YARGITAY 11. HUKUK DAİRESİ

11. Hukuk Dairesi         2023/3193 E.  ,  2024/550 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi
...
BİRLEŞEN DAVA : İstanbul 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2006/365 Esas sayılı davada:
...
ASLİ MÜDAHİL DAVACI : Türkiye ... Katılım Bankası A.Ş. vekili Avukat ...
BİRLEŞEN DAVA : İstanbul 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2007/519 Esas sayılı davada:
...
DAVA TARİHİ :
HÜKÜM : Kısmen kabul-kısmen kabul
KARAR DÜZELTME
İSTEYEN : Asıl davada davalı ... Bankası A.Ş. vekili asıl davada davacı müflis Eksan A.Ş İflasMasası vekili, Birleşen İstanbul 1. Asliye Ticaret Mahkemesi 2007/519 E. sayılı dosya taraf vekilleri (davacı ... Bank A.Ş. ve davalı müflis Eksan A.Ş. İflas masası vekili)

Taraflar arasındaki istirdat davalarından dolayı yapılan yargılama sonunda, Mahkemece asıl davanın kısmen kabulüne, asli müdahil davacı taleplerinin reddine, birleşen İstanbul 2.Asliye Ticaret Mahkemesinin 2006/365 E. sayılı davanın reddine, birleşen İstanbul 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2007/519 E. sayılı davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın asıl davada davacı müflis Eksan A.Ş iflas masası vekili, asıl davada davalı ... Bankası vekili, Birleşen İstanbul 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2007/519 E. sayılı dosyasında taraf vekillerince (davacı ... Bank A.Ş vekili ve davalı müflis Eksan A.Ş iflas masası vekili) temyiz edilmesi üzerine, Dairece Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Asıl davada davacı müflis Eksan A.Ş. iflas masası vekili, asıl davada davalı ... Bankası vekili, Birleşen İstanbul 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2007/519 E. sayılı dosyasında taraf vekillerince (davacı ... Bank A.Ş vekili ve davalı müflis Eksan A.Ş. iflas masası vekili) Dairece verilen kararın düzeltilmesi istenilmiş olmakla; kesinlik, süre ve diğer usul eksiklikler yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, karar düzeltme dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
1.Davacı vekili, müflis şirket yönetiminin davalı ... Bankası A.Ş.'ne aralarında imzalanan 31.12.1985 tarihli hisse senetlerinin satış ve devir sözleşmesi ile borçlandığını, bu borcunun T. ... Bankası A.Ş. tarafından sonradan imzalanan 16.09.1987 tarihli inşaat sözleşmesi ile bu banka nezdinde doğmuş ve doğacak alacaklarının bir bölümünün davalı bankaya temliki karşılığında taahhüt edildiğini, bu temlik ile taahhüdün anılan 31.12.1985 tarihli sözleşmede belirlenen borcun yine aynı sözleşme koşulları çerçevesinde itfa edilmesi ile sınırlı olduğunu, bu olgulara karşın davalı Banka'nın 31.12.1985 tarihli sözleşme gereğince alacağının tamamını tahsil ettiği halde, bu kez ... Bankası A.Ş.'den toplam 23.614.893,77 TL'yi sözleşme koşullarını lehine çarpıtmak yolu ile tahsil ettiğinin öğrenildiğini ileri sürerek fazlaya ait haklar saklı kalmak üzere şimdilik 100.000 TL'nin davalı bankanın fazla tahsilat yapmaya başladığı tarihlerden itibaren senet avansı kredilerine uygulanan temerrüt faizi üzerinden davalı bankadan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiş, ıslah dilekçesiyle talebini 25.000.000 TL’ye yükseltmiştir.

