YARGITAY 11. HUKUK DAİRESİ

11. Hukuk Dairesi         2023/2960 E.  ,  2024/5568 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2022/2072 Esas, 2022/1529 Karar
HÜKÜM : Esastan ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : İstanbul Anadolu 8. Asliye Ticaret Mahkemesi
SAYISI : 2019/369 E., 2022/327 K.

Taraflar arasındaki satım sözleşmesinden kaynaklı seçimlik hakların kullanılması talebi ile açılan davadan dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, Yargıtayca duruşma istemli olarak davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildi. Duruşma için belirlenen 02.07.2024 günü hazır bulunan davacı vekili Avukat ... ile davalı ... Makina A.Ş. vekili Avukat ... ... dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı. Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip, gereği düşünüldü.

I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin Diyarbakır 1. Noterliği'nin 04.08.2017 tarih 25035 yevmiye numarasıyla İş Makinesi Satış Sözleşmesi imzalayarak Odabaşı Makine Otomotiv A.Ş firmasından 34 2005 3388 plakalı 2005 model Komatsu Marka wA430-S tipi yükleyici cinsi 315985 motor ve 60549 şasi numaralı aracı 160.000,00 TL bedelle takas ederek 22240353 motor serili R 290 LC-7A Tipi 34 0017 15155 plakalı 2017 model Hyundai Paletli Ekskavatörü toplam 135.000,00 avroya satın aldığını, ancak satın alınan aracın sık sık arıza yaptığını bu nedenle 15.08.2017 784 nolu servis formu; 16.08.2017 856 nolu servis formu ve 18.08.2017 813 nolu servis formları düzenlenerek her defasında Odabaşı Makine servisine getirilen aracın onarılamadığını, Batman 5. Noterliği'nin 26 Eylül 2017 tarihli 06448 yevmiye numaralı ihtarı ile davalıların ihtar edildiğini, müvekkilinin kanuni seçimlilik hakkını kullanarak öncelikle satın aldığı ayıplı malın ayıpsız bir başka yeni araçla değiştirilmesini talep edip aksi halde bedel iadesini ihtarname ile istediğini ancak davalıların iade ve değişimi reddettiğini belirterek davanın kabulü ile müvekkilinin satın aldığı 22240353 motor serili R 290 lc-7a tipi 34 0017 15155 plakalı 2017 model Hyundai Paleti Ekskavatörün satın alma tarihinden itibaren ticari faiziyle bedelinin davalılardan alınarak müvekkiline iadesine yada aracın sıfırı ile değiştirilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP
1.Davalı ... Mak.. A.Ş. vekili cevap dilekçesinde; davacı tarafından satın alınan iş makinesinin davacıya diğer davalı ... Mak.. A.Ş tarafından satıldığını, bu nedenle satımdan doğan talepler bakımından ... Makina ve Servis San. ve Tic.A.Ş.'nin muhattap tutulmasının söz konusu olmadığını, davacı tarafın bir tacir olduğunu söz konusu iş makinasını da ticari faaliyeti için satın aldığını, bu nedenle uyuşmazlığın Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun hükümlerine göre değil de Türk Ticaret Kanunu ve burada yapılan atıf sebebiyle Türk Borçlar Kanunu ticari satım hükümlerine göre değerlendirilmesi gerektiğini, davacı tarafın bir limited şirketi olduğunu, ticari işi gereği Odabaşı Mak.Otomotiv A.Ş'den bir Hyundai marka ekskavatör satın aldığını, bu kapsamda tacir sıfatını haiz davacı tarafından davalı şirketten iş makinası almasının ticari bir iş olduğunu, davacının tüketici olmadığını, davacı tarafın gönderdiği ihtarda ilgili iş makinesinin sık sık arızalandığını ileri sürdüğünü ancak arızanın ne olduğunun belirtilmediğini, iş makinesinde herhangi bir arıza olup olmadığı ya da bir arıza varsa bu arızanın gerçekten üretimden mi yoksa kullanımdan kaynaklanan bir arıza mı olup olmadığının belirlenmesi gerektiğini, Kartal 25. Noterliğinden 17752 yevmiye sayısı ile keşide edilen 15 Aralık 2017 tarihli cevabı ihtarında soz konusu aracın bakım ve gerekli ise onarımını yapmak üzere davacının yetkili servise gitmesi gerektiğinin bildirildiğini ancak kendisinin ilgili iş makinasını getirmekten imtina ettiğini, davanın haklı olmadığını, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

2.Davalı ... Mak.Otomotiv A.Ş. vekili cevap dilekçesinde; davaya konu iş makinasının diğer davalı tarafından satıldığını, makinanın teslim ve yetkili servis hizmetinin ise müvekkili tarafından verildiğini, davacının makinayı finansal kiralama yoluyla satın aldığını, bedelini ödemediğini, dolayısıyla bedel iadesi talebinde bulunamayacağını savunarak davanın reddini istemiştir.

