YARGITAY 11. HUKUK DAİRESİ

11. Hukuk Dairesi         2023/3092 E.  ,  2024/928 K.
"İçtihat Metni"

İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : Konya Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2021/465 Esas, 2022/2518 Karar
DAVALILAR : 1. Bera Holding A.Ş. vekili Avukat ...
2. ... Tereke Temsilcisi ...
DAVA TARİHİ :
HÜKÜM : Esastan ret
Birleşen Konya 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2019/736 Esas sayılı dosyası
DAVALILAR : 1. Bera Holding A.Ş. vekili Avukat ...
2. ... Tereke Temsilcisi ...
DAVA TARİHİ :
HÜKÜM : Yeniden hüküm kurularak karar verilmesine yer olmadığına
İLK DERECE MAHKEMESİ : Konya 4. Asliye Ticaret Mahkemesi
SAYISI : 2018/149 E., 2020/60 K.

Taraflar arasındaki asıl ve birleşen davada geçerli ortaklık ilişkisi kurulmadığının tespiti ve alacak davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince asıl ve birleşen dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

Kararın asıl ve birleşen davada davacı vekili ve davalı şirket vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince asıl davaya yönelik istinaf başvurularının esastan reddine, birleşen davaya yönelik davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü birleşen dava yönünden kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle birleşen dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesinin bu kararına karşı davacı vekili tarafından temyiz isteminde bulunulmuş ise de Bölge Adliye Mahkemesince 08.03.2023 tarihli ek karar ile temyiz isteminin süresinde olmadığı gerekçesiyle temyiz dilekçesinin reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı asıl ve birleşen davada davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili asıl dava dilekçesinde; davalı şirketin yurt dışında birçok ülkede yatırılan paraların istenildiği her an geri çekilebileceği ve karşılığında yüksek oranda faiz verileceği garantisi ile müvekkilinin davalı tarafa para verdiğini, ancak ödenen paranın bir türlü geri alınamadığını ileri sürerek, taraflar arasında geçerli bir ortaklık ilişkisi bulunmadığının tespitine ve ödenen paranın davalılardan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davacı vekili birleşen dava dilekçesinde; asıl davada ileri sürdüğü sebeplerle taraflar arasında geçerli bir ortaklık ilişkisi bulunmadığının tespitine ve ödenen paranın davalılardan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP
Davalı şirket vekili asıl ve birleşen davalarda cevap dilekçesinde; davanın süresinde açılmadığını, davacının iddialarının asılsız olduğunu, davacının şirketin ortağı olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile 7194 sayılı Dijital Hizmet Vergisi ile Bazı Kanunlarda ve 375 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun'un (7194 sayılı Kanun) 41 ... maddesi kapsamında asıl ve birleşen dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde asıl ve birleşen davada davacı vekili ve asıl ve birleşen davada davalı şirket vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
1.Asıl ve birleşen davada davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; 7194 sayılı Kanun'un 41 ... maddesinin Anayasa'ya aykırı olduğunu, davacının ... yargılanma hakkının ihlal edildiğini ve yargılama masraflarının hatalı olduğunu belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmesini istemiştir.

2. Asıl ve birleşen davada davalı şirket vekili istinaf dilekçesinde özetle; kararda zamanaşımı ve hak düşürücü süre yönünden değerlendirme yapılmasının hatalı olduğunu belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmesini istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla asıl davaya yönelik istinaf başvurularının esastan reddine, birleşen davaya yönelik davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü birleşen dava yönünden kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle birleşen dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesinin bu kararına karşı davacı vekili tarafından temyiz isteminde bulunulmuş ise de Bölge Adliye Mahkemesince 08.03.2023 tarihli ek karar ile temyiz isteminin süresinde olmadığı gerekçesiyle temyiz dilekçesinin reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen asıl ve ek kararlarına karşı süresi içinde asıl ve birleşen davada davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Asıl ve birleşen davada davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesindeki sebepleri tekrar ederek ve 06.02.2023 tarihli depremden sonra 08.02.2023 tarihli 6785 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile adli süreçlere yönelik bir kısım tedbirler alındığını, temyiz sürelerinin uzatıldığını, kendi teyzesinin de deprem bölgesinde ikamet ettiğini belirterek asıl ve ek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, geçerli ortaklık ilişkisi kurulmadığının tespiti ve alacak talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 ... maddeleri

2. 7194 sayılı Kanun'un 41 ... maddesi

3. 12.09.2023 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanan Anayasa Mahkemesi'nin 18.05.2023 tarihli ve 2020/11 E. 2023/98 K. sayılı iptal kararı

4. 11.02.2023 tarihli ve 120 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi

3. Değerlendirme
1.Bölge Adliye Mahkemesince, 08.03.2023 tarihli ek karar ile süresinde olmadığı gerekçesiyle davacı vekilinin temyiz dilekçesinin reddine karar verilmiş ise de 11.02.2023 tarihli ve 120 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi 2 ... maddesi gereğinde temyiz sürelerinin 06.04.2023 tarihine karar duracağına karar verilmiş ve aynı maddenin 6 ncı bendinde "Olağanüstü hal ilan edilmeyen illerin barosuna kayıtlı avukatların ve bürolarında çalışan kişilerin; olağanüstü hal ilan edilen illerde kan veya kayın hısımlarının bulunması veya olağanüstü hal ilan edilen illerde felakete uğrayanların kurtarılması, meydana gelen hasar ve zararın telafi edilmesi ya da ihtiyaçların karşılanması amacıyla bu illere gitmeleri halinde bu madde hükmü, söz konusu avukatlar tarafından takip edilen dava ve işlerle ilgili olarak bu avukatlar bakımından 6/3/2023 (bu tarih dâhil) tarihine kadar ülke genelinde uygulanır." şeklindeki düzenlemeye yer verilmiştir. Davacı vekilinin sunduğu evraklardan deprem bölgesi olan Antakya'da teyzesinin yaşadığı ve teyzesinin depremzede olduğu, davacıya Bölge Adliye Mahkemesi kararının 08.02.2023 tarihinde tebliğ edildiği davacı vekilinin 07.03.2023 tarihinde yani süresinde temyiz dilekçesi ibraz ettiği anlaşılmakla Bölge Adliye Mahkemesinin 08.03.2023 tarihli ek kararının bozularak kaldırılıp davacı vekilinin temyiz itirazlarının incelenmesine geçilmiştir.

2. Dava konusu uyuşmazlığa uygulanan 7194 sayılı Kanun'un 41 ... maddesi Anayasa Mahkemesi'nin 18.05.2023 tarihli ve 2020/11 E. 2023/98 K. sayılı iptal kararı ile Anayasa'ya aykırı bulunarak iptal edilmiştir. Bu durumda İlk Derece Mahkemesince ve Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararların yasal dayanağı ortadan kalkmış olmakla tarafların iddia ve savunmaları ile ilk itirazları değerlendirilerek davanın esası hakkında bir karar verilmek üzere Bölge Adliye Mahkemesi kararının resen bozulmasına karar vermek gerekmiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle ;
1.Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesinin ek kararına yönelik davacı vekilinin temyiz isteminin kabulü ile 08.03.2023 tarihli ek kararın BOZULARAK KALDIRILMASINA,

2. Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının resen BOZULMASINA

Bozma sebebine göre davacı vekilinin diğer temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek halinde ilgiliye iadesine,

Dosyanın kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

12.02.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.