2.Birleşen İstanbul Asliye 2. Ticaret Mahkemesinin 2006/365 E. dosyasında, davacı vekili, varlığı sonradan öğrenilen 801.674,37 TL alacağa mahsuben 100.000,00 TL'nin fazla tahsilat yapıldığı tarihten davalı bankadan senet avansı kredilerine uygulanan temerrüt faizi işletilmesi yolu ile tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

3.Tasfiye Halinde T. ... Bankası vekili asli müdahale dilekçesinde, müflis şirketin 31.12.1985 tarihli hisse senetlerinin devir ve satışı ile ilgili sözleşme uyarınca ... Bankası'na borçlu olduğunu, bu sözleşmeye göre Okent Ortaklar Kenti Yapı ve Ticaret A.Ş.'ne ait hisse senetlerinin satış bedelinin 46.200,00 TL olarak belirlendiğini, sözleşmenin imzalanmasıyla bu bedelin 1.000,00 TL'lik kısmının nakden ve defaten ödeneceğinin kararlaştırıldığını, müvekkili bankanın ... Bankası'yla taraf olduğu ... sözleşmenin 16.09.1987 tarihli sözleşme olup, bunun inşaat sözleşmesi niteliğinde olduğunu, sözleşme kapsamında başlanan inşaatlardan elde edilen hasılat payının sözleşme hükümlerine göre paylaşıldığını, ancak inşaatların müteahhitler tarafından bitirilmemesinden dolayı alıcıların açtığı davalardan zarar gördüklerini, bankanın bunu finanse ederek satışa sunduğu bağımsız bölümler nedeniyle ... Bankası'nın 16.09.1987 tarihli sözleşmeye dayanarak açtığı davalar ve icra takiplerinden bu bankaya 24.691.590,93 TL ödemek zorunda kaldıklarını bildirerek, bu miktarın ödeme tarihinden avans faizi ile birlikte ... Bankası'ndan tahsiline karar verilmesi istenmiş, müflis Eksan A.Ş. yönünden ise 16.09.1987 tarihli sözleşme nedeniyle müvekkili bankadan alacaklı olmadıklarının tesbitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

4.Birleşen İstanbul 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2007/519 E. sayılı dosyasında davacı vekili; davalı müflis şirketin 31.12.1985 tarihli ''Hisse senetlerinin Satım ve Devri Sözleşmesi''nin hisse senedi borçlusu olduğunu, 16.09.1987 tarihli sözleşmenin de müteahhide ve yine hisse senedi borçlusu konumunda bulunduğunu, müvekkili bankanın arsa maliki, davalı şirketin müteahhit ... Bankası A.Ş.'nin de hisse senetleri alacaklısı sıfatıyla taraf oldukları, 16.09.1987 tarihli sözleşmenin 4. maddesinde göre, ''iş bu anlaşma ile yapımını üstlendikleri altyapı ve inşaatın plan ve projesine uygun bir biçimde, inşaat ruhsatına uygun olarak teknik şartları karşılayacak şekilde anahtar teslimi inşa edeceklerdir'' 5.b maddesinde de, ''konut ve işyerlerinin pazarlanması ve satışı Anadolu Bankası tarafından yapılacaktır. Satış hasılatının tamamı Anadolu Bankası tarafından tahsil edilecektir.c. maddesinde de ''müteahhitler projenin uygulandığı tüm parseller üzerinde yapılacak inşaatın satış hasılatının %88'ini alacaklardır. Ancak bu orandan tüm inşaat hasılatının %6,42'sine tekabül eden kısmının ... A.Ş'ye ait olup, bu meblağın o kent ve ... Hisselerinin Eksan, Ersel, Uluslararası, Enkon, İntay şirketleri tarafından ... Bankası A.Ş'den satın alınmaları sebebiyle yaptıkları 31.12.1985 tarihli sözleşmeden ... satış bedeli karşılığı olarak ... A.Ş'ye ödenmesini, Anadolu Bankası (Tasfiye Halinde ... Bankası) ve müteahhitlerin kabul ettiklerini'' kararlaştırıldığını, buna göre 1985 tarihli sözleşmenin tarafı olan ... Bankası A.Ş'nin hisse senedi satışından kaynaklanan alacağının, 1987 tarihli sözleşmede müteahhit olduğu belirtilen davalı şirketin elde edeceği hasılat payından kesilerek ödeneceğini ve yapımına başlanan bağımsız bölümlerin satışından elde edilen hasılat payının taraflar arasında paylaştırıldığını ve ... Bankası A.Ş'ye davalının %88 oranındaki hasılat payından kesilerek ödendiğini, davalı şirketin akde aykırı davranarak müteahhitlik edimini ifa etmediğini, bu nedenle ... Bankası A.Ş tarafından 16.09.1987 tarihli sözleşmeye dayalı olarak İstanbul 5. Asliye Ticaret Mahkemesinin 1994/1437 E. sayılı dosyasında dava açıldığını ve anılan mahkemece davanın kabul edildiğini, müvekkili banka tarafından mahkeme ilamları ve yapılan icra takipleri nedeniyle toplamda ... Bankası A.Ş'ye 24.691.590,93 TL'nin ödenmek zorunda kalındığını ileri sürerek bu bedelin her bir ödemenin yapıldığı tarihten itibaren işleyecek faiziyle birlikte davalıdan tahsiline ve sıra cetvelinin buna göre düzeltilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP
1.Asıl ve birleşen İstanbul Asliye 2. Ticaret Mahkemesi'nin 2006/365 E. sayılı dosyasında davalı ... Bankası A.Ş. vekili davanın reddini istemiştir.