3.İhbar olunan QNB Finans Fin. Kir. A.Ş. vekili cevap dilekçesinde; davacı ile müvekkili arasında uyuşmazlık konusu iş makinasına ilişkin finansal kiralama sözleşmesi imzalandığını ve makinanın davacıya teslim edildiğini, davacının sözleşme hükümlerine aykırı davrandığını bu nedenle sözleşmenin feshedildiğini, malın iadesi için açılan davada alınan ihtiyati tedbir kararı uyarınca makinanın teslim alındığını ve 3. kişiye satıldığını, açtıkları davanın da kabul ile sonuçlandığını, dayanak finansal kiralama sözleşmesinin 13.maddesi gereği davaya konu iş makinası üzerinde tasarruf yetkisinin mülkiyet sahibi olan müvekkiline ait olduğunu, davacının malın ayıpsız benzeri ile değiştirilmesi yönünde talepte bulunamayacağını ileri sürmüştür.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacı ve davalı ... Mak.A.Ş arasında doğrudan bir alım satım ilişkisi bulunmadığı, bu hususun davacı tarafça da yargılama sürecinde kabul edildiği, mülkiyeti finansal kiralama şirketine ait olan iş makinası yönünden davacının ayıplı olduğu iddiasıyla ödediği bedelin iadesi olmadığı takdirde ayıpsız misli ile değiştirilmesi yönünde her iki davalıdan da talepte bulunduğu, finansal kiralama şirketi tarafından talep ve dava hakkı kiracıya devredilmiş ise kiracının finansal kiralama şirketinin kullanabileceği hakları satıcıya karşı kullanabilmesi mümkün ise de dayanak finansal kiralama sözleşmesinin 13. maddesi hükmü ve ihbar olunan vekilinin beyanları karşısında böyle bir devrin söz konusu olmadığı, finansal kiralama şirketi tarafından davacıya yetki verilmediği gibi finansal kiralayan tarafından sözleşmenin fesih edilerek yeniden bir başka kişiye devir yapıldığı, davacının satıcı konumunda olan ... Mak.. A.Ş.'ye karşı dava açmakta aktif husumet ehliyeti bulunmadığı, dava dilekçesinde davalı ... şirketine takas suretiyle verdiği araç bedeli nedeniyle davalıdan talepde bulunmakta iken 24.11.2021 tarihli dilekçe ile ayıplı makinenin tamir edilememesi ve ayıbın kendisine bildirilmemesi sebebiyle aracın kullanılamamasından kaynaklı olarak uğranılan zarardan müvekkiline karşı sorumlu olduğunu ileri sürdüğü davalının yetkili servis olduğu, aracın onarımını yapan yetkili servisten, finansal kiralama konusu makinenin hasarlı olması nedeniyle talep hakkı bulunmadığından davalı ... hakkındaki davanın pasif husumet ehliyeti yokluğu nedeniyle reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; müvekkilinin leasing ile kiraladığı iş makinesinin ayıplı olduğu ortaya çıktığı için öncelikle aracın değişimini, aksi halde ödenen tüm bedelin iadesini talep ettiklerini, dava konusu aracın satıcısı ile onarımı yapamayan şirketleri davalı gösterdiklerini, dava devam ederken müvekkilinin zilyetliğindeki aracın, davanın ihbar edildiği finans şirketi tarafından taksitlerin ödenmemesi nedeniyle teslim alındığını, araca el konulması nedeniyle aracın tüm bedelinin iadesi aksi halde misliyle değiştirilmesi talebinin ıslaha gerek olmaksızın kendiliğinden aracı kullanmaktan doğan zararın ve ödenen miktarın iadesi şeklinde değişmesi gerektiğini, ancak mahkemenin bu durumu dikkate almaksızın davanın reddine karar verdiğini, mahkemenin husumet yokluğu ile davayı reddetmişse de ihbar olunan finans şirketinin ayıp nedeniyle müvekkiline yetki verip vermediği yada finans şirketinin davalılara ayrıca bir dava açıp açmadığı, davanın ihbarıyla müvekkilinin sorumluluğunun kalktığı hususlarının tetkik edilmediğini, aracın ayıplı çıkmasından davalı ... ..A.Ş ve ... Makine A.Ş'nin sorumlu olduğunu ileri sürerek kararın kaldırılmasına karar verilmesini istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile İlk Derece Mahkemesi kararının usul ve yasaya uygun olduğu gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü itirazları tekrar ederek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Dava, hukuki niteliği itibariyle ayıplı olduğu iddia edilen araç bedelinin iadesi yahut aracın yenisiyle değiştirilmesi talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
1.6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu 23 üncü maddesi.

2.6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu 227 inci maddesi.

3. Değerlendirme
1.Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve yasaya uygun olup davacı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeple
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Takdir olunan 17.100,00 TL duruşma vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı ... Makina ve Servis Sanayi ve Tic. A.Ş.'ye verilmesine,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

04.07.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.