YARGITAY 11. HUKUK DAİRESİ

11. Hukuk Dairesi         2023/315 E.  ,  2024/4089 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ :Trabzon Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi
SAYISI :2022/473 Esas, 2022/1718 Karar
HÜKÜM :Yeniden esas hakkında kurulan hüküm ile kısmen kabul
İLK DERECE MAHKEMESİ :Gümüşhane Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI :2020/325 E., 2021/731 K.

Taraflar arasındaki itirazın iptali davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı taraf vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; taraflar arasında 09.07.2011, 02.09.2014 ve 11.08.2017 tarihli maaş ödeme protokolleri bulunduğunu, davalının protokollerin 5 inci ve 6 ncı maddelerine aykırı hareket etmesi nedeniyle müvekkil kurumun zarara uğratıldığını, söz konusu zararın ... Teftiş Kurulu Başkanlığı tarafından yapılan teftişler neticesinde ortaya konulduğunu, müvekkilince zararın tazmini için davalı aleyhine başlatılan icra takibinin davalının itirazı üzerine durduğunu ileri sürerek, vaki itirazın iptali ile takibin devamına karar verilmesini ve davalı aleyhine icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde; müvekkilinin oluşan zarara yönelik bir kusurunun bulunmadığını, zararın davacının ve çalışanlarının kendi kusurundan kaynaklandığını savunarak davanın reddi ile davacı aleyhine tazminata hükmedilmesini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davalı-borçlu banka tarafından, ödeme emri ekinde banka listesi ve ödeme talimatı olmadan yalnızca mutemetler tarafından gönderilen e-mail (TXT) dosyaları esas alınarak ödeme yapılması sureti ile taraflar arasında akdedilen maaş ödeme protokolü hükümlerine aykırı davranıldığı, bankanın ödeme bilgilerini talep etmemesi sonucu, adı geçen mutemetlerin bu durumdan yararlanmak suretiyle mevzuata aykırı işlemlerine devam ederek kamunun zarara uğramasına neden oldukları, davalı-borçlu bankanın protokolden kaynaklı kontrol yükümlülüğünü özenle yerine getirmemesi nedeniyle davaya konu icra takibine dayanak kamu zararına tekabül eden alacak tutarından diğer sorumlular ile birlikte müteselsilen sorumlu olduğu, bilirkişi raporunda icra takibindeki talebin kurum zararı ile uyumlu olduğunun tespit edildiği gözetilerek, davacı-alacaklı kurumun, davalı-borçlu banka aleyhine takipte bulunabileceği ve davalı-borçlu banka tarafından icra takibine yapılan itirazın haksız olduğu gerekçesi ile davanın kabulüne, alacak likit olmadığından icra inkar tazminatı talebinin reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; zararın meydana gelmesinde müvekkilinin kusurunun bulunmadığını, aksinin kabulü halinde de davacının müterafik kusurunun varlığının gözetilmemesinin hatalı olduğunu ileri sürerek kararın kaldırılmasını istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; taraflar arasında yer alan protokolün 5 inci ve 6 ncı maddeleri uyarınca davalının kendisine gönderilen personel maaş ödeme bilgilerini içeren listeyi ve manyetik ortamdaki bilgileri (disket, e-posta) toplam ödeme tutarı, personel sayısı ve ödeme tarihi açısından karşılaştırma yükümlülüğünün bulunması nedeni ile davalı banka çalışanının bu yükümlülüğe aykırı hareket ederek sadece e-posta yoluyla gönderilen listeler uyarınca ödeme yapmış olması nedeniyle davacının zarara uğramasına sebebiyet vermesi, diğer yandan bilirkişi ve teftiş raporlarından anlaşıldığı üzere davacı kurum çalışanlarının da suç teşkil eden eylemler ile zararın oluşmasına sebebiyet verdikleri gibi adam çalıştıran sıfatında olan davacının çalıştırdığı kişiyi (mutemedini) seçmede ve denetlemede üzerine düşen sorumluluğu yerine getirmediği, bu nedenle zararın oluşumuna ve artmasına sebebiyet verdiği, bu haliyle müterafik kusurunun bulunduğu, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun (6098 sayılı Kanun) 51 inci ve 52 nci maddeleri uyarınca yapılan değerlendirme neticesinde davacının kusur oranının %50 olarak belirlenmesinin somut olaya ve hakkaniyete uygun olduğu gerekçesi ile davalı vekilinin istinaf başvurunun kabulü ile ilk derece mahkemesi hükmünün kaldırılmasına, yeniden esas hakkında hüküm kurularak davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
1.Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; davalı yanca ödeme emri ekinde bulunması gereken banka listesi ve ödeme talimatı bulunmadan yalnızca mutemetler ... ve ... tarafından gönderilen e-mail (TXT) dosyaları esas alınarak ödeme yapıldığını, imzalanan protokolün 5 inci ve 6 ncı maddeleri incelendiğinde bankanın bu karşılaştırmayı yapmak zorunda olduğunun açıkça anlaşılacağını, davalının bu yükümlülüğünü yerine getirmediğini, karşılaştırma işlemini yapmış olması halinde aradaki tutarsızlığı göreceğini ileri sürerek kısmen ret kararının bozulmasını istemiştir.

2.Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde belirttiği sebeplerle ve gerekçelerle hükmün bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, itirazın iptali istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

3. Değerlendirme
1.Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve yasaya uygun olup taraf vekillerince temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeple;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Davacı harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

20.05.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.