2.Birleşen İstanbul 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2007/519 esas sayılı dosyasında davalı müflis iflas idare memuru vekili; cevap dilekçesinde özetle; davacı bankanın Anadolu Bankasına halefiyeti nedeniyle müvekkilinin ... Bankası A.Ş'ye 31.12.1985 tarihli sözleşmeden kaynaklanan borcunu 16.09.1987 tarihli sözleşme feshedilmesi, proje ve müteahhit olmaması ve arsaların satılması halinde bile ödemeyi taahhüt ettiğini, davacının iddiasının aksine müvekkilinin müteahhitlik edimini ifa etmemesi gibi bir durumun söz konusu olmayıp davacının ve müvekkilinin bu işleri 3 üncü kişilere devri hususunda mutabakata vardıklarını, buna göre inşaat işlerinin %95'inin ... yüklenicilere devredildiğini ve bu sözleşmelerde de, müvekkili şirkete ayrılan hasılat payından ... Bankası A.Ş'ye olan borcunun ödeneceğinin kabul edildiğini, dava konusu edilen miktarın içinde davacının kusuruyla ödemek zorunda kaldığı faiz, yargı harç ve giderleri ve müvekkiline kefaletleriyle ilgisi olmayan miktarında bulunduğunu, müvekkilline borçlu olduğu halde aynı zamanda kefil olduğu 46.200,00 TL'yi ödemeyerek müvekkilinin alacağı varken borç yükü altına sokulmaya çalıştığını, hukuken bu davranışın korunamayacağını ileri sürerek öncelikle davanın zamanaşımı nedeniyle reddine, olmadığı takdirde davacının 46.200,00 TL'den sorumlu olduğunun gözetilmesine ve haksız davanın esastan reddine karar verilmesini savunmuştur.

