YARGITAY 11. HUKUK DAİRESİ

11. Hukuk Dairesi         2023/3216 E.  ,  2024/5815 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2022/1639 Esas, 2023/585 Karar
HÜKÜM : Esastan ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : Samsun 3. Asliye Hukuk Mahkemesi (... ve Sınai Haklar
Hukuk Mahkemesi Sıfatıyla)
SAYISI : 2015/25 E., 2016/321 K.

Taraflar arasındaki tecavüzün men'i, refi davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı asıl tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, Yargıtayca duruşma istemli olarak davacı asıl tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne, dava, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin ikinci fıkrası gereğince miktar veya değer söz konusu olmaksızın duruşmalı olarak incelenmesi gereken dava ve işlerin dışında bulunduğundan duruşma isteğinin reddine karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; sahibi olduğu "Yatay ve Dikey Elips 2" ve"Yatay ve Dikey Elips 1'de Oranının Alan Oranına Eşitliği" çalışmalarının birçok üniversite tarafından orta öğretim müfredatı kapsamına uygun olduğu tespit edildiğini, bu görüşlere istinaden davalı ... Talim ve Terbiye Kuruluna çalışmalarının orta öğretim müfredatına konulması için başvuruda bulunduğunu ancak davalı ... Bakanlığınca çalışmanın seviye üstü olarak kabul edilerek eserine tecavüzde bulunulduğunu, çalışmasının 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu (5846 sayılı Kanun) anlamında eser olduğunu, davalının eyleminin 5846 sayılı Kanunu'nun 14, 16, 24, 68 ve 69 uncu maddelere göre tecavüz niteliğinde olduğunu ileri sürerek maddi ve manevi haklarının ihlali nedeniyle tecavüzün men'i ve refini talep etmiştir.

II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacının çalışmasının eser niteliğinde olmadığını, davalı tarafından yalnızca davalının çalışmasının seviye üstü olduğuna dair tespitlerde bulunulduğunu, bu durumun bir çalışmaya dair bir eleştiri niteliği taşımadığını, çalışmada değişiklik yapılmasına dair re'sen bir işlem yapılmadığını, öğretim programlarını belirleme yetkisi kapsamında söz konusu kararın davalı tarafından alındığını savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davaya konu çalışmanın eser olup olmadığının tespiti için alınan bilirkişi raporuna göre davaya konu çalışmanın 5846 sayılı Kanun uyarınca eser niteliğinde olmadığının bildirildiği, davalı ... tarafından davaya konu çalışmanın orta öğretim seviyesinin üstünde olduğu kabul edildiği, bu idari işlemin 5846 sayılı Kanun'un 13 ve devamı maddelerinde yer alan eser sahibinin haklarına tecavüz niteliği taşımadığı, davalının bu eylemi iktibas, eserin içeriğini değiştirme ya da bütünlüğünü bozma şeklinde bir ... de olmadığı, davaya konu çalışmanın eser niteliğinde olmadığı, davalının idari işleminin 5846 sayılı Kanun'da sayılan haklara tecavüz niteliğinde olmadığı, bu sebeple anılan Kanun'un 84 üncü maddesi uyarınca haksız rekabet hükümlerine göre de davaya konu çalışmanın değerlendirilemeyeceği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı asıl istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
Davacı asıl istinaf dilekçesinde özetle; çalışmalarının eser niteliğinde olduğunu, bu hususun çeşitli üniversitelerin görüşleri ile tevsik edildiğini, İlk Derece Mahkemesince eksik inceleme sonucunda usul ve yasaya aykırı bir şekilde davanın reddine karar verildiğini belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılarak davanın kabulünü istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davaya konu çalışmaların eser niteliğinde olmadığı, kaldı ki davacının çalışmasının davalı ... Bakanlığına bağlı Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı tarafından orta öğertim seviyesinin üstünde olduğunun tespitine dair işleminin 5846 sayılı Kanun kapsamında eserin hususiyet ve mahiyetini bozacak nitelikte bir ... olarak değerlendirilmesinin de mümkün bulunmadığı gerekçesiyle davacı asılın istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı asıl temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davacı asıl temyiz dilekçesinde özetle; hükme esas alınan bilirkişi raporunun eksik ve hatalı olduğunu, bilirkişi raporuna yaptığı itirazların ve yeniden bilirkişi incelemesi yapılmasına ilişkin itirazlarının değerlendirilmediğini, aşamalarda ve istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü itiraz sebeplerini tekrar ederek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Dava, esere tecavüzün ref 'i ve men'i istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

3. Değerlendirme
1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı asıl tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeple;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

11.07.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.