tekeline bırakılmayacağı, bu şekildeki şehir, ilçe veya maruf yerleşim yeri adlarının coğrafi işaret anlamını taşımamak kaydıyla yanlarına ilave ekler yapılması suretiyle marka olarak tescilinin mümkün bulunduğu, taraf markalarında "ORTADOĞU" ibaresi ortak olsa da davacının esasen herkesin kullanımına açık "ORTADOĞU" ibaresini kullanım sonucu ayırt edici hale geldiği iddiasını ispatlayamaması ve anılan ibarenin coğrafi yer adı olması nedeniyle taraf markalarında bu ibarenin ortak olarak yer almasının iltibasa neden olmayacağı, dava konusu markada yer alan diğer unsurların bu markayı davacının mesnet markalarından farklılaştırdığı, diğer yandan markaların kapsamlarının 41. sınıf olması nedeniyle tüketicilerinin bilinçli olduğu hususları da göz önünde bulundurulduğunda, tarafların marka işaretleri arasında benzerlik olmadığından 6769 sayılı Kanun'un 6 ncı maddesinin birinci fıkrasındaki iltibas koşullarının oluşmadığı gerekçesiyle davalının istinaf başvurusunun kabulü ile, kararın kaldırılmasına, davanın reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; markanın uzun süredir kullanıldığını, ayırt edici hale geldiğini, dershanecilik sektöründe bilinir olduğunu, aralıksız faaliyet gösterdiğini, davalının aynı sektörde faaliyet göstermesi durumunda tüketicilerin karıştıracağını, marka hakkının ihlal edildiğini belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Dava, marka hükümsüzlüğü istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2. 6769 sayılı Kanun'un 6 ncı maddesi.

3. Değerlendirme
1.Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

09.07.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.