III. MAHKEME KARARI
Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının davalıdan talep edebileceği alacak, 16.09.1987 tarihli inşaat sözleşmesi ile payına düşen %6,42'lik kısmı aşan ve ... Bankası tarafından davalıya ödenen ana para olup, 26.03.2019 tarihli denetime elverişli olan ve benimsenen bilirkişi kurulu ek raporunda, fazla yapılan ana para ödemesinin toplam 2.705.937,96 TL olduğunun tespit edildiği, fazla yapılan ana para ödemesinden asıl dava ile ilk başta talep edilen 100.000,00 TL'sinin, 643,08 TL'lik kısmının fazla ödemenin yapıldığı 30.04.2003 tarihinden, 99.356,92 TL'lik kısmının yine fazla ödemenin yapıldığı 30.04.2003 tarihinden ve kalan 2.605.937,96 TL'lik kısmının ise ıslah tarihi olan 03.04.2006 tarihinden itibaren avans faizleri ile birlikte davalıdan tahsiline; bu miktarları aşan istemin fazla yapılan ana para ödemesi olmaması nedeniyle reddine; birleşen İstanbul 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2006/365 E. sayılı dosyası yönünden, asıl davada tespit edilen miktar dışında, davalıya yapılan fazla bir ödemenin bulunmadığı, dolayısı ile birleşen bu davaya ilişkin davacı taraf isteminin yerinde olmadığı kanaatine varıldığından, birleşen bu davanın reddine; birleşen İstanbul 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2007/519 E. sayılı dosyası yönünden; 16.09.1987 tarihli sözleşme ile, 31.12.1985 tarihli hisse senedi satışından dolayı davacının dava dışı ... Bankası'na olan borcunun, hisse senedi satışından kaynaklanan borç ile sınırlı tutulduğu anlaşılmakla, 31.12.1985 tarihli hisse devir sözleşmesi ile kararlaştırılan borç tutarı ise 46.200,00 TL olup, davacının 16.09.1987 tarihli sözleşme ile bu borcun ödenmesini taahhüt ettiği, davalının sorumluluğunun hisse senetlerinin karşılığı olarak borçlanılan 46.200,00 TL ile sınırlı olup, bu miktar üzerindeki tahsilatlardan dolayı sorumlu tutulabilmesi için davalının kusurunun bulunması gerektiği, ancak 46.200,00 TL'lik ana para dışındaki ödemelerin davacının temerrüdüne karşılık yapılan ilave ödemeler ile fazladan yapılan diğer ödemeler olduğu gerekçesiyle birleşen davada davanın kısmen kabulü ile 46.200,00 TL'nin davalı müflis şirketin iflas masasına bu davanın davacısı alacağı olarak kayıt ve kabulüne, fazlaya ilişkin istemlerinin reddine karar verilmiştir.

IV. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuran
Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde asıl davada davacı müflis Eksan A.Ş iflas masası vekili, asıl davada verilen kararı davalı vekili, birleşen İstanbul 1. Asliye Ticaret Mahkemesi 2007/519 E. sayılı dosyası yönünden kararı davacı vekili ve davalı vekili temyiz etmiştir.

B. Yargıtay Kararı
Dairenin 29.12.2022 tarihli ve 2021/2416 E. 2022/9636 K. sayılı kararıyla, asıl davada verilen hükmün davalı yararına bozulmasına, birleşen İstanbul 1. Asliye Ticaret Mahkemesi 2007/519 E. sayılı davada davalı vekilinin temyiz itirazlarının reddine; aynı davada davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile bu dosyada verilen hükmün davacı yararına bozulmasına karar verilmiştir.

V. KARAR DÜZELTME
A. Karar Düzeltme Yoluna Başvuran
Dairenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde asıl davada davacı müflis Eksan A.Ş iflas masası vekili, asıl davada davalı ... Bankası vekili, Birleşen İstanbul 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2007/519 E. sayılı dosyasında taraf vekillerince (davacı ... Bank A.Ş vekili ve davalı müflis Eksan A.Ş. iflas masası vekili) karar düzeltme isteminde bulunmuştur.

B. Karar Düzeltme Sebepleri
1.Asıl davada davacı müflis Eksan A.Ş iflas masası vekili karar düzeltme dileçesinde; asıl davaya yönelik temyiz itirazlarının incelenmediğini, birleşen İstanbul 1 Asliye Ticaret Mahkemesi 2007/519 E sayılı dosyada temyiz itirazları olmamasına rağmen temyiz istemlerinin reddedildiğini, davalı ... Bankası lehine yapılan bozmanın usul ve kanuna uygun olmadığını, Dairenin evvelce verdiği bozma kararları ile kazanılmış hak içeren hususlarda bozma yapıldığını ileri sürerek Dairenin 29.12.2022 tarih, 2021/2416 E. ve 2022/9636 K. sayılı kararının ortadan kaldırılması ile esas dava açısından temyiz taleplerinin kabulüne karar verilmesini istemiştir.

