YARGITAY 11. HUKUK DAİRESİ

11. Hukuk Dairesi         2023/2955 E.  ,  2024/5545 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 22. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2022/1446 Esas, 2023/58 Karar
HÜKÜM : Esastan ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesi
SAYISI : 2021/790 E., 2022/444 K.
BİRLEŞEN DAVA : Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesi 2018/204 E. 2021/1048 K.

Taraflar arasındaki menfi tespit davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, Yargıtayca duruşma istemli olarak davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildi. Duruşma için belirlenen 02.07.2024 günü başkaca gelen olmadığı yoklama ile anlaşılmış olup, hazır bulunan davacı vekili Avukat ... ... ile davalı ... vekili Avukat ... dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı. Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü.

I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin davalı ...'ın kayınbabası olduğunu, davalılar ... ve ...'ın da kardeş olduklarını, davalıların ve davalı ...'ın eşi aynı zamanda müvekkilinin kızı olan ...'ın da müvekkilinin kantin işletmesinde çalıştığını, 2016 yılında kantin işletmesi üzerine şirket kurulduğunu, davalı ...'a şirkette %40 hisse ve şirket işlerini ve hesaplarını kontrol etmesi için vekâletname verildiğini, davalı ...'ın kantin işlerinde ödeme için kullanacağını söyleyerek müvekkilinin keşideci olduğu, miktar ve tarih yazılı olmayan 6976698 seri numaralı çeki aldığını, müşterilere verdiğini söylediğini, daha sonra davalı ...'ın müvekkilinin kızı ile arasında çıkan anlaşmazlık sonucu evden ayrılırken yine müvekkilinin keşideci olarak yer aldığı ve müşterilere verilmek üzere evde bulunan 6976701 seri numaralı çeki kızının bilgisi ve rızası dışında aldığını, dava konusu 6976698 seri numaralı çeke 500.000,00 TL, 6976701 seri numaralı çeke 600.000,00 TL bedel ve alacaklı olarak davalı ...'ın ismi yazılarak çeklerin diğer davalı ...'a ciro edilerek bankaya ibraz edildiğini, 500.000,00 TL bedelli çek nedeniyle müvekkilinin davalılara borçlu olmadığını, çek karşılığında para veya mal alınmadığını, davalıların kötü niyetli olduğunu, çeklerdeki imzanın sadece müvekkiline ait olduğunu, diğer yazı ve rakamların sonradan doldurulduğunu ileri sürerek müvekkilinin davalılara borçlu olmadığının tespitine ve kötü niyet tazminatına karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP
Davalılar vekili cevap dilekçesinde; davacının iddialarının doğru olmadığını, müvekkili ...'ın işyerini devrederek 2009 yılından beri gayri resmi olarak iki kantin işletmesine ortak olduğunu, 25.000,00 TL işyeri devir bedelinin davacıya ortaklık bedeli olarak verildiğini, gayri resmi ortaklığın 2016 yılında resmi ortaklığa dönüştüğünü ve müvekkilinin şirkette %40 hissesinin bulunduğunu, dava konusu çekin davacı tarafından müvekkili ...'a borç para, altın, gayrimenkul satışı, işletme kârı ve işletme devrinden kaynaklanan borçları için verildiğini, yine müvekkili ...'ın diğer müvekkili ... ile arasındaki miras payının devri sözleşmesi ve borç para verilmesi nedeniyle çekin müvekkili ... tarafından müvekkili ...'a ciro edildiğini, müvekkili ...'ın iyi niyetli hamil olduğunu savunarak davanın reddine ve kötü niyet tazminatına karar verilmesini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile ispat yükünün davacı üzerinde olduğu, davacının iddiasını ispat edici yazılı delil sunmadığı, yemin deliline dayandığı, davalıların usulen yemini eda ettikleri, çekin ödeme vasıtası olduğu, anlaşmaya aykırı doldurulduğunun ispat edilemediği gerekçesiyle asıl davanın reddine, ihtiyati tedbir kararı infaz edildiğinden davalı ... lehine %20 oranında kötü niyet tazminatına, birleşen davanın reddine, davalı ... yönünden tazminat şartları oluşmadığından talebin reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
Asıl ve birleşen davada davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; eksik inceleme ve hatalı değerlendirme ile karar verildiğini, ispat külfetinde hataya düşüldüğünü, çekin imzalanarak davalı ...'a verildiğine dair müvekkilinin kabul beyanının bulunmadığını, dava konusu çekle birlikte 2 adet çekin müvekkilinin rızası dışında uhdesinden çıktığını, davalı ...'ın kantin işlerinde ödeme için kullanacağını söyleyerek hile ve aldatma ile çeki teslim aldığını, müşterilere verdiği yönünde yalan söylediğini, tanık anlatımlarına bakıldığında çekin borç tasfiyesi için verilmediğinin açık olduğunu, davalı ...'ın savcılık ve ağır ceza mahkemesindeki ifadelerinde çekin açığa imza atılarak boş olarak verildiği ve teminat çeki olduğu yönünde beyan ve ikrarının bulunduğunu, alacağın teminatı olarak çekin verildiğini beyan ettiğini, alacaklı olduğuna dair somut delil ortaya koyamadığını, davalı ...'ın da gerçek alacağının bulunmadığını ve iyiniyetli hamil olmadığını ileri sürerek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile Ağır ceza mahkemesinde sahtecilik ve dolandırıcılık suçlarında yapılan yargılama sonucunda davalılar hakkında beraat kararı verildiği, kararın kesinleştiği, ispat yükü davacı üzerinde olup davacının davalı lehtar ...'a karşı çekin anlaşmaya aykırı doldurulduğunu, bedelsiz olduğunu ispat etmesi ve bunu ispatladıktan sonra davalı hamil ...'ın çeki iktisap ederken bile bile borçlunun zararına hareket ettiğini yani kötüniyetli olduğunu ispat etmesi gerektiği, davalı ...'ın gerek cevap dilekçesi ve yargılama aşamasındaki beyanlarında gerekse ceza dosyası kapsamındaki beyanlarında çekin borç nedeniyle alındığını ifade ettiği, mevcut borç için çekin alındığı beyan edildiğinden ispat yükünün halen davacı üzerinde olduğu, davacının davalı ...'a yönelik iddiasını ispat anlamında yazılı delil sunamadığı, yemin deliline dayandığı, davalıların usulen yemin ettikleri, bu durumda davanın reddi yönündeki mahkeme kararının yerinde olduğu gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesindeki sebepleri tekrar ederek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Asıl ve birleşen dava, çekten kaynaklanan menfi tespit istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

3. Değerlendirme
1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve yasaya uygun olup davacı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Takdir olunan 17.100,00 TL duruşma vekâlet ücretinin davacıdan alınarak, asıl davada davalıya verilmesine,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

04.07.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.