2.Asıl davada davalı ... Bankası vekili karar düzeltme dilekçesinde, müvekkil lehine bozma yapılmış olduğu belirtilmiş olmasına rağmen Dairece bozma ilamında gösterilen hesaplama yönteminin esasen müvekkili aleyhine olduğunu, temyiz sebebi yapılmayan hususların bozma gerekçesine konu edildiğini, müvekkili lehine oluşmuş müktesep hakların ihlal edildiğini ileri sürerek bozma ilamının ortadan kaldırılmasını ve İlk Derece Mahkemesi kararının belirtilen gerekçeler ile bozulmasını istemiştir.

3. Birleşen İstanbul 1. ATM 2007/519 E. sayılı davada davacı vekili karar düzeltme dilekçesinde,... Bankası A.Ş.'ne yapılan temerrüde bağlı ödemelerin de sıra cetveline kayıt ve kabulünün gerektiği, hesaplamaların hatalı yapıldığını ve fakat bu durumun yeniden yargılamayı gerektirmediğini ileri sürerek Daire bozma ilamının kaldırılarak mahkeme kararının düzeltilerek onanmasını talep etmiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
1. Asıl davadaki talep; 16.09.1987 tarihli inşaat sözleşmesiyle davalıya ödenmesi kararlaştırılan %6,42'lik davacı yüklenici payından, ... Bankası tarafından davalıya yapılan fazla ödemenin tahsili istemine ilişkindir.
2.Birleşen İstanbul 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2006/365 E. sayılı davada davacı tarafın istemi; asıl davadaki talepleriyle ilintili olarak varlığı sonradan öğrenilen ve asıl davada talep ettikleri miktardan davalıya yapılan 801.674,37 TL fazla ödemeye ilişkin alacağa mahsuben 100.000,00 TL'nin, fazla tahsilatın yapıldığı tarihten itibaren faizi ile birlikte davalıdan tahsiline ilişkindir.

3.Birleşen İstanbul 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2007/519 E. sayılı davada davacı tarafın istemi; dava dışı ... Bankası'nca davalının 21.12.1985 tarihli sözleşmeden kaynaklı hisse senedi borcu olarak ve 16.09.1987 tarihli sözleşmeye dayalı olarak kendilerinden tahsil edilen 24.691.590,93 TL'nin davalı müflisin iflas masasına kayıt ve kabulüne ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
Taraflar arasındaki 21.12.1985 ve 16.09.1987 tarihli sözleşme hükümleri.

3. Değerlendirme
1.Asıl davada davacı müflis Eksan A.Ş iflas masası vekilinin ilk derece mahkemesi kararına yönelik temyiz itirazlarının sehven incelenmediği anlaşılmak ile buna ilişkin karar düzeltme talebinin kabulü ile temyiz incelemesine geçilmiştir. Asıl davada dosyadaki yazılara, mahkemece uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, asıl davada davacı müflis Eksan A.Ş. iflas masası vekilinin tüm temyiz itirazları yerinde değildir.

2.Yargıtay ilamında benimsenen gerektirici sebeplere göre, asıl davada davalı ... Bankası A.Ş. vekilinin ve Birleşen İstanbul 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2007/519 E. sayılı dosyasında taraf vekillerinin 1086 sayılı Kanun’un 440 ıncı maddesinde sayılan hallerden hiçbirini ihtiva etmeyen karar düzeltme istemlerinin reddi gerekir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeple
(1) numaralı bentte açıklanan nedenler ile asıl davada davacı müflis Eksan A.Ş iflas masası vekilinin tüm temyiz itirazlarının REDDİNE, iş bu kararın Dairemizin 29.12.2022 tarihli ve 2021/2416 E. 2022/9636 K. sayılı ilamının eki sayılmasına,

Asıl davada davalı ... Bankası A.Ş vekilinin ve Birleşen İstanbul 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2007/519 E. sayılı dosyasında taraf vekillerinin karar düzeltme isteminin 1086 sayılı Kanun'un 442 nci maddesi gereğince REDDİNE,

Aşağıda yazılı 516,40'ar TL karar düzeltme ret harcının ve 3506 sayılı Yasa ile değiştirilen 1086 sayılı Kanun'un 442 nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca takdiren 2.505,00'... TL para cezasının karar düzeltme isteyenlerden ayrı ayrı alınarak Hazine'ye gelir kaydedilmesine,

23.01.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi